Lần đầu tiên trong 35 năm qua, miền Bắc ghi nhận xảy ra nắng nóng diện rộng trên toàn khu vực trong tháng 10.
Lần đầu tiên kể từ năm 1991 miền Bắc xuất hiện nắng nóng diện rộng trên toàn khu vực trong tháng 10
Trước diễn biến bất thường của thời tiết, trao đổi với phóng viên ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia đã có nhận định chi tiết về nguyên nhân miền Bắc xuất hiện nắng nóng bất thường.
- Thưa ông, từ hôm qua đến rạng sáng nay, nhiều tỉnh, thành phố tại miền Bắc đã có mưa dông giải nhiệt nhưng nền nhiệt trong ngày hôm nay (27/10) tại nhiều nơi vẫn ghi nhận trên 30 độ C. Đáng chú ý, thông thường nắng nóng diện rộng ở miền Bắc kết thúc vào cuối tháng 9 nhưng sang năm nay lại kéo dài đến đầu tháng 10, có nơi ghi nhận trên 38 độ C như Láng (Hà Nội), Mường Tè (Lai Châu), Yên Châu (Sơn La)…
Ông đánh giá như thế nào về diễn biến nắng nóng tại miền Bắc trong thời gian qua? So với quy luật khí hậu nhiều năm, tình trạng nắng nóng diện rộng và ghi nhận mức nhiệt trên 30 độ C trong tháng 10 có phải là dấu hiệu bất thường đáng chú ý hay không?
- Giai đoạn nửa cuối tháng 9 và đầu tháng 10 ở miền Bắc đã xảy ra nắng nóng trên diện rộng (từ ngày 28/9 đến 2/10), với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35 - 37 độ C, theo thống kê của chung tôi thì đây là lần đầu tiên kể từ năm 1991 ghi nhận nắng nóng diện rộng trên toàn Bắc Bộ trong tháng 10.
Trong thời gian qua, nhiều trạm khí tượng tại Bắc Bộ đã quan trắc được giá trị nhiệt độ cao nhất ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử (GTLS) cùng thời kỳ, cụ thể: trong tháng 9/2026 đã ghi nhận 13 trạm, tháng 10/2026 có 42/88 trạm có giá trị nhiệt độ cao nhất ngày đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.
Đây là những dấu hiệu cho thấy sự bất thường của nền nhiệt nói riêng và thời tiết ở các tỉnh miền Bắc nói chung.
- Xin ông cho biết đâu là nguyên nhân miền Bắc vẫn nóng trên 30 độ C dù đã sắp vào tiết lập đông? Theo ông nhận định, việc miền Bắc ấm hơn trong mùa đông năm nay có liệu có tác động gì đến khí hậu, đời sống của người dân không?
- Theo đánh giá của chúng tôi thì nguyên nhân ở miền Bắc nóng bất thường là do ảnh hưởng chính của hiện tượng El Nino. Hiện nay, El Nino đang diễn ra với cường độ rất mạnh.
Theo số liệu quan trắc, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 đạt mức cao hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN) là 2,1 độ C trong tháng 9 và tăng lên 2,4 độ C vào tuần giữa tháng 10/2026. Theo thống kê vào những năm El Nino có cường độ rất mạnh, nhiệt độ không khí trung bình tháng trong các tháng từ mùa thu năm trước đến mùa hè năm sau thường cao hơn TBNN, có tháng cao hơn từ 1 - 2 độ C.
Ngoài ra với hình thế thời tiết thì có thể thấy giai đoạn vừa qua, lưỡi áp cao cận nhiệt đới hoạt động mạnh, bao trùm khu vực Bắc Bộ tạo ra trường dòng giáng ở Bắc Bộ, khiến cho cường độ nắng ở Bắc Bộ gia tăng và hệ quả là nền nhiệt miền Bắc trong thời gian qua tăng cao hơn so với trung bình.
Thời tiết nắng nhiều, nhiệt cao có thể thuận lợi hơn cho sinh hoạt, đi lại của người dân so với thời tiết mưa nhiều.
Tuy nhiên việc nền nhiệt cao hơn trung bình mang tính trái quy luật sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp, ví dụ như đối với các giống cây trồng cần một khoảng thời gian nhiệt độ thấp để sinh trưởng, phân hóa mầm hoa; có thể làm thay đổi thời vụ và quy luật phát sinh của một số loại sâu bệnh.
- Xin ông nhận định thêm về diễn biến thời tiết đáng chú ý trên cả nước trong thời gian tới. Từ nay đến cuối tháng 10, miền Bắc có khả năng đón thêm đợt không khí lạnh nào không, thưa ông?
- Trong thời gian sắp tới, giai đoạn từ nay đến ngày 29/10 ở các tỉnh miền Trung có khả năng xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, với tổng lượng mưa tính từ chiều tối 27/10 đến hết ngày 29/10 ở khu vực từ Hà Tĩnh đến TP.Đà Nẵng phổ biến 60 - 130 mm, cục bộ có nơi trên 250 mm.
Còn về diễn biến của không khí lạnh, theo đánh giá của chúng tôi giai đoạn từ nay đến hết tháng 10/2026 chưa có dấu hiệu của không khí lạnh. Tuy nhiên, trong khoảng nửa đầu tháng 11/2026 miền Bắc có khả năng chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh. Dưới tác động của không khí lạnh miền Bắc có khả năng xuất hiện mưa và trời chuyển mát.
- Trước những diễn biến thời tiết bất thường, khó lường, ông có khuyến cáo gì đối với người dân và các địa phương để chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp?
- Trước tiên, chúng tôi sẽ liên tục cập nhật diễn biến thời tiết thông qua các bản tin dự báo định kỳ. Nếu có bất thường, cơ quan khí tượng thủy văn sẽ phát hành các bản tin bổ sung để kịp thời thông tin, cảnh báo. Vì vậy, người dân cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo từ những nguồn chính thống để chủ động ứng phó.
Đối với sản xuất nông nghiệp, các địa phương và người dân cần bám sát diễn biến thời tiết và điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng, vật nuôi, không nên chỉ dựa vào kinh nghiệm của những năm trước.
Trong điều kiện thời tiết có thể thay đổi nhanh, cần chuyển từ tư duy “ứng phó khi thiên tai xảy ra” sang chủ động phòng ngừa và chuẩn bị trước. Khi dự báo được chuyển thành hành động sớm, chúng ta sẽ giảm được đáng kể những thiệt hại do thời tiết và thiên tai gây ra.
.jpg "Bắc Bộ tiếp tục nắng nóng, có nơi trên 35 độ C")
