(HPĐT)- Hệ thống công đoàn ngày càng có nhiều biện pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người LĐ. Trong quan hệ lao động giữa người LĐ và người sử dụng LĐ luôn tiềm ẩn các nguy cơ về tranh chấp LĐ, thậm chí là vi phạm pháp luật khi doanh nghiệp (DN) sa thải, kỷ luật người LĐ trái quy định. Với vai trò của mình, tổ chức công đoàn các cấp tích cực bảo vệ quyền lợi người LĐ thông qua thương lượng, thậm chí đại diện người LĐ khởi kiện ra tòa.
.jpg)
Liên đoàn Lao động huyện Thủy Nguyên tổ chức thương lượng, ký kết thành công thỏa ước lao động tập thể nhóm với 3 doanh nghiệp ngành nhựa trên địa bàn.
Đấu tranh đến cùng vì quyền lợi công nhân
Nhiều cán bộ công đoàn cơ sở, đoàn viên, người LĐ thành phố vẫn nhớ hình ảnh bà Phạm Thị Hằng, nguyên Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng đại diện người LĐ tham gia vụ khởi kiện bảo vệ quyền lợi người LĐ. Từ năm 2018 đến năm 2019, qua rất nhiều thủ tục, đi lại nhiều lần, tốn thời gian, công sức, nhưng bà Phạm Thị Hằng vẫn quyết tâm theo đuổi đến cùng vụ kiện và người LĐ giành phần thắng. Nguyên do, một DN trong Khu công nghiệp Đồ Sơn thời điểm đó không cho 2 LĐ đến làm việc, mặc dù công ty này không có quyết định chấm dứt hoặc sa thải họ. Người LĐ không biết trông cậy vào đâu, đến kêu cứu tại Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng. Ngay khi tiếp nhận vụ việc, bằng kỹ năng, kinh nghiệm của cán bộ công đoàn lâu năm, bà Phạm Thị Hằng nhận thấy DN có dấu hiệu sa thải người LĐ trái pháp luật. Qua một số lần làm việc với DN, chủ DN thừa nhận lỗi sai, thỏa thuận sẽ bồi thường cho công nhân, nhưng sau đó không thực hiện. “Cực chẳng đã”, bà Hằng được người LĐ ủy quyền đại diện khởi kiện vụ việc ra tòa.
Qua cấp sơ thẩm của TAND quận Đồ Sơn, bà Hằng không chấp nhận kết quả xét xử, kháng án, đề nghị xét xử phúc thẩm tại TAND thành phố. Trước ngày xét xử phúc thẩm, DN đề nghị thương lượng và bồi thường một người 70 triệu đồng, cao hơn 20 triệu đồng so với mức bản án sơ thẩm đã tuyên. Người LĐ còn lại trong vụ việc được thỏa thuận bồi thường 80 triệu đồng, khi xét xử tại TAND huyện Kiến Thụy. Bà Phạm Thị Hằng cho biết: “Khởi kiện là biện pháp cuối cùng, mạnh nhất để công đoàn bảo vệ người LĐ trong trường hợp thương lượng không thành công, cần thiết sử dụng khi DN vi phạm pháp luật mà không chịu nhận sai, không bồi thường thỏa đáng đối với người LĐ”.
Từ năm 2018 đến nay, các cấp công đoàn trực tiếp tổ chức thương lượng bảo vệ quyền lợi người LĐ trong nhiều vụ việc, nhiều nhất tại các DN thuộc Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng. Ông Nguyễn Hồng Quang, Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng thông tin: “Trước mỗi vụ việc, khi bảo vệ quyền lợi người LĐ, cán bộ công đoàn phải nắm vững các quy định của pháp luật LĐ, phân tích vụ việc có lý có tình và thương lượng giải quyết vụ việc sao cho hài hòa quyền lợi giữa người LĐ và người sử dụng LĐ”. Kết quả thành công của các cuộc thương lượng, quyền lợi người LĐ được giải quyết hợp lý, hợp tình giúp người LĐ tin tưởng hơn vào hệ thống công đoàn các cấp; hệ thống công đoàn cũng thêm sức mạnh, thực sự phát huy vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người LĐ.
Khéo léo đàm phán thỏa ước lao động tập thể
Thúc đẩy, mở rộng các hoạt động đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể trong DN và nhóm DN để góp phần từng bước xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, là giải pháp quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người LĐ, được cấp công đoàn của Hải Phòng chú trọng thực hiện. Từ năm 2018 đến nay, công đoàn các cấp thương lượng, ký mới 236 thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT), ký lại 428 TƯLĐTT, nâng tổng số đơn vị có TƯLĐTT lên 1.051 trên tổng số 1.458 doanh nghiệp có tổ chức công đoàn. Phần lớn các TƯLĐTT được các DN thực hiện nghiêm túc, bảo đảm việc làm, nâng cao phúc lợi NLĐ.
