(HPĐT)- Trình độ nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân ngày càng nâng cao, trật tự xã hội được bảo đảm, tình hình kinh tế - xã hội ổn định, góp phần đưa thành phố phát triển hiện đại, văn minh… Để có được những thành quả đó là nhờ đóng góp không nhỏ của công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL), nhất là từ khi Luật PBGDPL có hiệu lực thi hành từ năm 2012 đến nay.
Cán bộ, chiến sĩ Công an Hải Phòng tuyên truyền phổ biến pháp luật về an toàn giao thông đường bộ tại Trường THCS Nam Hải (quận Hải An).
Chuyển biến từ nhận thức đến việc làm
Luật PBGDPL được Quốc hội thông qua ngày 20-6- 2012 đến nay tròn 10 năm đi vào cuộc sống. Luật ra đời đặt nền móng xây dựng hệ thống văn bản pháp luật (VBPL) đồng bộ, toàn diện về công tác PBGDPL. Từ đây, nhận thức của cấp ủy Đảng, chính quyền về công tác này có sự chuyển biến rõ nét. Nguồn nhân lực thực hiện PBGDPL dần hình thành và phát triển. Năm 2013, Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố được thành lập, đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố làm Chủ tịch Hội đồng; lãnh đạo các sở, ban, ngành là thành viên của Hội đồng. Đến nay, 100% các quận, huyện đều thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL. Hằng năm, Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố, các quận, huyện ban hành kế hoạch và tổ chức thực hiện, xác định việc PBGDPL phải thực chất, hiệu quả đi vào đời sống nhân dân. Tính đến nay, toàn địa bàn có 128 báo cáo viên pháp luật cấp thành phố, 284 báo cáo viên pháp luật cấp huyện và 2.993 tuyên truyền viên pháp luật thành phố. Những con số trên minh chứng cho sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị trong công tác PBGDPL, bảo đảm nhất quán từ khâu chỉ đạo đến thực hiện.
Qua 10 năm thực hiện Luật PBGDPL, các cấp, các ngành, địa phương tuyên truyền quy định pháp luật tập trung vào các nhóm cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang; đoàn thể; học sinh, sinh viên, người lao động, người sử dụng lao động và Công đoàn cơ sở, với nội dung đa dạng, phong phú, gắn với nhiệm vụ quản lý của mỗi đơn vị. Từ Hiến pháp tới các luật, văn bản pháp luật có ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội, như: Bộ luật Dân sự, Bộ luật Lao động, Bộ luật Hình sự, Luật Đất đai, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn thi hành… được các đơn vị truyền tải nội dung đến tất cả tầng lớp nhân dân bằng hình thức đa dạng.
Ông Mai Trọng Thư, Bí thư chi bộ Tổ dân phố Phú Hải, phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) nhận xét: Nhờ hoạt động tuyên truyền, 10 năm qua, nhận thức và ý thức pháp luật của người dân thay đổi rõ rệt. Tại tổ dân phố Phú Hải, những năm gần đây không phát sinh các vụ việc mâu thuẫn, cần hòa giải giữa người dân, không phát sinh đơn thư khiếu kiện vượt cấp, từ đó góp phần bảo đảm trật tự trị an chung của địa phương.
Chủ tịch Hội luật gia thành phố Trần Ngọc Vinh bày tỏ: Với sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị trong phổ biến, tuyên truyền pháp luật, đến nay trình độ dân trí, nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật của người dân được nâng lên rất nhiều. Người dân không chỉ dừng ở việc biết, hiểu pháp luật, mà còn tự giác tuân thủ pháp luật, sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đó là tác động vô cùng quan trọng của công tác PBGDPL đối với đời sống xã hội. Tính kỷ luật, kỷ cương trong thi hành công vụ được nâng lên. Ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật thực sự thấm sâu và lan tỏa trong đời sống xã hội.
Sáng tạo trong việc tuyên truyền
Để có kết quả trên, cách triển khai đa dạng, sáng tạo, phù hợp đóng vai trò quyết định. 10 năm qua, hình thức PBGDPL trực tiếp tại các hội nghị, lớp tập huấn được áp dụng thường xuyên, chiếm ưu thế hơn các hình thức khác bởi giúp truyền tải nhanh chóng và đầy đủ nhất nội dung đến người nghe.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong PBGDPL được các sở, ngành, địa phương chú trọng. Sở Tư pháp thành phố là một trong những đơn vị đi đầu, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong PBGDPL, khi xây dựng Trang thông tin điện tử PBGDPL là Cổng thành phần thuộc Cổng thông tin điện tử của thành phố, với hơn 1.390 tin, bài viết về các vấn đề pháp luật được dư luận quan tâm. 13/15 quận, huyện có tiểu mục “Tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật” thuộc Cổng thông tin điện tử của địa phương và nhiều chuyên mục đa dạng, giới thiệu văn bản pháp luật mới được các đơn vị đăng trên nền tảng Facebook, Zalo… đến gần hơn với người dân.
Cùng với công tác tuyên truyền, hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý (TGPL), hòa giải ở cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng trong PBGDPL, khi thiết thực nâng cao nhận thức pháp luật của người dân qua từng vụ việc. Từ năm 2013 đến hết năm 2021, Trung tâm TGPL nhà nước (Sở Tư pháp) TGPL tổ chức 260 đợt TGPL lưu động tại các xã, phường với hàng nghìn lượt người tham dự. Thành phố còn 3 Trung tâm tư vấn pháp luật trực thuộc Hội Luật gia, Liên đoàn Lao động, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố tư vấn pháp luật cho hàng nghìn trường hợp mỗi năm. Thành phố cũng có 2.432 tổ hòa giải với 12.835 hòa giải viên, mỗi năm tiếp nhận và hòa giải gần 4.000 vụ việc mâu thuẫn trong địa bàn dân cư. Những số liệu trên minh chứng cho thấy việc tuyên truyền PBGDPL đi sâu vào từng ngõ, ngách khu dân cư trên tất cả các lĩnh vực, tới tất cả tầng lớp người dân.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, Giám đốc Sở Tư pháp, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng phối hợp PGBDPL thành phố Đỗ Đại Dương cho biết: Thời gian tới, công tác PBGDPL cần có phương pháp tiếp cận mới, tư duy mới, cách làm mới phù hợp với yêu cầu về trình độ dân trí của người dân và chuyển đổi số của thành phố. Trước hết, cần có sự rà soát tổng thể hệ thống văn bản pháp luật liên quan công tác này để khắc phục những sự chồng chéo, không còn phù hợp; củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện PBGDPL. Cuối cùng, cần có sự đa dạng hình thức thực hiện theo hướng thực chất hơn, đáp ứng nhu cầu người dân đang cần gì, có khó khăn, vướng mắc ở đâu để giải quyết trúng những vấn đề đó. Đặc biệt không thể thiếu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác PBGDPL trên toàn địa bàn./.
TUỆ MINH - Ảnh: TRUNG KIÊNTheo thống kê của Sở Tư pháp, 10 năm qua, toàn thành phố tổ chức hơn 20.000 hội nghị tập huấn, cuộc tuyên truyền PBGDPL, ước tính có hơn 3 triệu lượt người tham gia; biên soạn, cấp phát hơn 1,5 triệu bộ tài liệu các loại; hơn 1 triệu tờ gấp pháp luật nội dung về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên các lĩnh vực.
