Sản xuất lúa - rươi, cơ hội làm giàu của nông dân

Sản xuất 1 vụ lúa và 1 vụ rươi/năm nhưng nông dân có thể thu tiền tỷ. Mô hình sản xuất lúa - rươi ở một số địa phương tại Hải Phòng có vùng bãi triều ven sông đang mở ra nhiều cơ hội cho nông dân.

Mùa vàng

Con nước rươi thứ 2 năm 2025, nhiều nông dân xã Chí Minh thu được vài tạ để bán cho thương lái với giá từ 200.000 - 220.000 đồng/kg ngay sau khi vớt khỏi mặt ruộng. Gia đình ông Phạm Xuân Sáu ở thôn Xuân Kỳ có gần 1 ha ruộng canh tác mô hình lúa - rươi. Vụ này, ông để trống ruộng, không cấy lúa mà chỉ tập trung thu hoạch rươi. Ông vừa thu hoạch xong lứa rươi thứ 2 được 6 tạ, trung bình 20 - 30 kg rươi/sào. Trước đó, ở vụ xuân, ông thu hoạch được 2 tấn lúa ST25, bán tươi ngay tại ruộng cho doanh nghiệp với giá từ 25.000 - 28.000 đồng/kg… Với mô hình sản xuất lúa rươi, ông Sáu thu lãi 350 triệu đồng/ha, cao gấp đôi so với trồng lúa thông thường.

Còn ở thôn Tân Thắng, xã Tân Hưng, gia đình ông Đỗ Đức Nhạ cũng có 1 ha ruộng ven sông Văn Úc được cải tạo từ vùng trồng cây ven sông thành các ruộng để trồng lúa và khai thác rươi. Vụ mùa năm 2025, ông thu hoạch được 2 lượt với 7 tạ rươi. Năm nay là năm thứ 3, mô hình sản xuất lúa - rươi của gia đình ông cho thu hoạch, hiệu quả đem lại ổn định hơn sản xuất lúa thông thường hoặc phát triển trang trại tổng hợp như trước đây… Năm 2025, mô hình sản xuất lúa - rươi của gia đình ông Nhạ cho thu nhập 300 triệu đồng/ha.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, sau hợp nhất, thành phố Hải Phòng có vùng canh tác lúa - rươi với diện tích lên đến 2.250 ha tập trung tại các xã: Chiến Thắng, Tân Minh, Chí Minh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Thuận, Kiến Hưng, Nghi Dương... Trong đó, khu vực phía Đông thành phố gần 1.500 ha; phía Tây thành phố diện tích 750 ha. Lúa canh tác tại vùng lúa - rươi theo tiêu chuẩn hữu cơ (không sử dụng phân bón hóa học, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật), sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng và bán với giá từ 45.000 - 65.000 đồng/kg tùy theo thương hiệu, cao hơn nhiều so với lúa cấy theo hình thức thông thường.

100% diện tích có hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp

Khảo sát tại các vùng sản xuất lúa - rươi của Hải Phòng hiện nay, 100% diện tích đều có hợp đồng bao tiêu sản xuất với doanh nghiệp. Giám đốc Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Hải Âu Việt cho biết nhiều năm qua, doanh nghiệp có truyền thống liên kết với nông dân ở một số khu vực phía Đông như Kiến Hưng, Nghi Dương... để canh tác lúa ruộng rươi với thương hiệu gạo ruộng rươi Kiến Quốc.

Để sản xuất lúa trên đất ruộng rươi, công ty liên kết với các nhà khoa học tìm hiểu, nghiên cứu, thử nghiệm và đưa vào bộ giống lúa chất lượng, phù hợp với chất đất như lúa tím thảo dược; tiến vua; ST24, ST25 theo hình thức canh tác hữu cơ và chuyển đổi hướng hữu cơ, tiêu chuẩn VietGAP. Công ty cung ứng giống, hỗ trợ nông dân kỹ thuật, quản lý chặt chẽ tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm. Phần lớn diện tích sản xuất được ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất đến thu hoạch và chế biến sản phẩm thành gạo chất lượng.

Còn ở vùng chuyên canh tập trung lúa - rươi xã Chí Minh, 100% doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm lúa sản xuất tại ruộng rươi. Để quảng bá sản phẩm, nâng tầm thương hiệu gạo ruộng rươi, một số doanh nghiệp như Công ty CP Nông nghiệp Thế hệ mới tổ chức sự kiện ngày hội lúa - rươi để quảng bá sản phẩm gạo ruộng rươi và tôn vinh sản phẩm chất lượng của nông dân. Vụ xuân 2025, Công ty CP Nông nghiệp Thế hệ mới thu mua 80 tấn lúa tại vùng lúa - rươi xã Chí Minh.

Theo phản ánh của nông dân, 100% số diện tích lúa sản xuất tại ruộng rươi hiện nay đều bán cho doanh nghiệp nên không còn sản lượng bán tự do trên thị trường. Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ An Thanh (xã Chí Minh) chia sẻ, sản xuất lúa ruộng rươi đem lại doanh thu cao cho nông dân, trung bình, mỗi ha nông dân có doanh thu 300 - 350 triệu đồng, cá biệt có trường hợp được mùa rươi doanh thu 400 - 500 triệu đồng/ha/năm, gấp 5 - 7 lần sản xuất lúa thông thường. Vì vậy, nông dân rất mong muốn mở rộng thêm diện tích sản xuất theo mô hình lúa - rươi để tăng thêm thu nhập.

Trước đây, vùng đất bãi để canh tác lúa rươi ở địa bàn chủ yếu là vùng bãi phía ngoài đê, nhưng hiện nay đã mở rộng vào phía trong đồng. Thời gian tới, hợp tác xã vận động nông dân tiếp tục mở rộng thêm diện tích ở khu vực phía trong đê và phối hợp với cơ quan chức năng hỗ trợ, hướng dẫn nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, xây dựng mô hình lúa - rươi gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Theo đó, chú trọng kỹ thuật cải tạo đồng ruộng, xử lý nền đáy bằng chế phẩm sinh học, tạo rãnh, hang cư trú cho rươi, điều tiết con nước, sử dụng giống lúa chất lượng phù hợp với vùng bãi triều, tăng cường các biện pháp hữu cơ và sinh thái nhằm bảo vệ hệ sinh thái ruộng lúa - rươi.