118.716 tỷ đồng xây dựng một số đoạn tuyến cao tốc Bắc- Nam
 |
| Quốc hội họp phiên toàn thể ở hội trường để thảo luận về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. |
Với 83,1% số đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 – 2020. Theo đó, trong giai đoạn 2017 – 2020, dự kiến đầu tư 654 km, chia thành các dự án thành phần vận hành độc lập, hình thức, quy mô đầu tư phù hợp từng dự án thành phần. Trình tự, thủ tục, thẩm quyền thẩm định và quyết định đầu tư căn cứ quy mô của từng dự án thành phần theo quy định pháp luật về đầu tư công. Dự án áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại, bảo đảm yêu cầu an toàn, đồng bộ, chất lượng và hiệu quả cao. Khuyến khích nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao trong tổ chức thi công và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Sơ bộ nhu cầu sử dụng đất của dự án là 3.736 ha, trong đó đất trồng lúa là 1.037 ha. Thực hiện giải phóng mặt bằng theo quy mô 6 làn xe trên tất cả dự án thành phần, riêng dự án Cam Lộ - La Sơn quy mô 4 làn xe theo quy hoạch được phê duyệt.
Nghị quyết nêu rõ, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 118.716 tỷ đồng bao gồm: 55.000 tỷ đồng vốn nhà nước thuộc kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 – 2020 bố trí cho các dự án quan trọng quốc gia theo Nghị quyết số 26/2016/QH14 và 63.716 tỷ đồng vốn huy động ngoài ngân sách. Từ năm 2017, chuẩn bị đầu tư để thực hiện dự án và cơ bản hoàn thành năm 2021.
Làm rõ phạm vi “bí mật nhà nước”
Thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, nhiều đại biểu cho rằng, dự thảo luật cần bảo đảm phù hợp yêu cầu tình hình mới, nhất là việc xác định phạm vi danh mục bí mật nhà nước; các biện pháp, phương pháp, công cụ để bảo vệ bí mật nhà nước cần quy định cụ thể, chặt chẽ để bảo đảm tính khả thi, nhưng cũng đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Phần lớn ý kiến đánh giá, nội dung dự thảo luật phù hợp chủ trương, đường lối của Đảng; kế thừa và khắc phục nhiều hạn chế trong quy định của Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước hiện hành. Nhiều đại biểu đề nghị giải thích các từ ngữ trong dự thảo luật bảo đảm đầy đủ, chính xác hơn; thống nhất, phù hợp các văn bản pháp luật liên quan như Luật An ninh quốc gia, Luật Cơ yếu, Luật Tiếp cận thông tin, Luật Lưu trữ, Luật An toàn thông tin mạng ...
Theo đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên), hiện nay, do những hạn chế trong quy định nội hàm về bảo vệ bí mật nhà nước, dẫn đến thực trạng chậm công khai, công khai còn mang tính hình thức và lạm dụng bảo mật để không thực hiện công khai, minh bạch ở nhiều bộ, ngành, địa phương. "Đặc biệt, có địa phương còn đóng dấu mật cả vào biên bản chất vấn của đại biểu Quốc hội khiến đại biểu không thể giải quyết các kiến nghị của người dân". Đại biểu cho rằng việc lạm dụng bảo vệ bí mật nhà nước có thể dẫn đến hậu quả ảnh hưởng đến nhà nước, công dân và ảnh hưởng đến công tác phòng, chống tham nhũng. Người dân có thể bị quy chụp. Một số cá nhân, báo chí, thậm chí cán bộ nhà nước... có thể vướng vào vòng lao lý trong các trường hợp các văn bản nhà nước quy định không rõ ràng.
Nhiều đại biểu đề nghị nghiên cứu xây dựng khái niệm “bí mật nhà nước” rõ hơn, bao hàm đầy đủ loại thông tin cần xác định là bí mật nhà nước, làm căn cứ để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ bí mật nhà nước theo luật đạt hiệu quả cao. Cần nghiên cứu thuật ngữ định tính rõ ràng hơn hoặc phải quy định rõ tiêu chí, xác định mức độ nguy hại cho lợi ích quốc gia, dân tộc làm căn cứ xây dựng danh mục bí mật nhà nước, bảo đảm chặt chẽ, chính xác, thống nhất. Về phạm vi bí mật nhà nước, đại biểu thống nhất phân loại bí mật nhà nước thành 3 cấp độ: tuyệt mật, tối mật và mật. Tuy nhiên, phạm vi bí mật nhà nước xác định như dự thảo luật còn chung chung, không xác định được các loại lĩnh vực, các thông tin là bí mật nhà nước, dễ dẫn đến áp dụng, ban hành ảnh hưởng đến quyền tiếp cận thông tin của công dân. Theo đại biểu Phạm Thị Thanh Thủy (Thanh Hóa), phân loại bí mật nhà nước là cơ sở quan trọng để nhà nước, các bộ, ngành, địa phương ban hành danh mục bí mật nhà nước theo quy định. Tuy nhiên, dự thảo luật chưa quy định, tiêu chí cụ thể để xác định mức độ nguy hại như thế nào là đặc biệt nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và nghiêm trọng. Điều này dễ dẫn đến tình trạng có nhiều cách hiểu khác nhau, áp dụng không thống nhất giữa các bộ, ngành, địa phương về việc xác định danh mục bí mật nhà nước.
