(HPĐT)- Hiện nay, hàng trăm hộ dân tại thành phố Thủy Nguyên đang nuôi trồng thủy sản trên gần 2.000 ha bãi bồi ngoài đê. Tuy nhiên, tình trạng hết hạn hợp đồng thuê đất diễn ra phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất và gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước.
Phần lớn hết hạn thuê đất
Ông Đinh Văn Sỹ, Phó chủ tịch UBND phường Lập Lễ cho biết, hiện có 400 hộ nuôi trồng thủy sản trên địa bàn phường, trong đó 131 hộ thuê đất của UBND huyện từ những năm 2000, với tổng diện tích 200 ha. Tuy nhiên, phần lớn các hộ đã hết hạn hợp đồng thuê đất từ năm 2024, một số ít còn thời hạn đến năm 2027. Tình trạng này gây khó khăn cho các hộ trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Điển hình như hộ ông Đinh Ngọc Tráng, chủ sở hữu 40.000 m2 đầm tại khu vực Mắt Rồng. Ông Tráng khai hoang và làm đầm từ năm 1992, được UBND huyện Thủy Nguyên cho thuê đất từ năm 2002. Do hợp đồng thuê đất hết hạn vào tháng 11-2024, ông không thể dùng đó làm căn cứ vay vốn ngân hàng cho vụ nuôi tới. Ông Tráng cho biết thêm, gia đình ông vừa nhận được thông báo về việc diện tích đầm nằm trong quy hoạch dự án sắp triển khai, khiến ông không khỏi lo lắng về vấn đề bồi thường, hỗ trợ cho gần 16 tỷ đồng đã đầu tư vào đầm từ năm 1993, trong đó gia đình ông hiện còn nợ ngân hàng 4,5 tỷ đồng, chưa kể các khoản vay khác. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến khả năng vay vốn đầu tư con giống và hoạt động nuôi trồng thủy sản của gia đình ông, trong khi ông còn nợ ngân hàng tới 4 tỷ đồng.
Trong khi các hộ nuôi trồng thủy sản lo lắng về việc hết hạn hợp đồng thuê đất, ảnh hưởng đến sản xuất, chính quyền địa phương cũng đối mặt với nguy cơ thất thu ngân sách. Ông Hoàng Chí Dũng, Chủ tịch UBND phường An Lư, cho biết, toàn phường có 70 hộ thuê đất để nuôi trồng thủy sản và tất cả đều đã hết hạn hợp đồng. Tuy nhiên, từ tháng 5-2024, UBND huyện (nay là thành phố Thủy Nguyên) đã yêu cầu tạm dừng xem xét gia hạn hợp đồng thuê đất đối với các hộ gia đình, cá nhân. Điều này gây khó khăn cho địa phương trong việc thu ngân sách từ tiền thuê đất, do các hộ viện lý do chưa được gia hạn hợp đồng. Theo kế hoạch, khoản thu từ tiền thuê đất năm 2025 của phường An Lư là 1,4 tỷ đồng, cao hơn 200 triệu đồng so với năm 2024 (1,2 tỷ đồng). Tuy nhiên, đến hết quý 1 năm nay, địa phương mới chỉ thu được hơn 83 triệu đồng, buộc phải đẩy mạnh công tác thu hồi nợ.
Cho phép địa phương gia hạn hợp đồng
Trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường thành phố Thủy Nguyên Lê Anh Thân, cho biết, thành phố được bao bọc bởi các sông Cửa Cấm, Bạch Đằng, Đá Bạc, Kinh Thầy, với tổng diện tích đất bãi bồi ven sông khoảng 2.000 ha. Các đầm nuôi trồng thủy sản tại đây được người dân khai hoang và sử dụng từ trước năm 1993. Sau đó, chính quyền địa phương đã vận động người dân ký hợp đồng thuê đất cho mục đích này. Tuy nhiên, đến nay, hầu hết các hợp đồng đã hết hạn, dẫn đến một số khó khăn, vướng mắc. Trước hết, do đất bãi bồi ven sông, ven biển không thuộc quỹ đất công ích 5%, thẩm quyền cho thuê đất thuộc về UBND cấp huyện (đối với hộ gia đình, cá nhân) và cấp tỉnh (đối với tổ chức). Vì vậy, UBND cấp xã không còn thẩm quyền ký hợp đồng cho thuê đất. Ngoài ra, theo quy hoạch chung đô thị mới Thủy Nguyên và các quy hoạch phân khu, hầu hết diện tích đất bãi bồi ven sông được quy hoạch cho mục đích sản xuất kinh doanh, dịch vụ thương mại, cây xanh... Do đó, việc gia hạn hợp đồng thuê đất cho mục đích nuôi trồng thủy sản, trang trại là không phù hợp. Tình trạng này dẫn đến việc địa phương không thể ký mới hoặc gia hạn hợp đồng thuê đất, gây thất thu ngân sách, trong khi các hộ gia đình không yên tâm sản xuất.
Ông Đinh Ngọc Tráng (phường Lập Lễ) đại diện các hộ dân sắp thuộc diện thu hồi đất nuôi trồng thủy sản vào dự án xây dựng hạ tầng các khu đất thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm cho biết, ông ủng hộ chủ trương thu hồi đất phục vụ dự án. Tuy nhiên, gia đình ông vay mượn 4,5 tỷ đồng từ ngân hàng và đầu tư hàng tỷ đồng xây đắp đầm hơn 30 năm qua, nên mong được các cấp, ngành xem xét hỗ trợ chi phí vật, lập đầm để ổn định cuộc sống sau khi nhường đất phục vụ dự án.
Trước thực tế này, tại hội nghị tiếp xúc cử tri tại thành phố Thủy Nguyên của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 15 mới đây, đại diện cử tri thành phố Thủy Nguyên kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm có hướng dẫn UBND cấp huyện, cấp xã về điều kiện gia hạn sử dụng đất đối với trường hợp nêu trên. Xem xét cho phép UBND cấp huyện, cấp xã ký hợp đồng thuê đất và gia hạn thời gian thuê đất đối với các trường hợp không phù hợp quy hoạch đến thời điểm có thông báo thu hồi đất thực hiện các dự án cụ thể. Trường hợp vào dự án thu hồi đất, xem xét bồi thường chi phí đầu tư vào đất và giá trị tài sản còn lại trên đất khi không được gia hạn do có thông báo thu hồi đất.
