Sớm giải bài toán thừa - thiếu giáo viên

Năm học mới đã bắt đầu, song nhiều trường học trên địa bàn thành phố gặp khó khăn do thiếu giáo viên, nhất là ở môn học mới trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tình trạng này phần nào ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

Cơ cấu thiếu đồng bộ

Theo thống kê của ngành Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), biên chế được giao của ngành năm 2025 là 55.013 người. Số biên chế sử dụng là 51.475 người, còn thiếu 3.538 biên chế, trong đó có 3.202 giáo viên. Vì vậy, một số cơ sở giáo dục chưa bảo đảm đủ số giáo viên theo quy mô lớp, tỷ lệ giáo viên/lớp còn thấp hơn định mức tối đa của Bộ GD-ĐT.

Cơ cấu giáo viên thiếu đồng bộ, nhất là tại trường quy mô nhỏ, dẫn đến tình trạng mất cân đối giáo viên giữa các môn học, trong khi không thể tuyển bổ sung do đã hết chỉ tiêu biên chế. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung ở môn: công nghệ, giáo dục công dân (cấp THCS), âm nhạc, mỹ thuật (cấp THPT). Nhiều đơn vị phải bố trí dạy liên trường hoặc hợp đồng thỉnh giảng, gây khó khăn trong triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Năm học 2025 - 2026, Trường tiểu học - THCS Thái Hòa (xã Thượng Hồng) được giao biên chế 58 giáo viên, nhưng đang thiếu 8 giáo viên. Thầy giáo Nguyễn Xuân Đích, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường phải điều chỉnh thời khóa biểu để bảo đảm có đủ giáo viên dạy các môn học. Nếu triển khai dạy 2 buổi/ngày theo chỉ đạo của ngành GD-ĐT thì số giáo viên thiếu còn nhiều hơn.

Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, phường Bạch Đằng Nguyễn Huy Tưởng cho biết, tại phường có 14 trường học, nhưng thiếu đến 80 giáo viên, chủ yếu ở môn âm nhạc, mỹ thuật... Do đó, nhà trường khó điều chỉnh, bố trí giáo viên giảng dạy bảo đảm chương trình năm học 2025 - 2026.

Trong khi nhiều trường đang thiếu giáo viên, nhưng theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT Uông Minh Long, việc tuyển dụng còn vướng mắc. Hiện chưa có hướng dẫn đầy đủ về vị trí việc làm, định mức và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp theo Thông tư 19 về định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập và Thông tư 20 về định mức giáo viên của Bộ GD-ĐT ban hành năm 2023. Điều này dẫn đến lúng túng trong tổ chức thực hiện. Điển hình, ở phía Tây thành phố, từ năm 2024, phải tạm dừng tuyển dụng để chờ sửa đổi 2 thông tư trên. Mặt khác, năm 2025, tổng nhu cầu tuyển dụng giáo viên ở phía Tây là 1.697 chỉ tiêu, nhưng do thực hiện tinh giản biên chế, chỉ tiêu được giao chỉ còn 722 người.

Sớm hướng dẫn và giao biên chế hợp lý

Theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT Uông Minh Long, từ thực tế trên, Sở GD-ĐT đề nghị Bộ Nội vụ, Bộ GD-ĐT xem xét, giữ nguyên chỉ tiêu biên chế của ngành năm 2025 đã được giao cho thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương (trước hợp nhất) nhằm tạo điều kiện tuyển dụng đủ số lượng giáo viên còn thiếu, đáp ứng nhu cầu thực tiễn tại địa phương. Sở kiến nghị bổ sung thêm chỉ tiêu biên chế năm 2026 cho địa phương có tỷ lệ thiếu giáo viên cao sau quá trình tinh giản, nhất là ở khu vực khó khăn, vùng hợp nhất, nơi khó thu hút nhân lực. Bộ GD-ĐT sớm sửa đổi, hoàn thiện và ban hành văn bản hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Thông tư số 19 và 20. Theo đó, Bộ GD-ĐT xem xét quy định cụ thể, rõ ràng, phù hợp với thực tiễn về vị trí việc làm, định mức số lượng người làm việc, nhất là cơ cấu giáo viên các môn lựa chọn ở cấp THPT và với môn học đặc thù như: công nghệ, giáo dục kinh tế - pháp luật.

Trong tháng 8-2025, Sở GD- ĐT tuyển dụng 106/115 giáo viên THPT kịp cho năm học mới 2025 - 2026. Tuy nhiên, thực tế, nhu cầu giáo viên của trường học các cấp trên toàn thành phố còn nhiều. Qua rà soát, khu vực phía Tây thành phố có nhu cầu tuyển dụng hơn 1.000 giáo viên.

Tại khu vực phía Đông thành phố, Sở GD-ĐT đang phối hợp UBND cấp xã tiếp tục phối hợp rà soát, tổng hợp nhu cầu tuyển dụng giáo viên từ cấp mầm non đến THCS. Trên cơ sở đó, Sở GD- ĐT tổng hợp và tham mưu UBND thành phố phân bổ chỉ tiêu biên chế hợp lý, đáp ứng yêu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, góp phần duy trì, tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục trong năm học 2025 - 2026.