Băn khoăn về một số quy định trong Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt
Góp ý về mục tiêu và cách làm, phát triển đặc khu kinh tế, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, thực tế có nhiều quốc gia làm đặc khu thất bại do cách làm chứ không phải chủ trương. Nước ta không thu hút đầu tư bằng mọi giá, nên phải xác định nguyên tắc chi phối toàn bộ quá trình thành lập, điều hành tại các đặc khu. Theo đại biểu, trước tiên, dự luật cần xác định rõ những dự án đầu tư được cấp phép đầu tư vào đặc khu phải “tạo nội lực cho Việt Nam, bảo vệ chủ quyền, văn hoá Việt Nam”. “Nếu nói cùng có lợi nhưng họ lợi 8, mình chỉ có 2 thì không đạt. Nhiều khi họ cam kết nhưng nửa chừng không đáp ứng được thì căn cứ vào luật ta có quyền thu hồi, xử lý”- đại biểu nêu quan điểm.
Liên quan chính sách ưu đãi về đất đai cho nhà đầu tư chiến lược được cấp đất tới 99 năm, so với quy định hiện hành là tối đa 70 năm và do Thủ tướng quyết định, đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng chưa hợp lý. Đơn cử, nhà đầu tư chiến lược chỉ cần đầu tư 44.000 tỷ đồng vào xây dựng casino sẽ được cấp đất tới 99 năm. Đại biểu đề nghị không nên nới thời gian giao đất, cũng như cần xem lại khái niệm nhà đầu tư chiến lược quy định tại dự luật hiện “quá dễ dãi”.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa cũng đề nghị, dự luật cần quy định dự án thất bại phải trả lại đất. Dự án nào muốn thay đổi ngành nghề phải làm lại thủ tục. “Cần quy định có ngành không cho nước ngoài đầu tư, có những ngành không cho chuyển nhượng nước ngoài”. Dự luật chỉ nên quy định chung hành lang pháp lý về xây dựng đặc khu, không nên đưa 3 đơn vị cụ thể làVân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Khánh Hoà) và Phú Quốc (Kiên Giang) vào. "Các đơn vị cụ thểchỉ cần đưa vào nghị quyết của Quốc hội, do mỗi đặc khu có tính chất, đặc điểm và yếu tố địa chính trị khác nhau. Hơn nữa,quá trình triển khai nếu một trong 3 đặc khu không thành công, có thể vận dụng nghị quyết của Quốc hội điều chỉnh, không cần sửa luật".
Đại biểu Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) ồng ý với đại biểu Trương Trọng Nghĩa về việc nên ban hành luật chung, đề ra các tiêu chí cụ thể để sau này địa phương nào đủ điều kiện thì cho thành lập đặc khu, không cần bổ sung, sửa đổi luật.
Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Thái Bình) cho rằng, quan niệm khi cho đầu tư dự án ta chỉ được 2, họ được 8 thì không nên làm là tư duy không kinh tế. Cần thay đổi tư duy này và đưa ra cơ chế vượt trội, khuyến khích, lôi kéo nhà đầu tư trong nước, nước ngoài.
Theo đại biểu, khi đầu tư vào casino, phát triển lĩnh vực này sẽ thu hút được lượng lớn lao động tại địa phương, phát triển dịch vụ ăn theo như khách sạn, du lịch...
Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng không đồng tình quan điểm về việc ban hành luật đặc khu chung, tách riêng nghị quyết cho 3 đặc khu Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc. "Nếu có Luật chung thì tính pháp lý cao hơn là nghị quyết",- đại biểu khẳng định.
Về ưu đãi thuế thu nhập cá nhân ở đặc khu, đại biểu Phạm Văn Hoà đồng ý miễn thuế đến năm 2030, nhưng sau đó phải thực hiện theo quy định hiện hành, không thể giảm 50% cho những năm tiếp theo vì ngân sách sẽ thất thu và không công bằng với khu vực khác. Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu lại, không thể miễn tiền thuê đất, mặt nước cả tuổi đời dự án lên đến 70 năm, 90 năm. Như vậy không khác gì “cho không đất đai” cho những người thuê đất.
Dự án luật này sẽ tiếp tục được Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 5, dự kiến họp trong tháng 5- 2018.
