(HPĐT)- Hiện, dịch vụ thức ăn đường phố phát triển mạnh mẽ tại Hải Phòng, nhất là khi hoạt động foodtour phát triển, thức ăn đường phố được xem như một sản phẩm du lịch. Vì thế, cần quản lý tốt về an toàn thực phẩm (ATTP) để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm
Theo thống kê của Sở Y tế, hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 7.772 cơ sở kinh doanh dịch vụ thức ăn đường phố, với quy mô hoạt động từ nhỏ lẻ đến cung cấp hàng trăm suất ăn/ngày. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống thức ăn đường phố luôn tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP, có thể xảy ra ngộ độc thực phẩm đông người hoặc ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe người sử dụng. Cụ thể, toàn thành phố mới có 6.276 cơ sở ký cam kết bảo đảm ATTP, đạt 80,8% tổng số cơ sở; tỷ lệ cơ sở được tập huấn (3.616 cơ sở, đạt 46,5%) và kiểm tra hằng năm thấp (4.475 cơ sở, đạt 57,6%); tỷ lệ cơ sở có lỗi vi phạm bị xử phạt vi phạm hành chính quá thấp (20 cơ sở vi phạm, bị xử lý chiếm 0,4% cơ sở được kiểm tra)…
Chị Nguyễn Thị Hoan, ở ngõ 5A, phố Phạm Phú Thứ, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) bộc bạch: “Có lúc ăn sáng ở vỉa hè, thấy giấy ăn sau khi sử dụng, đồ ăn thừa rải khắp chân bàn, nước cống cạnh hàng ăn dềnh rất mất vệ sinh nhưng ít có sự lựa chọn, tôi đành “tặc lưỡi cho qua”. Không chỉ vậy, nhiều cơ sở mua nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc, không kiểm soát được chất lượng. Có một số hộ kinh doanh, nhân viên phục vụ tại các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố có ý thức kém trong việc chấp hành các quy định, điều kiện ATTP... Anh Nguyễn Thành Chung, chủ quán bún cá rô đồng ở đường 359, xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên) cho hay: “Xác định thức ăn của quán ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người dân nên tôi cố gắng lấy nguyên liệu ở cơ sở uy tín; giữ sạch sẽ khu vực sơ chế. Ngoài sự cố gắng của chủ cơ sở kinh doanh, tôi mong chính quyền địa phương mỗi năm hai lần tổ chức tập huấn bảo đảm ATTP thức ăn đường phố, nâng cao nhận thức và thực hiện nghiêm các quy định về ATTP thức ăn đường phố để cử nhân viên tham gia”.
Điều 31, Điều 32 của Luật ATTP quy định điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố: phải cách biệt nguồn gây độc hại, nguồn gây ô nhiễm; phải được bày bán trên bàn, giá, kệ, phương tiện bảo đảm vệ sinh ATTP, mỹ quan đường phố; nguyên liệu chế biến thức ăn đường phố phải bảo đảm ATTP, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm phải bảo đảm an toàn vệ sinh…
Cần có cơ quan quản lý chuyên ngành
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Sở Y tế) Nguyễn Xuân Chiến, căn cứ quy mô, đặc điểm, UBND thành phố phân cấp quản lý ATTP đối với thức ăn đường phố cho cấp xã thực hiện tại Điều 9, Quyết định số 27 của UBND thành phố. Tuy nhiên, trên thực tế, thức ăn đường phố hiện không có cơ quan quản lý chuyên ngành. Một phần do nhận thức về thức ăn đường phố, bảo đảm an toàn thức ăn đường phố của một số cấp chính quyền và cán bộ quản lý chưa toàn diện, đầy đủ, cho rằng thức ăn đường phố có quy mô nhỏ, phục vụ ít, khó xảy ra ngộ độc... Theo thông tin của Sở Y tế, hiện nay, các quận, huyện, xã, phường chưa thống kê số đợt kiểm tra đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố hằng năm vì các đợt kiểm tra chủ yếu được triển khai nhân dịp Tháng an toàn vệ sinh thực phẩm, dịp Tết Nguyên đán với nhiều cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm khác trên địa bàn, không kiểm tra theo chuyên đề. Việc thành lập các đoàn liên ngành ở cơ sở còn mang tính phong trào, không thường xuyên. Khi phát hiện sai phạm việc xử phạt vi phạm hành chính rất ít, Đoàn kiểm tra liên ngành ở cơ sở có nhắc nhở nhưng không tái kiểm tra việc khắc phục... Ở góc độ địa phương, Phó chủ tịch UBND, Phó trưởng Ban Chỉ đạo ATTP phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) Vũ Thị Song Quỳnh thừa nhận, do thiếu kinh phí hoạt động dẫn đến việc kiểm tra ATTP, trong đó có thức ăn đường phố tại cơ sở chưa hiệu quả, nhất là các thiết bị test nhanh phục vụ kiểm tra ATTP, như: phát hiện hàn the, hóa chất bảo vệ thực vật… Trong khi đó, công chức văn hóa xã hội của phường kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn về ATTP…
Để kiểm soát, quản lý chặt chẽ ATTP thức ăn đường phố, Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục đề nghị thành phố chỉ đạo các địa phương có cơ quan quản lý chuyên ngành ATTP cấp quận, huyện để kiểm tra, đánh giá chất lượng thức ăn đường phố nghiêm túc, kịp thời. Các địa phương dành kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện môi trường các khu vực công cộng như chợ, bến tàu, bến xe, cổng trường, khu vui chơi giải trí; tập huấn kiến thức về ATTP thức ăn đường phố và yêu cầu chủ các cơ sở ký cam kết bảo đảm ATTP, ràng buộc trách nhiệm cụ thể, nếu vi phạm sẽ bị đình chỉ kinh doanh. Mặt khác, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về quyền, trách nhiệm, vai trò của mình đối với ATTP thức ăn đường phố; trong trường hợp phát hiện cơ sở có dấu hiệu vi phạm cần nhanh chóng phản ánh tới chính quyền địa phương...
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
