Sớm bàn giao mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Gấp rút chuẩn bị mặt bằng

Những ngày đầu tháng 6/2026, cùng với nhiều địa phương khác trên tuyến, xã Tân Kỳ đang gấp rút phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai cắm cọc, bàn giao mốc cọc giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Theo UBND xã Tân Kỳ, dự án đi qua địa bàn với diện tích thu hồi khoảng 18,6 ha, trong đó có 11,2 ha đất nông nghiệp, 0,8 ha đất ở, còn lại là đất giao thông, thủy lợi.

Tổng số hộ dân bị ảnh hưởng là 365 hộ, trong đó có 40 hộ liên quan đến đất ở và 33 hộ có nhu cầu bố trí tái định cư. Đến nay, địa phương hoàn thành công khai phương án bồi thường, hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp phải thu hồi. Công tác kiểm kê, kiểm đếm đất ở, nhà cửa, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu cũng hoàn tất theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ Nguyễn Lương Cường cho biết, việc bàn giao cọc giải phóng mặt bằng là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục hoàn thiện các bước tiếp theo trong công tác thu hồi đất. Thuận lợi là người dân cơ bản đồng thuận với chủ trương thực hiện dự án, tích cực phối hợp với chính quyền trong quá trình kiểm kê, xác định nguồn gốc đất và tài sản trên đất.

Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, thành phố huy động nguồn lực rất lớn cho công tác giải phóng mặt bằng. Theo Sở Xây dựng, đến hết tháng 5/2026, thành phố cơ bản hoàn thành các bước chuẩn bị quan trọng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng dự án.

Thành phố hoàn thành đo đạc, trích đo, trích lục phục vụ lập hồ sơ thu hồi đất trên toàn bộ 23 xã, phường, đặc khu có tuyến đường sắt đi qua; xác định khoảng 1.749 hộ thuộc diện tái định cư.

Thành phố phê duyệt 39 dự án thành phần phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật với tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng. Đến nay, 12 trong số 23 xã, phường, đặc khu có tuyến đi qua hoàn thành kiểm đếm tài sản gắn liền với đất. Các địa phương còn lại đang tiếp tục triển khai để bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Mở rộng dư địa phát triển

Nếu giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trước mắt thì mục tiêu lớn hơn thành phố hướng tới là khai thác hiệu quả những giá trị kinh tế mà tuyến đường sắt mang lại.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng cho biết, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là một trong những dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển kinh tế vùng. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt sẽ hình thành hành lang vận tải hiện đại kết nối khu vực Tây Bắc, vùng Thủ đô với hệ thống cảng biển Hải Phòng, góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hiện, phần lớn hàng hóa từ các tỉnh phía Bắc đến cảng biển vẫn phụ thuộc vào vận tải đường bộ. Việc hình thành tuyến đường sắt mới sẽ tạo thêm phương thức vận tải khối lượng lớn, ổn định và chi phí thấp hơn, đặc biệt đối với hàng container, hàng xuất nhập khẩu và hàng hóa phục vụ các khu công nghiệp.

Đối với thành phố, lợi ích của dự án không chỉ dừng ở hoạt động vận tải. Với 6 ga được bố trí trên địa bàn cùng các tuyến nhánh kết nối cảng biển, thành phố có cơ hội hình thành các trung tâm logistics mới, mở rộng các khu dịch vụ hậu cần và phát triển các không gian đô thị hiện đại dọc tuyến.

Một trong những điểm đáng chú ý là Hải Phòng dự kiến đóng góp khoảng 5.100 tỷ đồng từ ngân sách thành phố để đầu tư tuyến nhánh đường sắt đi cảng Nam Đồ Sơn và ga Nam Đồ Sơn. Khoản đầu tư này cho thấy tầm nhìn dài hạn của thành phố trong việc tận dụng lợi thế của dự án quốc gia để gia tăng kết nối với hệ thống cảng biển, tạo thêm động lực cho lĩnh vực logistics - ngành kinh tế đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu tăng trưởng của Hải Phòng.

Cùng với phát triển hạ tầng giao thông, thành phố cũng đang nghiên cứu khai thác hiệu quả quỹ đất vùng phụ cận các ga đường sắt. Đây là nguồn lực quan trọng để hình thành các khu đô thị, trung tâm thương mại, dịch vụ và logistics mới, đồng thời tạo thêm nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng.

Từ góc độ phát triển vùng, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng còn góp phần tăng cường liên kết giữa các khu vực sản xuất, các trung tâm công nghiệp với hệ thống cảng biển quốc tế. Đây là yếu tố quan trọng để Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm logistics, cửa ngõ giao thương quốc tế của miền Bắc.