(HPĐT)- Kết luận Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2030, diễn ra trong tuần qua, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, phải nhận thức đây là công việc khó, nhạy cảm, phức tạp. Vì thế, việc lãnh đạo, điều hành phải rất quyết liệt, phải làm thận trọng, chắc chắn. “Từ thực tiễn địa phương, chúng ta phải sắp xếp lại phù hợp, đơn giản, linh hoạt, không quá ảnh hưởng hệ thống chính trị, cuộc sống của người dân”.
Thực tế quả như vậy. Mấy ngày gần đây, dư luận bàn nhiều đến việc quận Hoàn Kiếm- một trong 4 quận nội thành “cổ nhất” của Thủ đô Hà Nội, thuộc diện sắp xếp lại, khi diện tích vẻn vẹn có 5,29 km2. Trên các phương tiện thông tin đại chúng, ý kiến của nhiều người, từ dân thường đến người nổi tiếng, trong đó có chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực, bày tỏ tâm tư về việc này. Tựu trung là băn khoăn, liệu sắp xếp có tác động, ảnh hưởng đến giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất gắn với những sự tích thiêng của đất nước và truyền thống Thăng Long - Hà Nội? Có cả những đề xuất giải pháp, như sáp nhập, mở rộng diện tích, nhưng vẫn giữ nguyên địa danh Hoàn Kiếm. Mới thấy việc nhạy cảm, phức tạp thật.
Trông bạn lại ngẫm đến ta. Trong số các quận thuộc vùng đô thị lõi, “cổ” của Hải Phòng, có Hồng Bàng- cũng là địa danh mang tính biểu tượng, theo tên gọi thời đại dựng nước trong lịch sử Việt Nam. Được thành lập năm 1961, Hồng Bàng là quận trung tâm, gắn với nhiều dấu ấn, sự kiện lớn trong lịch sử phát triển thành phố Cảng, đi sâu vào đời sống, tình cảm của nhiều thế hệ người dân. Tuy nhiên, theo tiêu chí trong Nghị quyết 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã, với 14,5 km2, Hồng Bàng cũng chưa đạt điều kiện diện tích đơn vị cấp quận (từ 35 km2 trở lên).
Tuy khó, nhưng sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã là việc cần thiết, không thể không làm vì bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, cản trở sự phát triển. Qua đó, giúp mở rộng không gian phát triển, phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương; tập trung, phát huy các nguồn lực đất đai, điều kiện tự nhiên, nhân lực và thu hút đầu tư, tạo động lực mới, thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Ngoài ra, sắp xếp các đơn vị hành chính tạo cân đối, hài hòa hơn trong phân bố dân cư, lãnh thổ, hạn chế tình trạng chia cắt, manh mún, nhất là khi Trung ương đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho địa phương. Mặt khác, góp phần sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, phát huy tốt nguồn nhân lực, tiết kiệm chi phí, phục vụ nhân dân tốt hơn. Nếu như trước đây còn có lo ngại về bộ máy chính quyền cơ sở khó đáp ứng yêu cầu công việc do địa bàn rộng, dân số tăng sau sắp xếp, thì nay, khi cả nước và Hải Phòng tăng tốc chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, đẩy mạnh thực hiện dịch vụ công trực tuyến, lo ngại này không còn cơ sở.
Những lợi ích này được chứng minh rõ bằng thực tiễn. Trong giai đoạn 2019-2021, như là bước đầu thí điểm, thực hiện các nghị quyết, kế hoạch của Trung ương, cả nước thực hiện sắp xếp 21 đơn vị hành chính cấp huyện và 1.056 đơn vị hành chính cấp xã. Qua đó, giảm được 8 đơn vị hành chính cấp huyện và 561 đơn vị hành chính cấp xã; giảm 429 cơ quan ở cấp huyện, 3.437 cơ quan ở cấp xã; tinh giản biên chế 361 cán bộ, công chức cấp huyện, 6.657 cán bộ, công chức cấp xã; giảm chi ngân sách Nhà nước khoảng 2.008 tỷ đồng. Sau khi sắp xếp, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại các đơn vị hành chính được nâng cao, phục vụ tốt hơn doanh nghiệp và người dân; không phát sinh khiếu nại từ việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, trật tự xã hội được bảo đảm. Tại Hải Phòng, có 12 đơn vị (4 xã và 8 phường) được sắp xếp; qua đó thành phố giảm được 6 đơn vị hành chính, giảm 70 cán bộ, công chức cấp xã, 54 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, giúp giảm chi ngân sách hàng tỷ đồng mỗi năm. Đáng nói, việc sắp xếp nhận được sự đồng thuận rất cao của người dân, với tỷ lệ đồng ý từ 86% đến 99% tại các đơn vị liên quan. Theo kết quả giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố về triển khai các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 trên địa bàn, việc thực hiện đều đạt các mục tiêu đề ra.
Đây là cơ sở để Hải Phòng và cả nước đẩy mạnh triển khai sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2030, theo Kết luận số 48 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, với những giải pháp có tính khả thi cao để giải quyết những khó khăn, vướng mắc. Riêng thời kỳ 2023-2025, thành phố có 42 xã, phường trong diện sắp xếp. Cùng với đó, nhằm đáp ứng yêu cầu, điều kiện thành lập thành phố Thủy Nguyên và quận An Dương, sắp xếp 53 xã để thành lập phường. Thời kỳ 2026-2030, tiếp tục sắp xếp hàng chục đơn vị nữa, trong đó có quận Hồng Bàng. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ và thành phố mới đây thống nhất chủ trương sáp nhập 3 xã Đại Bản, An Hồng, An Hưng (huyện An Dương) về quận Hồng Bàng. Mở rộng địa giới hành chính, quận Hồng Bàng đủ điều kiện về diện tích.
Như vậy, với lộ trình rõ ràng, giải pháp linh hoạt, “không cơ học, máy móc”, nhiệm vụ quan trọng này sẽ được Hải Phòng thực hiện thành công, để mỗi địa phương thêm mạnh, đóng góp nhiều hơn phát triển thành phố. Khi mục tiêu tối thượng là phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận lợi nhất, chắc chắn nhận được sự đồng thuận cao của người dân./.
Minh Vũ
