(HPĐT)- Hiện, trung bình mỗi xã, phường, thị trấn có khoảng 3 đơn vị trường học (mầm non, tiểu học, THCS). Tuy nhiên, các trường không có biên chế nhân viên y tế, khiến công tác y tế học đường phụ thuộc vào trạm y tế địa phương và chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Nhu cầu tất yếu
Từ năm học 2020-2021 đến năm học 2024-2025, Trường THCS Lê Lợi (phường Cát Bi, quận Hải An) có từ 45 đến 50 lớp, với khoảng 2.106 đến 2.525 học sinh. Thầy Lê Đức Vương, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường có phòng y tế và trang thiết bị đáp ứng sơ cứu ban đầu cho học sinh. Nhà trường ký hợp đồng với Trạm Y tế phường Cát Bi để chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh; thực hiện tuyên truyền, vận động cha mẹ mua BHYT hằng năm cho con; theo dõi sức khỏe học sinh trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành. Tuy vậy, công tác y tế học đường vẫn gặp không ít khó khăn. Học sinh THCS thường hiếu động, dễ gặp chấn thương trong học tập, vui chơi, nhưng giáo viên không có chuyên môn y tế nên lúng túng trong xử lý. Việc liên hệ với nhân viên trạm y tế để hỗ trợ cũng không ổn định, “lúc được, lúc không”.
Những khó khăn trong công tác y tế học đường tại Trường THCS Lê Lợi phần nào phản ánh thực trạng chung được Sở Giáo dục và Đào tạo thống kê trên toàn thành phố. Theo đó, toàn thành phố hiện có 748 cơ sở giáo dục (633 công lập, 115 tư thục), với tổng số 538.375 học sinh, trong đó có 112.047 trẻ mầm non, 177.332 học sinh tiểu học và 156.083 học sinh THCS. Phần lớn các trường có từ 1.000 đến 2.000 học sinh nhưng không có nhân viên y tế trường học. Báo cáo với Đoàn giám sát HĐND thành phố về việc thực hiện chính sách, pháp luật trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2020-2024, nhiều trường phản ánh khó khăn do thiếu nhân viên y tế học đường.
Trước thực trạng này, ông Lê Hoàng Việt, Chủ tịch Hội Giáo chức thành phố chỉ ra những khó khăn cụ thể mà các trường đang phải đối mặt và đề xuất giải pháp thiết thực nhằm cải thiện công tác y tế học đường. Cụ thể, mỗi trường có hàng nghìn học sinh nhưng không có người theo dõi thường xuyên sức khỏe, phát hiện sớm các vấn đề như suy giảm thị lực, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng, rối loạn tâm thần... Khi có trường hợp ốm đau hoặc tai nạn, nếu không liên hệ được với trạm y tế, giáo viên phải tự chở học sinh đến bệnh viện. Vì vậy, ông đề xuất HĐND thành phố xem xét bố trí vị trí việc làm nhân viên y tế tại các trường học.
Cần giải pháp trước mắt và lâu dài
Tại cuộc làm việc với Đoàn giám sát HĐND thành phố, Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục cho biết: Năm 2016, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư liên tịch số 13 quy định về công tác y tế trường học. Đến năm 2019, hai bộ thống nhất giao nhiệm vụ này cho trạm y tế xã, phường, thị trấn. UBND thành phố cũng ban hành Quyết định số 2595, giao trạm y tế xã thực hiện y tế học đường tại các trường mầm non, tiểu học, THCS công lập. Theo đó, 100% trạm y tế có bố trí 1-2 nhân viên phụ trách y tế học đường, dưới sự giám sát của trung tâm y tế quận, huyện. Tuy nhiên, mỗi trạm y tế hiện chỉ có 6-7 cán bộ, phải đảm trách toàn bộ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân địa phương. Trong khi đó, mỗi xã có 2-3 trường học, lại ở các điểm cách xa nhau, nhất là sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính. Vì vậy, khi trường học cần xử lý sự cố y tế khẩn cấp, nhân viên trạm y tế khó có mặt kịp thời.
Để khắc phục tình trạng thiếu nhân lực, ngành Y tế kiến nghị ngành Giáo dục và Đào tạo tăng cường phối hợp chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh cho học sinh. Về biên chế nhân viên y tế trường học, hai ngành cần phối hợp, báo cáo thành phố chỉ đạo cụ thể. Bởi nếu mỗi trường có một nhân viên y tế thì toàn thành phố cần bổ sung gần 1.000 biên chế, trong khi ngành Y tế đang gặp khó khăn trong tuyển dụng, thu hút nhân lực tuyến cơ sở. Giải pháp trước mắt là ngành Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường bố trí cán bộ kiêm nhiệm phụ trách y tế học đường, phối hợp chặt chẽ với trạm y tế địa phương. Ngành Y tế chịu trách nhiệm tập huấn, hướng dẫn chuyên môn cho lực lượng này.
Phó giám đốc Phan Huy Thục cũng cho biết thêm: Công tác y tế trường học đang gặp khó về kinh phí mua thuốc và vật tư tiêu hao phục vụ học sinh. Theo quy định, nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe học sinh trích từ khoản đóng BHYT và hiện do nhà trường quản lý. Trong khi đó, trạm y tế - đơn vị trực tiếp phụ trách y tế học đường - lại không được cấp kinh phí để mua thuốc, vật tư cần thiết. Vì vậy, Sở Y tế kiến nghị Sở Tài chính và BHXH thành phố đề xuất chuyển kinh phí này từ các trường về các trạm y tế để phục vụ công tác y tế trường học hiệu quả hơn.
