(HPĐT)- Sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết số 52 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở đối với hộ nghèo trên địa bàn thành phố giai đoạn 2020-2025 (gọi tắt là Nghị quyết số 52), đến nay, chưa đến 60% số hộ nghèo theo danh sách được phê duyệt thực hiện xây, sửa nhà (517/ 1.110 hộ). Hiệu quả thực hiện Nghị quyết 52 chưa đạt như mong đợi do còn một số vướng mắc khi thực hiện, đòi hòi sớm được điều chỉnh, bổ sung cơ chế từ các cơ quan, đơn vị liên quan...
Gia đình bà Nguyễn Thị Thu, ở thôn Nam Hòa, xã An Hưng (huyện An Dương) trong diện được hỗ trợ xây, sửa nhà theo Nghị quyết 52 nhưng không kịp nhận vật liệu hỗ trợ.
Chậm trễ, chưa kịp thời
Theo thống kê sơ bộ của Sở Xây dựng, từ năm 2020 đến nay, trên địa bàn thành phố có 1.110 hộ nghèo được phê duyệt nhận hỗ trợ theo Nghị quyết số 52. Theo đó, thành phố phê duyệt hỗ trợ gần 14 triệu viên gạch chỉ, gần 5 nghìn tấn xi măng và tổng số tiền vay hơn 35 tỷ đồng. Tuy nhiên tính đến tháng 7-2021, tỷ lệ hộ nghèo được nhận vật liệu đạt khoảng 56% so với kế hoạch; tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn vay đạt 48%, thậm chí, một số hộ rút đơn xin nhận hỗ trợ. Việc từ chối nhận hỗ trợ không phải do hộ nghèo không có nhu cầu, mà do việc cấp vật liệu chậm muộn so với kế hoạch xây dựng của các gia đình. Chị Nguyễn Thị Nga, thôn Ngọ Dương 2, xã An Hòa (huyện An Dương) là hộ đơn thân có hoàn cảnh khó khăn, có nhu cầu xây, sửa nhà ở vì nơi ở xuống cấp, nền nhà thấp hơn mặt đường gần nửa mét. Chị Nga trăn trở bày tỏ: “Dù được xã lập danh sách đề nghị hỗ trợ xi măng, gạch để xây nhà, nhưng phải chờ đến cuối năm tôi mới nhận được vật liệu. Trong khi anh trai tôi xem tuổi để làm nhà là tháng 6 và nhận hỗ trợ phần móng nhà, vật liệu. Tôi không còn nhu cầu hỗ trợ xi măng, gạch, mà chỉ mong được chuyển đổi thành kinh phí để lợp mái tôn, nâng nền nhà để khắc phục tình trạng ngập nước, có nguy cơ đổ sập trong mùa mưa bão”. Tại quận Đồ Sơn, một số hộ nhận xi măng trước, nhưng chưa nhận được gạch để xây nhà...
Bên cạnh việc cấp phát vật liệu chậm muộn, theo nhiều hộ dân, số vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội còn thấp so với tổng chi phí xây, sửa nhà thực tế nên không khuyến khích được hộ nghèo. Hiện, dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, giá công nhân, giá vật liệu tăng cao, hộ nghèo bị giảm thu nhập nên thiếu nguồn vốn đối ứng, công tác xây, sửa nhà có nguy cơ bị đình trệ. Theo Phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng Nguyễn Ngọc Huy, năm 2021, trên địa bàn huyện có 78 hộ nghèo được UBND thành phố phê duyệt hỗ trợ gạch, xi măng và nguồn vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội dự kiến khoảng 2,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong 6 tháng đầu năm 2021, mới có 21 hộ nhận gạch xây nhà, nhưng chỉ có 4 hộ tiếp cận vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội. Do cơ chế cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội quy định đóng góp tiết kiệm 200 nghìn đồng/tháng, chưa phù hợp thu nhập thực tế của hộ nghèo và chính sách hỗ trợ ân hạn 10 năm nêu trong Nghị quyết số 52. Thực tế này đặt ra nhiều khó khăn, thách thức với địa phương trong việc giảm hộ nghèo cần hỗ trợ về nhà ở”.
Linh hoạt điều chỉnh cơ chế
Nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 52, phấn đấu hoàn thành kế hoạch xây, sửa nhà cho người nghèo trong năm 2021, nhiều địa phương kiến nghị thành phố điều chỉnh một số cơ chế để hỗ trợ của thành phố kịp thời đến với hộ nghèo. Tại cuộc làm việc với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố về công tác giảm nghèo năm 2021, Bí thư Huyện ủy Vĩnh Bảo Phạm Quốc Ka đề xuất: Thay vì cơ chế trao quyền cho Sở Xây dựng lựa chọn nhà thầu cung cấp gạch theo quy định và cấp phát vật liệu xây nhà tới hộ nghèo như hiện nay, thành phố xem xét giao chính quyền địa phương. Tùy tình hình thực tế, đăng ký thời gian tiến hành xây, sửa nhà, nguyện vọng của người dân, UBND cấp xã và cấp huyện chủ động bàn bạc, chọn hình thức bố trí kinh phí hoặc vật liệu đến chân công trình. Việc giao quyền “tự làm, tự chịu trách nhiệm” cho địa phương cũng nhằm phát huy vai trò giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp, nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết 52 để nghị quyết đi vào cuộc sống theo hướng “trúng nhu cầu, đúng mục đích”.
Tại huyện Kiến Thụy, Phó chủ tịch UBND huyện Phạm Tiến Thuật cho hay: “Qua rà soát, trên địa bàn huyện còn 158 hộ nghèo, trong đó, 38 hộ cần được hỗ trợ về nhà ở. Nhiều hộ khó huy động sự giúp đỡ từ doanh nghiệp hoặc người thân, dòng họ vì vậy thiếu hụt kinh phí để xây, sửa nhà. Nhằm bảo đảm công trình nhà ở chắc chắn, chúng tôi đề nghị thành phố quan tâm tăng mức cho vay đối với hộ nghèo theo mức tăng chung của giá cả thị trưởng: như hỗ trợ sửa chữa 40 triệu đồng/hộ, hỗ trợ xây mới 60 triệu đồng/hộ. Đồng thời, Ngân hàng Chính sách xã hội kéo dài thời gian hỗ trợ vay vốn đối với các hộ chưa đủ điều kiện triển khai, qua đó góp phần động viên các trường hợp khó khăn, vươn lên thoát nghèo bền vững”./.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI
