Thanh Hà
“Nhanh nhé, tôi đang chuẩn bị cho ca phẫu thuật tiếp theo!”, bác sĩ Học mở đầu cuộc trò chuyện chưa đầy 20 phút như thế. Ông nói thêm: “Trung bình mỗi ngày, tôi phẫu thuật 5-7 ca, có hôm lên đến 8, 9 ca, bất kể ngày nghỉ, lễ tết. Phần lớn ca phẫu thuật liên quan đến những bệnh lý phức tạp của sản phụ khoa như: u xơ tử cung, u nang buồng trứng, ung thư vú…, trong đó bệnh chửa lạc chỗ tại vết mổ đẻ cũ, một trong những bệnh lý nguy hiểm nhất của sản khoa.
![]() |
Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản. Ảnh: Hoàng Phước |
Bác sĩ Học cho biết, trong khi thế giới chỉ có 15% số sản phụ mổ lấy thai theo chỉ định y khoa, ở Việt Nam, tỷ lệ này lên đến 40-60% do tâm lý các gia đình muốn chọn ngày giờ tốt sinh con. Xu hướng mổ lấy thai ngày càng tăng, dẫn đến tỷ lệ chửa tại vết mổ cũ tăng theo, do tử cung có sẹo mổ cũ dẫn đến bất thường về vị trí bám của rau trong lần có thai sau.
“Việc nạo hút thai đối với thai nằm đúng vị trí trong buồng tử cung ở sản phụ có sẹo mổ đẻ đã khó, hút thai chửa tại vị trí vết mổ còn khó khăn gấp bội, bởi khả năng gây ra những tai biến nặng như: băng huyết, nứt, vỡ sẹo mổ cũ, thậm chí phải truyền máu, cắt tử cung, ảnh hưởng đến tính mạng mẹ và con. Trước đây, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng không đủ khả năng điều trị, buộc người bệnh phải chuyển lên tuyến trên, với chi phí cao, thời gian kéo dài 1-2 tháng. Đó là nỗi trăn trở không chỉ của riêng tôi, mà của toàn thể y, bác sĩ bệnh viện”, bác sĩ Học chia sẻ.
Với 32 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản phụ khoa, cùng sự tâm huyết, trách nhiệm của người thầy thuốc, PGS.TS Nguyễn Văn Học dành hơn 2 năm nghiên cứu tìm ra phương pháp xử trí bệnh chửa tại vết mổ cũ đạt hiệu quả cao. Ông lý giải, trong quá trình hút thai, thường xuất hiện hiện tượng chảy máu thành dòng từ lỗ cổ tử cung. Để cầm máu, bác sĩ dùng dụng cụ thông tiểu sonde foley đưa vào buồng tử cung và bơm cấp nước muối sinh lý chèn đúng vị trí eo tử cung trong vòng 24 giờ. Với dụng cụ này, có thể cầm máu tức thì cho người bệnh, giảm tối đa biến chứng do mất máu nhiều, giữ lại tử cung cho người bệnh.
Theo bác sĩ Vũ Văn Tâm, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, đây được coi là sáng kiến mang tính đột phá của bác sĩ Học, bởi trước đây, bệnh viện thường dùng bơm cáp nhập khẩu từ nước ngoài với giá hàng trăm USD, trong khi với dụng cụ thông tiểu sonde foley, chỉ từ 15.000-20.000 đồng/chiếc cho hiệu quả tương đương. Không những vậy, với phương pháp mới, người bệnh có thể xuất hiện sau 2-3 ngày, thay vì cả tháng như trước đây. Với những ưu thế vượt trội, bệnh viện áp dụng sáng kiến trên từ tháng 12-2013, đến nay, điều trị hơn 200 ca, đạt hiệu quả 98%, tiết kiệm chi phí điều trị hơn 750 triệu đồng.
Cùng lúc kiêm nhiệm nhiều vai trò: bác sĩ, phó giám đốc, chủ tịch công đoàn rồi giảng viên đại học, ở vai trò nào, PGS.TS Nguyễn Văn Học đều cho thấy tinh thần trách nhiệm, tận tâm, hết mình với công việc. Hiện bác sĩ Học tham gia giảng dạy, đào tạo đại học và sau đại học tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng với vị trí Trưởng bộ môn Phụ sản. Nhiều thế hệ sinh viên dưới sự dẫn dắt của thầy Học trở thành bác sĩ có tay nghề cao, đảm nhận nhiều trọng trách trong các cơ sở y tế trên cả nước.
“Một ngày làm việc của tôi không tính bằng giờ mà chỉ đến khi xong việc mới thôi”, bác sĩ Học nói. Thật vậy, có những hôm, ông bắt đầu công việc từ 7 giờ sáng và kết thúc khi đồng hồ điểm sang ngày hôm sau. Bận rộn với nhiều công việc, nhưng ông vẫn dành nhiều thời gian nghiên cứu khoa học. Ngoài sáng kiến trên, bác sĩ Học còn là “cha đẻ” của 4 bằng lao động sáng tạo gồm: điều trị chửa ngoài tử cung bằng thuốc Methotrexate (thuốc điều trị ung thư cổ tử cung) mà không cần mổ; cải tiến đường mổ thẩm mỹ; cải tiến cắt tử cung trong đường mổ mở; cắt tử cung hoàn toàn đường âm đạo có hỗ trợ của nội soi; cùng hàng chục công trình, đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ đang được triển khai rộng rãi tại nhiều bệnh viện trên cả nước.
Giờ đây, ở tuổi 58, bác sĩ Học vẫn hằng ngày thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật phức tạp, mang lại hạnh phúc cho hàng nghìn cặp vợ chồng.