(HPĐT)- Sau gần 2 năm dịch COVID-19 hoành hành, đến dịp Thanh minh năm nay, gia đình chị Hà Mai Hoa mới có thời gian từ thành phố Hồ Chí Minh về Hải Phòng thăm người thân ở phố Ngô Gia Tự, quận Hải An. Tiện công về quê, anh chị đưa các con thăm lại chốn xưa nơi gia đình anh chị từng sống, đến dâng hương tại ngôi đình gần đó. Không kịp sắm lễ, chồng chị Hoa bảo cứ đặt giọt dầu vào hòm công đức, miễn là thành tâm thì thần phật chứng giám. Chị Hoa chần chừ: “Biết là thế, nhiều người vẫn làm vậy. Nhưng có một thời gian, em nghe nói nhiều đến việc thiếu công khai minh bạch trong sử dụng tiền công đức tại một số điểm tín ngưỡng và di tích lịch sử văn hóa. Vì thế, dù có lòng thành cũng muốn tự tay mua sắm lễ để yên tâm hơn”.
Chồng chị Hoa cười: “Đúng là người đi lễ hay băn khoăn vì tiền công đức chưa được minh bạch, công khai. Cũng có nơi tiền công đức sử dụng không đúng mục đích. Đấy là điều dư luận quan tâm, cơ quan quản lý nhà nước cũng đã chấn chỉnh khi có dư luận phản ánh”. Anh cho biết, để bảo đảm chặt chẽ hơn, Bộ Tài chính dự thảo hẳn một quy định về quản lý thu, chi tài chính đối với tiền công đức và các khoản đóng góp ủng hộ tổ chức lễ hội, đang lấy ý kiến góp ý của người dân để thông qua và ban hành.
Sống ở Hải Phòng khá lâu, chị Hoa từng biết có ngôi chùa ở thành phố cách đây hàng chục năm đã lập ra một hội đồng nhà chùa để quản lý thu, chi với các quỹ từ thiện, quỹ công đức của ngôi chùa ấy. Hội đồng nhà chùa không chỉ có người của chùa mà còn có các thành viên là nhà hảo tâm, nhà tài trợ và người dân thường xuyên công đức. Tất cả cùng giám sát, quản lý, thông qua các khoản thu, chi trong các hoạt động của chùa, nhờ vậy không có ý kiến, eo xèo này nọ về sự thiếu minh bạch. Mô hình khá hay, nhưng không phải cơ sở tín ngưỡng nào cũng áp dụng. Các di tích lịch sử văn hóa lại do các ban quản lý di tích cấp địa phương hoặc thành phố chịu trách nhiệm. Vì thế, việc Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân với dự thảo (lần 3) Thông tư quy định quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội là thực sự cần thiết.
Cụ thể, đối với quy định "Tiếp nhận, quản lý, sử dụng kinh phí đối với lễ hội do cơ quan nhà nước tổ chức", dự thảo quy định: "Mở tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để phản ánh việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng kinh phí cho hoạt động lễ hội theo hình thức chuyển khoản, phương thức thanh toán điện tử" để bảo đảm tách bạch, công khai, minh bạch, đúng mục đích trong hoạt động lễ hội tại các cơ quan nhà nước; đồng thời, bảo đảm thuận lợi cho công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc quản lý thu, chi tài chính cho hoạt động lễ hội. Về tiếp nhận tiền công đức, tài trợ cho di tích, dự thảo nêu rõ: "Mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để phản ánh việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho di tích theo hình thức chuyển khoản, phương thức thanh toán điện tử". Như vậy, người dân còn có thể công đức qua hình thức chuyển khoản nữa.
Có thể thấy, các nội dung dự thảo Thông tư đều chú ý đến yếu tố số hóa, sử dụng các phương thức kiểm soát thu, chi qua tài khoản và thanh toán điện tử. Đó chính là cách công khai, minh bạch, kiểm soát chặt chẽ các nguồn công đức và hỗ trợ hoạt động tín ngưỡng cũng như lễ hội để bảo đảm được sử dụng đúng mục đích. Mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi để người dân có lòng thành khắp nơi vẫn tham gia công đức bằng hình thức chuyển khoản. Sao kê và các bản lưu trữ tại ngân hàng có tài khoản là chứng từ rõ ràng nhất tránh việc sử dụng sai mục đích hoặc thất thoát các nguồn quỹ phúc lợi từ các cơ sở và hoạt động tâm linh. Thông tư vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến người dân. Nếu sớm được áp dụng và thực hiện, chắc chắn sẽ nhận được sự ủng hộ cao từ dư luận./.
đức minh
