(HPĐT)- Tính đến hết năm 2020, toàn thành phố có 303.415 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình, nhưng qua 3 tháng đầu năm 2021, số người tham gia chỉ còn 288.922 người, giảm 14.493 người.
Nhiều khó khăn…
Hết tháng 1-2021, thẻ BHYT của các thành viên trong gia đình chị Ngô Thị Tuyết, ở xã An Sơn (huyện Thủy Nguyên) hết hạn và sẽ phải đóng nối từ tháng 2- 2021. Tuy nhiên, chị Tuyết quyết định chỉ đóng tiếp BHYT đối với 3 thành viên trong gia đình, còn 2 thành viên tạm dừng. Chị cho biết: “Mấy tháng đầu năm dịch bệnh diễn biến phức tạp, công việc thời vụ của vợ chồng tôi bị ảnh hưởng, thu nhập giảm, nên tôi cũng phải “co chỗ này, kéo chỗ kia” mới trang trải cuộc sống hằng ngày. Gia đình có 5 người tham gia BHYT, mỗi năm phải nộp gần 2,6 triệu đồng, số tiền này bằng thu nhập cả vụ lúa. Trong hoàn cảnh khó khăn như hiện nay, tôi ưu tiên đóng BHYT cho các con, khi nào có điều kiện vợ chồng tôi tiếp tục tham gia”. Không chỉ gia đình chị Tuyết, mà nhiều gia đình ở khu vực nông thôn chọn cách tương tự, chỉ đóng cho 1-2 thành viên trong gia đình.
Theo số liệu của BHXH thành phố, kết thúc năm 2020, số người tham gia BHYT tăng 28.501 người so với năm 2019. Tuy nhiên, đến hết tháng 3-2021, số người tham gia BHYT giảm 16.070 người so với năm 2020, trong đó BHYT hộ gia đình giảm sâu nhất. Những con số trên cho thấy, mặc dù số nguời tham gia BHYT tăng nhanh, nhưng giảm cũng nhanh, không ổn định.
Sở dĩ có sự sụt giảm nghiêm trọng như vậy do tháng 1-2021 là thời gian cao điểm phòng, chống dịch bệnh COVID-19, các đại lý thu BHYT ở nhiều địa phương gặp khó khăn trong việc đi vận động, cũng như tổ chức đối thoại, tuyên truyền trực tiếp nên số người tăng mới ít, chủ yếu là người đang tham gia đóng nối – Trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Nguyễn Quang Minh thông tin. Bên cạnh đó, toàn thành phố có hàng trăm nghìn người thuộc diện: hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình… được ngân sách nhà nước hỗ trợ tham gia BHYT. Vấn đề đặt ra hiện nay là nếu được hỗ trợ đóng toàn phần hoặc một phần, họ vẫn có khả năng tham gia BHYT hộ gia đình. Nhưng đến khi đã thoát nghèo, không còn là hộ cận nghèo, tự phải mua BHYT hộ gia đình thì phần lớn người dân chưa đủ khả năng hoặc có tham gia nhưng tham gia ngắt quãng, không liên tục.
Mặt khác, khó khăn lớn đối với ngành BHXH hiện nay đó là phải chịu sự ảnh hưởng, cạnh tranh khốc liệt từ các loại hình bảo hiểm thương mại, bảo hiểm nhân thọ.
Điểm e khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định mức đóng BHYT của các thành viên hộ gia đình như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ cở (1.490.000 đồng/tháng), tương đương 67.050 đồng/tháng; người thứ 2 đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất, tương đương 46.935 đồng/tháng; người thứ 3 đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất tương đương 40.230 đồng/tháng; người thứ 4 đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất tương đương 33.525 đồng/tháng; từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất, tương đương 26.820 đồng/tháng.
Mở rộng diện bao phủ theo hướng ổn định, bền vững
Từ nay đến hết năm 2021, BHXH thành phố phấn đấu phát triển thêm 34.586 người tham gia BHYT hộ gia đình, nâng tổng số người tham gia BHYT hộ gia đình lên 323.508 người. Để giải bài toán khắc phục số người tham gia ngày càng sụt giảm, thu hút người dân tham gia BHYT hộ gia đình, BHXH thành phố xác định tập trung tuyên truyền, hướng tới một số trường hợp như: những người có thu nhập ổn định; người lao động đang bảo lưu, hưởng trợ cấp thất nghiệp; người lao động vừa tạm dừng, chấm dứt hợp đồng lao động do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19.
Phó giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Văn Thạnh cho biết: BHXH thành phố đang đề xuất UBND thành phố giao chỉ tiêu phát triển số người tham gia BHYT giai đoạn 2021-2025 đối với từng quận, huyện và các xã, phường, thị trấn; đồng thời, tham mưu, đề xuất UBND thành phố tiếp tục có cơ chế chính sách hỗ trợ thêm một phần mức đóng đối với người tham gia BHYT hộ gia đình, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi từ đủ 75-80 tuổi… ngoài mức hỗ trợ do nhà nước quy định.
Để công tác tuyên truyền, vận động đạt hiệu quả cao nhất, BHXH thành phố chỉ đạo BHXH các quận, huyện rà soát, phân loại người tham gia BHYT theo độ tuổi, giới tính, công việc và thu nhập… để xác định phương pháp tuyên truyền phù hợp; đổi mới phương pháp, hình thức tuyên truyền, đẩy mạnh kênh truyền thông trên mạng xã hội, tổ chức tuyên truyền theo nhóm nhỏ… Bên cạnh đó, BHXH thành phố phối hợp các đơn vị liên quan mở rộng mạng lưới đại lý thu; giao chỉ tiêu phát triển người tham gia BHYT hộ gia đình đối với từng đại lý thu; tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc đại lý thu nâng cao trách nhiệm trong việc tuyên truyền, vận động, đôn đốc người tham gia BHYT khi đến hạn phải đóng tiếp để duy trì bền vững số người tham gia BHYT.