Phó chủ tịch LĐLĐ quận Hải An Nguyễn Thanh Hường cho biết: “Việc thương lượng, ký TƯLĐTT không dễ thực hiện tại nhiều DN, do sự cạnh tranh gay gắt giữa các đơn vị về chế độ lương, thưởng nhằm thu hút người LĐ. Tuy nhiên, khi tổ chức thực hiện thành công, quyền lợi người LĐ được tăng đáng kể”. Chẳng hạn, LĐLĐ quận Hải An tổ chức thương lượng, ký kết TƯLĐTT nhóm các trường mầm non ngoài công lập trên địa bàn, có hiệu lực thi hành từ 1-6- 2021, với 28 nội dung quyền lợi cao hơn luật quy định. Như các nội dung “Người LĐ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương trong trường hợp có anh, chị, em ruột qua đời (hiện quy định nghỉ không hưởng lương); LĐ nữ trong thời gian nuôi con nhỏ dưới 15 tháng tuổi mỗi ngày được nghỉ 60 phút được tính vào gian làm việc (tăng 3 tháng so với quy định hiện nay là 12 tháng); con đẻ, con nuôi kết hôn, người LĐ được nghỉ 2 ngày hưởng lương (cao hơn 1 ngày so với quy định hiện hành).
Đối với các DN, nhất là DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), việc thương lượng, ký kết TƯLĐTT nhiều DN còn khó khăn hơn. LĐLĐ huyện Thủy Nguyên là đơn vị đầu tiên trong LĐLĐ các quận, huyện, ngành ký thành công TƯLĐTT nhiều DN (khối doanh nghiệp) năm 2021. Từ kinh nghiệm thực tế, Phó chủ tịch LĐLĐ huyện Thủy Nguyên Hoàng Thị Huệ chia sẻ: “Cán bộ LĐLĐ huyện trước hết phải tiếp cận được chủ DN, nâng cao vị thế công đoàn, trao đổi, động viên để chủ DN tin tưởng vào hệ thống công đoàn, ủng hộ hoạt động công đoàn, từ đó cùng nghiên cứu các điều khoản trong thỏa ước và ký kết sao cho hài hòa quyền lợi giữa DN và người LĐ”. Quá trình đàm phán, LĐLĐ huyện thuê phiên dịch riêng để bảo đảm truyền tải đúng, đủ nội dung cần trao đổi với chủ DN. TƯLĐTT được ký kết gồm 3 DN có 26 nội dung có lợi hơn cho NLĐ về lương, thưởng, phụ cấp, việc làm, an toàn lao động… Theo đó trong 3 năm 2021-2024, người LĐ của các DN sẽ yên tâm về việc làm cũng như các phúc lợi xã hội tương đồng giữa 3 đơn vị. Đây là thành công lớn của LĐLĐ huyện Thủy Nguyên và công đoàn cơ sở tại các DN trên.
Trưởng Ban Chính sách - Pháp luật LĐLĐ thành phố Vũ Ngọc Thức đánh giá: “Kết quả ký kết thành công TƯLĐTT nhiều DN với điều khoản có lợi cho người LĐ cao hơn luật quy định sẽ giúp công nhân tăng thêm quyền lợi, được chăm lo tốt hơn”. Đối với các TƯLĐTT nhiều DN, điều hết sức có ý nghĩa là đem lại quyền lợi cao hơn đối với nhiều người LĐ trong các ngành nghề tương đồng, môi trường làm việc đương đương, cùng trên địa bàn hành chính thì thu nhập cũng tương đương nhau, các quyền lợi không có sự khác biệt quá lớn. Việc thương lượng để đi đến thống nhất, ký kết TƯLĐTT nhiều DN chưa bao giờ dễ thực hiện, đòi hỏi sự khéo léo, quyết liệt và kỹ năng của cán bộ công đoàn cơ sở, cấp trên cơ sở để đàm phán, thương lượng dẫn đến thành công.
Với quyết tâm cao, LĐLĐ các quận, huyện, công đoàn một số ngành phấn đấu tiếp tục thực hiện thương lượng, ký kết các TƯLĐTT nhiều DN. Dự kiến đến hết năm 2021, sẽ có thêm 2-4 TƯLĐTT nhiều DN được ký kết.
........................
Kỳ cuối: Nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu phát triển
