Sở Tài nguyên và Môi trường: Quản lý, khai thác, bảo vệ nguồn nước

Sở Tài nguyên và Môi trường hoàn thành nhiều đề án bảo vệ nguồn nước mặt hoặc nước ngầm trên địa bàn thành phố.

Khai thác hiệu quả, bền vững tài nguyên nước

Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Chu Thanh Lương, để quản lý và giám sát tài nguyên nước cần có cơ sở dữ liệu tài nguyên nước. Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu đó ứng dụng công nghệ số để cập nhật, theo dõi thường xuyên. Nhưng nhiều năm trước, việc xây dựng cơ sở dữ liệu chưa được quan tâm, dữ liệu tài nguyên nước nằm rải rác ở nhiều sở, ngành. Điều này gây nhiều khó khăn công tác quản lý. Cơ quan chức năng không có số liệu tổng thể, chính xác về thực trạng quản lý, sử dụng nguồn nước, do đó sẽ khó khăn đưa ra những giải pháp tổ chức khai thác, quản lý hiệu quả, phù hợp. Xác định được hạn chế này, năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) tập trung thực hiện, hoàn thành nhiều đề án quản lý tài nguyên nước.

Năm 2022, Sở TNMT hoàn thành 4 đề án lĩnh vực quản lý tài nguyên nước, bao gồm: Cơ sở dữ liệu tài nguyên nước thành phố (giai đoạn 1); xác định phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước (không thuộc hệ thống các công trình thủy lợi); khoanh định vùng hạn chế, vùng phải đăng ký khai thác nước dưới đất và đề án đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông hồ trên địa bàn thành phố. Việc hoàn thành các đề án này góp phần đánh giá cụ thể thực trạng quản lý, sử dụng nguồn nước, bổ sung cơ sở dữ liệu về tài nguyên nước, trên cơ sở đó, cơ quan quản lý xác định rõ hơn các biện pháp bảo vệ, tổ chức khai thác hiệu quả, bền vững hơn.

Gần đây nhất là ngày 18-11-2022, Sở TNMT có văn bản về việc công bố danh mục và bản đồ phân vùng hạn chế và khu vực phải đăng ký khai thác nước ngầm trên địa bàn thành phố. Thời gian qua, việc quản lý, cấp phép khai thác nước ngầm chưa chặt chẽ. Nếu khai thác nước ngầm tại nhiều khu vực liền kề, chung quanh nghĩa trang, bãi rác, khu vực ven biển là sẽ dẫn đến tình trạng nhiễm bẩn vào nguồn nước. Nhưng ở một số khu vực, việc khai thác nước ngầm vẫn diễn ra. Nhiều công trình khai thác quy mô nhỏ phục vụ hộ gia đình, cá nhân hầu như không xin cấp phép khi khai thác. Việc thực hiện quy định trám lấp lỗ khoan sau khi ngừng sử dụng không được bảo đảm. Các kết quả quan trắc định kỳ cho thấy, nguồn nước dưới đất trên địa bàn thành phố tại huyện Tiên Lãng, huyện An Dương, quận Hải An có dấu hiệu nhiễm bẩn amoni. Nước ngầm tại các quận, huyện: Tiên Lãng, Cát Hải, Đồ Sơn, Kiến An, An Dương, Thủy Nguyên, Hải An có dấu hiệu ô nhiễm vi sinh. Việc xác định rõ khu vực hạn chế và phải đăng ký khai thác nước ngầm là giải pháp cần thiết để bảo vệ, khai thác hợp lý nguồn nước ngầm trên địa bàn thành phố.

Hay đề án đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông, hồ là phân đoạn, xác định mục đích sử dụng nước, lựa chọn lưu lượng dòng chảy, lựa chọn thông số chất lượng nước mặt, thông số ô nhiễm của các nguồn nước thải để đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải đối với từng đoạn sông. Đây là căn cứ để cấp phép xả thải phù hợp; tránh tính trạng cấp phép xả thải một cách thiếu tính toán, dẫn đến cộng hưởng nguồn thải gây ô nhiễm môi trường nước.

Hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý nguồn nước

Trên cơ sở đề án quản lý được xây dựng, Sở TNMT áp dụng, tổ chức thực hiện trong thực tế. Dựa trên kết quả nghiên cứu xây dựng của đề án xác định phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước (không thuộc hệ thống các công trình thủy lợi), Sở TNMT đang khẩn trương tổ chức thẩm định, trình phê duyệt kế hoạch, phương án cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước theo đúng quy định; thực hiện tích hợp ranh giới hành lang bảo vệ nguồn nước trên bản đồ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quy định. Cùng với đó, Sở thực hiện việc cập nhật thông tin của giấy phép tài nguyên nước vào cơ sở dữ liệu giấy phép tài nguyên nước dùng chung của Trung ương và địa phương. Cùng với đó, thực hiện chỉ đạo của Bộ TNMT, Sở tham mưu với thành phố về việc xây dựng mới hoặc rà soát, nâng cấp hệ thống giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước ở địa phương (gồm: hệ thống hạ tầng mạng, máy chủ và phần mềm giám sát; cơ sở dữ liệu về thông tin, số liệu đo đạc, quan trắc của công trình khai thác, sử dụng tài nguyên nước do UBND thành phố cấp phép) bảo đảm hoàn thành chậm nhất trước ngày 30-9-2023.

Hiện nay, Sở TNMT đang tập trung thực hiện dự án Điều tra, lập danh mục nguồn nước nội tỉnh trên địa bàn thành phố; lập danh mục các ao hồ đầm phá không được san lấp. Việc sớm hoàn thành 2 đề án này góp phần làm “giàu” hệ thống cơ sở dữ liệu tài nguyên nước, góp phần bảo vệ, sử dụng tài nguyên nước hiệu quả hơn./.