Sản xuất vụ lúa xuân gặp khó

Nông dân xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy) lo lắng vì một số diện tích mạ bị chết, sản xuất lúa xuân gặp nhiều khó khăn.

Một số diện tích mạ bị ảnh hưởng

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, đến cuối tháng 1, các địa phương cày lật đất phơi ải xong hơn 25.500 ha (đạt 94,87% kế hoạch gieo cấy lúa xuân 2024). Một số địa phương gieo mạ đạt 238 ha (trong đó, mạ xuân sớm là 27,7 ha; mạ xuân muộn là 210,3 ha). Một số địa phương có diện tích trà xuân sớm đã gieo cấy khoảng 20 ha, tập trung chủ yếu ở huyện An Lão.

Qua khảo sát thực tế, một số huyện có diện tích mạ gieo cơ bản được che phủ nilon, tuy nhiên, thời gian qua, do ảnh hưởng của thời tiết bất lợi, rét kèm sương muối nên mạ sinh trưởng chậm. Một số diện tích mạ bị táp lá, vàng lá 3,91 ha; diện tích mạ bị chết chòm, chết theo đám 0,9 ha. Đặc biệt, một số địa phương có vị trí ở ven cửa sông có diện tích mạ trà xuân sớm gieo cấy bị nhiễm mặn chết khoảng 0,5 ha.

Những ngày giáp Tết, nhiều nông dân xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy) đứng ngồi không yên vì một số diện tích mạ vừa gieo lại bị chết. Đặc biệt, hạn mặn ngày càng cao khiến nông dân không chỉ lo lắng vì mạ chết mà còn e ngại lúa sau khi gieo cấy cũng dễ bị ảnh hưởng. Bà Phạm Thị Vẽ, ở thôn Kỳ Sơn, xã Tân Trào cho biết, từ đầu tháng 1- 2024, gia đình bà gieo 5 sào mạ, nhưng mạ bị chết phải gieo lại 3,5 sào. Theo Giám đốc HTX nông nghiệp Tân Trào Vũ Bá Quyết, cứ đà nhiễm mặn có lúc đo được trên địa bàn nơi cao đến 13- 14% nông dân địa phương sản xuất vụ lúa xuân sẽ thiệt hại nặng.

Theo phản ánh của các địa phương, ngay từ đầu vụ lúa xuân gặp nhiều khó khăn vì tình trạng hạn mặn, cùng với đó, biến đổi khí hậu, thời tiết bất thường cũng ảnh hưởng đến sản xuất. Chủ tịch Công ty khai thác Công trình thủy lợi Đa Độ Đỗ Văn Trãi thông tin, tác động của biến đổi khí hậu, mực nước thượng nguồn suy giảm kết hợp với mực nước biển dâng cao, mặn xâm nhập sâu. Trong suốt thời gian từ tháng 10 đến tháng 12-2023, lượng nước lấy vào hệ thống chỉ đạt 1/6 so kế hoạch. Khả năng lấy nước vào hệ thống rất khó khăn, nguồn nước để thau đảo hạn chế, khối lượng nước lấy vào hệ thống ít so nhu cầu thực tiễn, mực nước trong các tuyến kênh cấp 1 hạ thấp, ảnh hưởng đến chất lượng và trữ lượng phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Chủ động các biện pháp khắc phục

Các cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến cáo, hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng về tần suất xuất hiện, mạnh về cường độ; rải rác một số vùng có hiện tượng thiếu nước cục bộ dẫn đến hiện tượng xâm nhập mặn tại một số xã ven cửa sông. Vì vậy, sản xuất vụ xuân dự báo nhiều khó khăn hơn. Để chủ động các biện pháp khắc phục, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn liên tục đôn đốc, nhắc các huyện tập trung chỉ đạo sản xuất vụ lúa xuân. Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng thông tin, trước nguy cơ thiếu nước và hiện tượng xâm nhập mặn ảnh hưởng đến sản xuất trồng trọt; căn cứ lịch xả nước phục vụ sản xuất của hồ thủy điện vào 2 đợt, đợt 1 từ 23 đến 30-1-2024; đợt 2 từ 18 đến 21-2-2024, các địa phương phải thường xuyên kiểm tra, thăm đồng, chuẩn bị điều kiện tốt nhất để điều tiết bảo đảm đủ lượng nước và chất lượng phục vụ sản xuất. Các phòng, đơn vị chức năng thuộc Sở cử cán bộ chuyên môn bám sát địa bàn phụ trách, chủ động phối hợp với địa phương hướng dẫn nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật để sản xuất lúa xuân hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Các công ty khai thác công trình thủy lợi đang tập trung cao giải pháp chống xâm nhập mặn. Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Đa Độ khẳng định, trong trường hợp, nồng độ mặn cao bao phủ toàn hệ thống, cống Trung Trang (huyện An Lão) không thể vận hành được trong thời gian kéo dài, Công ty phải nghiên cứu giải pháp, cải tạo, nâng cấp trạm bơm Quang Hưng- Bát Trang bơm tiếp nguồn vào hệ thống sông Đa Độ... Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng tổ chức trực canh thường xuyên, đo mặn tại các cống đầu mối; tranh thủ tối đa thời gian vận hành các công trình đầu mối khai thác nước bổ sung vào hệ 2 thống khi nguồn nước bảo đảm; trữ nước vào hệ thống kênh trục, ao, đầm, các vùng trũng...

Chính quyền các địa phương cũng tập trung chỉ đạo lấy đủ nước cho đồng ruộng đúng lịch xả nước của hồ thủy điện, đồng thời chủ động các khâu sản xuất vụ xuân. Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vĩ cho biết, hiện nông dân địa phương cày lật đất xong, chỉ chờ nước để đổ ải. Khâu gieo mạ, địa phương vận động 100% nông dân gieo cấy mạ sân theo đúng kỹ thuật; đồng thời chủ động gieo mạ với diện tích nhiều hơn từ 5- 10% để có lượng mạ dự phòng trong trường hợp thời tiết bất lợi làm lúa chết phải cấy dặm lại...

Giám đốc HTX nông nghiệp Thụy Hương Nguyễn Thị Hà cho hay, HTX chuẩn bị gieo lượng mạ khay gấp 2 lần vụ trước để phục vụ sản xuất của HTX và các địa phương gặp khó khăn về mạ; đồng thời chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện máy móc để thực hiện các khâu sản xuất lúa xuân theo đúng khung thời vụ...