Sớm chuyển đổi phương pháp xử lý rác

Công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng phân loại rác tại Khu xử lý chất thải rắn tại phường Tràng Cát (quận Hải An).

Nan giải xử lý rác

Kinh tế, xã hội phát triển, dân số tăng nhanh, số lượng rác thải tiếp nhận tại các điểm tập kết, xử lý rác ngày càng lớn khiến phương pháp xử lý rác thải trước đây theo hình thức chôn lấp, lò đốt bộc lộ nhiều hạn chế, gây ảnh hưởng tới môi trường chung quanh.

Tại Hải Phòng, hơn chục ngày đầu tháng 7- 2021, người dân xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy) dựng lán, lập chốt tại lối ra vào khu vực tập kết rác thải sinh hoạt nhằm ngăn các xe ô-tô chở rác từ nơi khác về điểm tập kết rác thải sinh hoạt nằm ở nơi giáp ranh giữa 2 xã Đoàn Xá và Đại Hợp (huyện Kiến Thụy) Bãi rác rộng hơn 6 nghìn m2, là nơi tập kết của lò đốt rác Đoàn Xá- Đại Hợp, do HTX Môi trường và dịch vụ thương mại Thành Vinh quản lý, vận hành. Thời gian gần đây, lò đốt trên có nhiều thiết bị hỏng, cần sửa chữa, thay thế nhưng chưa có kinh phí nên đang tạm dừng hoạt động khiến rác thải dồn ứ, gây bức xúc trong nhân dân. Theo báo cáo của UBND huyện Kiến Thụy ngày 14-7, kết quả quan trắc khí thải của lò đốt còn một số chỉ tiêu chưa đạt quy chuẩn quốc gia về lò đốt chất thải rắn sinh hoạt, ảnh hưởng đến môi trường không khí.

Còn ở phường Tràng Minh (quận Kiến An), việc xử lý ô nhiễm môi trường từ rác cũng còn nhiều nan giải. Chủ tịch UBND phường Tràng Minh, Vũ Văn Tiến cho biết: Việc tập kết rác và đốt rác phế liệu không đúng quy định, cùng nắng nóng kéo dài, khói bụi gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe người dân và gây bức xúc trong nhân dân, mất an ninh trật tự tại địa phương. Để giải quyết việc này, chính quyền phường Tràng Minh lập tổ xử lý vi phạm tổ chức trực 24/24 giờ để chốt chặn các điểm thường xuyên bị tập kết rác phế liệu trái phép sau đó đốt trộm rác thải. Đồng thời, niêm yết số điện thoại đường dây nóng tại các điểm chốt phòng, chống đốt rác để người dân thông báo tới lực lượng chức năng khi phát hiện đốt rác; tuyên truyền trên loa truyền thanh để nâng cao nhận thức người dân… Tuy nhiên đây cũng chỉ là biện pháp tạm thời, không mang tính bền vững, lâu dài.

 Chuyển đổi phương pháp xử lý

Phó trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Kiến An Hoàng Thị Mai Quyên cho biết: Lượng rác thải hằng ngày sẽ tăng theo mật độ dân cư, trong khi việc xử lý rác bằng phương pháp chôn lấp vừa đòi hỏi diện tích bãi rác lớn, vừa gây ảnh hưởng đến môi trường chung quanh. Do vậy, cần có quy hoạch dài hạn đối với các dự án xử lý rác thải. Đối với vấn đề xác thải phế liệu trên địa bàn phường Tràng Minh, giải pháp lâu dài cần gắn liền với việc giảm dần các hộ dân kinh doanh, thu mua, tái chế phế liệu; tuyên truyền, định hướng, chuyển đổi loại hình kinh doanh của 102 hộ dân trên địa bàn phường với thời gian và cơ chế phù hợp; đồng thời rà soát, giải quyết vướng mắc, phối hợp Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng nâng cao năng lực xử lý rác trên địa bàn.

Thực tế cho thấy, để cải thiện môi trường trong việc xử lý rác thải, có thể áp dụng công nghệ đốt rác phát điện (sử dụng các công nghệ tiên tiến để đốt rác lấy nhiệt hoặc hơi làm quay máy phát, tạo ra điện năng). Như Nhà máy Xử lý rác phát điện Cần Thơ (tỉnh Cần Thơ) đi vào hoạt động từ tháng 12-2018, có công suất đốt 400 tấn rác thải sinh hoạt/ngày và phát 150.000 kWh điện/ngày. Đây được coi là giải pháp mang tính bền vững và lâu dài. Tại nhà máy, các chỉ số khí thải phát thải được quan trắc trực tuyến đạt tiêu chuẩn EU 2010, nước rỉ rác sau xử lý được tái sử dụng toàn bộ, tro xỉ được sàng lọc xử lý và tận dụng, tro bay được xử lý hóa rắn an toàn, thực hiện có hiệu quả việc xử lý giảm lượng hóa, tài nguyên hóa và vô hại hóa rác thải sinh hoạt. Việc áp dụng công nghệ hiện đại vào xử lý rác thải sẽ giúp giảm áp lực về quỹ đất, giảm nguy cơ ô nhiễm thứ phát từ nước rỉ rác, mùi hôi do hoạt động chôn lấp rác gây ra.

Để áp dụng công nghệ đốt rác phát điện, rác thải sinh hoạt cần được phân loại tại đầu nguồn. Với các nhà máy xử lý rác vẫn sử dụng công nghệ chôn lấp gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đời sống của người dân, chi phí cao, cần có lộ trình cụ thể chuyển đổi công nghệ phù hợp. Cùng với đó, tập trung tuyên truyền trong nhân dân thực hiện sâu rộng chương trình phân loại rác tại đầu nguồn một cách đồng bộ, thường xuyên, liên tục để quá trình thu gom, xử lý rác và tái chế rác mang lại hiệu quả cao…/.