(HPĐT)- Với đội ngũ sáng tác dồi dào, gồm các tác giả quen thuộc và tác giả trẻ, mảng văn học nghệ thuật của thành phố Cảng dành cho thiếu nhi có nhiều tiềm năng. Những người trong nghề đều khẳng định, để tác phẩm có sức sống lâu bền, thêm sự gần gũi, hấp dẫn các bạn nhỏ cần sự hòa mình hơn nữa của tác giả vào thế giới trẻ thơ.
Thêm nhiều tác phẩm mới
Là tác giả sân khấu quen thuộc về đề tài thiếu nhi, NSƯT Đỗ Thế Ban, nguyên Trưởng đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng vừa hoàn thành kịch bản múa rối với mảng đề tài này, mang tên “Bài học đáng nhớ”. NSƯT Đỗ Thế Ban cho biết: "Qua câu chuyện dí dỏm, đáng yêu của các nhân vật: Cô giáo Sóc, các bạn học Thỏ trắng, Thỏ nâu, chú Khỉ, Sói già, Rùa, Gấu, Cây rừng…, tác giả muốn nhắn nhủ các bạn nhỏ cần biết thêm nhiều kỹ năng trong cuộc sống, biết vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo và trí thông minh, lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau... Với thủ pháp nhân cách hóa các nhân vật là các con thú trong rừng; lời thoại nhân vật ngắn gọn, dễ nhớ; tính giáo dục cao và giải trí nhẹ nhàng, kịch bản tạo "đất diễn" để các nghệ sĩ, diễn viên sáng tạo thành “câu chuyện cổ tích” phù hợp lứa tuổi trẻ thơ". Cũng trong những ngày gần Tết Trung thu, nhà văn Ngô Mai Hà hoàn thành truyện ngắn mang tên “Ngày hôm qua”. Nữ nhà văn cho hay, chị mong muốn gửi tới bạn đọc thông điệp: “Chúng ta không thay đổi được quá khứ, nhưng chúng ta có thể sống tốt ở hiện tại và tương lai”. Còn nhà thơ Hoài Khánh vừa ra mắt bạn đọc nhỏ tuổi tập thơ “Địu chữ qua Cổng trời”, tuyển tập “Đồng hồ báo thức” và 11 bài thơ được chọn in trong các bộ sách giáo khoa Tiếng Việt bậc tiểu học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018…
Điều dễ nhận thấy là ngày càng có nhiều tác giả Hải Phòng quan tâm hơn tới mảng sáng tác văn học dành cho thiếu nhi. Ngoài các tên tuổi quen thuộc với bạn đọc, như các nhà thơ: Hoài Khánh, Vũ Trọng Thái, Nguyễn Hồng Văn, Lê Phương Liên, Lê Việt Hùng, Bùi Thu Hằng, tác giả sân khấu NSND Xuân Thấm, NSƯT Đỗ Thế Ban…, liên tục được bổ sung bằng đội ngũ sáng tác trẻ. Mới đây, Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn 2024 công bố 8 giải thưởng, trong đó vinh danh 2 tác giả Hải Phòng. Đó là, họa sĩ truyện tranh Linh Rab (Nguyễn Thế Linh - người Hải Phòng) với bộ truyện tranh “Cuộc phiêu lưu của Dế Út” và nhà văn May (tên thật là Nguyễn Hồng Phượng, sinh sống, làm việc tại quận Hải An) với chùm sách thiếu nhi trong bộ sách “Vun đắp tâm hồn” (NXB Kim Đồng).
Lấp đầy “khoảng trống” trong sáng tác
Những năm trở lại đây, hoạt động sáng tác văn học nghệ thuật dành cho thiếu nhi đang dần lấy lại không khí sôi động. Nhiều giải thưởng, cuộc thi toàn quốc được tổ chức nhằm khích lệ phong trào sáng tác dành cho trẻ em, như: Giải thưởng Sách quốc gia, Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn... Đối với các kịch bản sân khấu cũng được sự đón nhận tích cực của các đoàn nghệ thuật Múa rối, Kịch nói của thành phố để dàn dựng thành các vở lớn, nhỏ phục vụ thiếu nhi thành phố. Tuy nhiên, mảng đề tài này còn nhiều “khoảng trống”. Khi trở lại sân khấu Hải Phòng, NSND Xuân Bắc kể câu chuyện vui anh từng mang tác phẩm về đề tài thiếu nhi dự Liên hoan sân khấu toàn quốc và được hỏi rằng sao lại mang tác phẩm thiếu nhi đi dự. Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam cho rằng, mặc dù là các tác phẩm được đầu tư dàn dựng công phu không kém các chương trình, vở diễn dành cho người lớn, song vẫn chưa được đánh giá xứng tầm. Việc có Liên hoan sân khấu dành cho thiếu niên, nhi đồng là cần thiết để các chương trình, vở diễn có đất diễn riêng. Là tác giả văn học quen thuộc của thiếu nhi đất Cảng, nhà thơ Hoài Khánh cho rằng, viết cho thiếu nhi sẽ thuận lợi với những ai có sở trường, có duyên với đề tài này. Viết cho thiếu nhi trước vẫn là để giải trí, bồi bổ tâm hồn, sau mới đến sự hoàn thiện dần nhân cách các công dân tương lai. Đó cũng là những thách thức, khó khăn không nhỏ đối với các tác giả bởi đừng nghĩ viết gì ngồ ngộ, giản đơn là có thể viết văn cho trẻ. Người viết tác phẩm dành cho thiếu nhi hiện đã nhiều hơn, nhưng tác phẩm văn chương đến với trẻ còn những “khoảng cách” mà lớn nhất là thiếu sự đồng điệu về tâm hồn giữa người viết và bạn đọc nhỏ tuổi. Ngoài ra, còn hiếm nơi công bố tác phẩm văn học nghệ thuật cho trẻ em, sự quan tâm đầu tư bút lực của từng tác giả còn ở mức thấp, sự chăm lo đội ngũ sáng tác văn học cho trẻ em vẫn ở mức khiêm tốn. Nhà trường, gia đình và xã hội chưa thực sự quan tâm tôn vinh mầm non năng khiếu văn học của trẻ, xem nhẹ đội ngũ sáng tác văn học cho thiếu nhi, ít để ý tới sự phát triển nền văn học nghệ thuật dành cho thiếu nhi Việt Nam.
Theo các nhà quản lý, tác giả, trong bối cảnh sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ tác động đến yêu cầu thẩm mĩ, gu thưởng thức của thiếu nhi, các sáng tác văn học nghệ thuật thiếu nhi cũng phải có sự thay đổi, mang hơi thở đương đại. Bên cạnh xây dựng cốt truyện dựa trên những hình tượng như quả thị, mắt na, mặt trăng, mặt trời…, các tác giả hoàn toàn có thể đưa vào tác phẩm của mình yếu tố hiện đại để phù hợp thị hiếu đọc của các em ngày nay. Ngoài ra, các tổ chức Hội cần tổ chức thêm những hội thảo, tọa đàm để nâng cao vai trò, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những thiếu sót, tìm ra hướng đi mới trong phát triển các tác phẩm văn học, nghệ thuật dành cho người xem nhỏ tuổi…
BÀI: HẢI HẬU
