Xây dựng luật: Chặt chẽ và có tầm nhìn xa
Thực hiện chương trình xây dựng pháp luật, các đại biểu Quốc hội nghiên cứu khá kỹ các dự án luật và phân tích, “mổ xẻ” các vấn đề dưới nhiều góc độ để cùng thảo luận và tìm ra phương án hợp lý, có tầm nhìn xa nhất. Điều này được thể hiện rõ nhất khi tham gia dự án Luật Quy hoạch. Dự án luật này được xem xét tại kỳ họp thứ 3 và do tính chất quan trọng nên Quốc hội quyết định để lại thông qua tại kỳ họp thứ 4. Giữa hai kỳ họp, cơ quan soạn thảo có nhiều chỉnh sửa, hoàn thiện trên tinh thần tiếp thu ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, khi đưa ra thảo luận, tiếp tục nảy sinh các vấn đề mới và đại biểu Quốc hội sôi nổi tham gia góp ý để dự án luật hoàn chỉnh, đồng bộ hơn. Các ý kiến xoay quanh sự cần thiết phải sớm thông qua dự án luật; mối quan hệ giữa Luật Quy hoạch với các dự án luật khác; làm rõ về quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành; phương thức tích hợp quy hoạch; kiên quyết không biến luật thành kết quả của phép cộng các quy hoạch hiện nay… Nhiều ý kiến phản biện về trình tự thực hiện quy hoạch; tính thống nhất của các quy hoạch; đề nghị xem lại quy định về Hội đồng thẩm định quy hoạch. Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Đinh Văn Nhã cho rằng, quy định thực hiện quy hoạch như dự thảo còn chung chung, trong khi đây đang là khâu rất yếu. Vì thế, cần xác định nhiệm vụ nào triển khai trước, không thể để lại “món nợ” như việc xây dựng hành lang an toàn hệ thống đường sắt đến 70 năm với người dân như vừa qua. Phải cân nhắc, xem xét kỹ lưỡng để quản lý được cơ sở dữ liệu quy hoạch đối với tất cả lĩnh vực, với các ngành, các cấp. Theo thống kê, trong giai đoạn 2011 - 2020, tổng số quy hoạch các cấp của Việt Nam là gần 19.300. Khi Luật Quy hoạch được Quốc hội thông qua, dự kiến con số này sẽ giảm xuống khoảng một nửa. Điều đó cho thấy tính cấp thiết và mức độ quan tâm của đại biểu Quốc hội đối với dự án luật.
Tinh thần thảo luận sôi nổi này lan tỏa khi Quốc hội xem xét các dự án luật khác như Luật Thủy sản, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Cạnh tranh, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài. Các đại biểu Quốc hội tham gia nhiều ý kiến xác đáng, có sức thuyết phục cao từ những phân tích, bình luận xuất phát từ thực tế và yêu cầu phát triển sau này của đất nước. Việc có thành lập hay không thành lập cơ quan kiểm ngư; thành lập thế nào, biên chế ra sao; chính sách hỗ trợ mua bảo hiểm trong nuôi trồng thủy sản; không sử dụng ngân sách nhà nước trong quá trình cơ cấu lại các tổ chức tín dụng; mở rộng đối tượng áp dụng Luật Cạnh tranh cả với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có liên quan; mô hình nào cho cơ quan quản lý cạnh tranh; tiêu chuẩn, tiêu chí của các Đại sứ… đều được đề cập cụ thể.
Đại biểu Quốc hội Hải Phòng tích cực tham gia thảo luận nội dung các dự án luật. Đại biểu Thuận Hữu, Bùi Thanh Tùng, Nghiêm Vũ Khải, Mai Hồng Hải, Đỗ Văn Bình… trực tiếp đóng góp nhiều ý kiến xác đáng từ sự nghiên cứu kỹ nội dung các dự án luật và tổng hợp các ý kiến tham gia đóng góp của các chuyên gia, các cấp, các ngành…
Đề cập nhiều vấn đề liên quan sự phát triển của đất nước và Hải Phòng
Thảo luận tổ về KTXH, QPAN, đa số đại biểu đều vui mừng, phấn khởi trước những tín hiệu khởi sắc của nền kinh tế, trước khả năng hoàn thành 13/ 13 chỉ tiêu chủ yếu với mức tăng trưởng kinh tế 6,7% như đã định. Đồng thời, một số bất cập, khó khăn cũng được bàn luận rất kỹ như xử lý nợ xấu, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, xử lý các dự án thua lỗ, đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực… Đồng thời, đề xuất nhiều giải pháp tạo ra sự phát triển đột phá, bền vững…
Tuần qua cũng ghi nhận nhiều ý kiến đáng quan tâm của đại biểu Quốc hội liên quan tới dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư sân bay Long Thành. Thu hồi đất một lần hay phân kỳ theo tiến độ dự án; nguồn vốn ở đâu để có 23.000 tỷ đồng GPMB; xây dựng khu tái định cư như thế nào phù hợp tập quán và nguyện vọng của người dân… là những vấn đề các đại biểu Bùi Thanh Tùng, Mai Hồng Hải (Hải Phòng) phân tích sâu sắc, góp phần đưa ra những phương án tốt nhất, tạo sự đồng thuận trong Quốc hội thông qua dự án thành phần tại kỳ họp này để tạo cơ sở pháp lý thực hiện dự án sân bay Long Thành thời gian tới.
Đáng chú ý, nhiều vấn đề lớn còn vướng mắc của Hải Phòng được đề cập ngay trong những ngày đầu kỳ họp. Từ thực tiễn chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội thành phố, đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa, Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng nêu vấn đề: Quyết định dư nợ vay cho từng địa phương chưa hợp lý, dẫn tới tình trạng “nơi cần thì không có, nơi có thì không cần”. Chẳng hạn, quy định về mức vay dư nợ của Hải Phòng hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu, chưa tương xứng với mục tiêu phát triển Hải Phòng trở thành động lực của cả vùng, cả nước như tinh thần Nghị quyết 32, Kết luận 72 của Bộ Chính trị. Mặc dù Chính phủ quy định cơ chế tài chính ngân sách đặc thù cho Hải Phòng, cho phép mức dư nợ vay không dưới 40% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp, nhưng thực tế lại bị khống chế bởi định mức phân bổ bội chi ngân sách địa phương được Quốc hội thông qua, nên hạn mức vay tối đa năm 2017 của ngân sách thành phố Hải Phòng chỉ có 394,4 tỷ đồng, trong khi nếu theo cơ chế, chính sách tài chính- ngân sách đặc thù thì phải là 6814 tỷ đồng. Đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa cũng đề nghị bố trí vốn vay ODA trong giai đoạn 2016 – 2020 đúng theo kế hoạch giải ngân của các hiệp định đã ký kết, để bảo đảm tiến độ các dự án. Hiện Hải Phòng có 2 dự án sử dụng vốn vay của ODA của Ngân hàng Thế giới và JICA, nhưng mới bố trí vốn được 60%, không bảo đảm yêu cầu tiến độ. Đồng thời các đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ quan tâm, cho chủ trương đầu tư nâng cấp, xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; xây dựng tuyến đường bộ cao tốc các tỉnh ven biển (từ Quảng Ninh đến Thanh Hoá); nâng cấp Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, là đầu mối giao thông, cửa ngõ chính ra biển của các tỉnh phía Bắc…
Hồng Thanh