Sớm khắc phục tình trạng sạt lở tại núi Đá Vách, ở thôn Kỳ Sơn 4 (xã Việt Khê)

Thấp thỏm sống dưới khu vực sạt lở đất

Đầu tháng 9/2025, tại khu vực núi Đá Vách, ở thôn Kỳ Sơn 4 (xã Việt Khê), những khối đất đỏ trôi đổ cả đoạn dài chân núi. Theo người dân địa phương, từ đợt mưa lớn sau bão số 3 (tháng 7/2025) đến nay, khu vực này càng sạt lở nghiêm trọng, có đoạn kéo dài đến hơn 200 m, ảnh hưởng cuộc sống của hơn 10 hộ dân.

Núi Đá Vách có địa hình cao đốc, nhưng không có độ thoải, sau mưa lớn, hàng chục mét khối đất, đá xô xuống sát nhà các hộ dân dưới chân núi. Vườn trồng cây lâu năm, cây ăn qủa của các hộ dân khu vực này đều bị đất vùi lấp. Nhiều hộ bị đổ vỡ tường bao. Có hộ chưa kịp hoàn thiện hàng chục mét tường bao chống sạt lở lại bị đổ sập, kéo theo vài chục đến hàng trăm triệu đồng chi phí bị mất theo.

Trong số các hộ sống dưới chân núi Đá Vách, hộ anh Đỗ Văn Lợi bị ảnh hưởng nhiều nhất, đất đá sạt lở đất kéo dài sau nhà anh tới hơn 20 m. Anh Lợi cho biết, núi Đá Vách là núi đất, trước đây, gia đình anh trồng cây bạch đàn, mít, nhãn… Nhưng từ năm 2017, đất núi bắt đầu bị sạt lở và sau 2 trận bão Yagi trong năm 2024 và bão số 3 trong tháng 7/2025, tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng. Khu vườn cây của gia đình anh Lợi bị đất che lấp và đất đá tràn xuống đến sát công trình phụ, chuồng nuôi gà, chưa kể nước mưa kéo theo đất đỏ chảy tràn xuống sân nhà. Có thời điểm, tảng đá lớn rơi xuống làm vỡ bờ tường bao nhà, rất may không có người bị thương. Anh Lợi phải ứng phó bằng cách dựng những tảng đá từ trên núi lăn xuống thành tường chắn đất vào khu nhà ở.

Nhưng đó vẫn là giải pháp tạm thời. Để xây tường bao chống sạt lở kéo dài hơn 20 m, đủ sức chắn sạt lở, dự kiến gia đình anh phải tiêu tốn hàng tỷ đồng. “Mỗi khi có trận mưa lớn, chưa kể bão, cả gia đình tôi không dám ở trong nhà, đều phải đi tạm lánh ở nhà người thân trong xã”, anh Lợi cho biết.

Anh Bùi Văn Thịnh, chuyên viên Phòng Kinh tế (xã Việt Khê), phụ trách khu vực Kỳ Sơn cho biết, đây là khu vực thuộc xã Kỳ Sơn, thành phố Thuỷ Nguyên trước đây. Xã Kỳ Sơn (cũ) có đến 1/2 địa hình đồi núi. Với địa hình đó, những hộ dân xây dựng nhà ở dưới chân, sườn núi, thường trực nỗi lo nguy cơ sạt lở núi, ảnh hưởng đến đời sống.

Như trong năm 2024, do ảnh hưởng của bão Yagi gây mưa lớn, làm sạt lở cả khu vực núi Đá Vách, khiến gần 70 ngôi mộ bị nghiêng vỡ, trôi đổ xuống chân núi. Địa phương nhanh chóng hỗ trợ người dân di dời các phần mộ về nghĩa trang nhân dân của xã. Đến nay, các phần mộ đã được di dời xong. Tuy nhiên, sau khi di chuyển các phần mộ, núi Đá Vách tiếp tục sạt lở xuống khu vực đất ở của các hộ dân ở dưới chân núi.

Sớm có phương án chống sạt lở lâu dài

Trước nguy cơ sạt lở tại khu vực núi Đá Vách, trong giai đoạn 2015 - 2016, UBND xã Kỳ Sơn (cũ) đã có văn bản đề nghị UBND huyện Thủy Nguyên (cũ) cùng các sở, ngành liên quan tiến hành khảo sát và triển khai các biện pháp phòng, chống sạt lở. Sau đó, một số đơn vị chuyên môn đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu hiện trạng khu vực. Tuy nhiên, các phương án xử lý sau đó không được thực hiện do thiếu kinh phí, đặc biệt là chi phí hỗ trợ người dân di dời các phần mộ nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở. Hiện tượng sạt lở tại núi Đá Vách vẫn tiếp diễn trong những năm gần đây. Đến nay, địa phương vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để tình trạng này.

Trưởng Phòng Kinh tế xã Việt Khê Vũ Thành Quang cho biết: Trước những diễn biến thời tiết ngày càng bất thường, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và tính mạng người dân, vào mỗi mùa mưa bão, địa phương luôn chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống sạt lở tại khu vực chân núi Đá Vách - nơi được xác định có nguy cơ cao. Theo đó, chính quyền xã thường xuyên duy trì lực lượng thường trực theo dõi, kiểm tra các vị trí có dấu hiệu sạt lở. Đồng thời, địa phương lắp đặt biển cảnh báo, chăng dây tại các khu vực đã sạt lở hoặc có nguy cơ sạt lở cao để người dân cảnh giác; tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức phòng tránh sạt lở. Mỗi khi xuất hiện mưa lớn hoặc bão, chính quyền xã chủ động hỗ trợ các hộ dân trong khu vực nguy hiểm sơ tán, di dời tạm thời đến nơi an toàn.

Về giải pháp lâu dài, địa phương đang nghiên cứu đề xuất, báo cáo ngành liên quan, thành phố cho phép xã xúc đất đá thu dọn mặt bằng, thực hiện phòng, chống sạt lở, ổn định cuộc sống của các hộ dân và quan tâm bố trí kinh phí thực hiện các biện pháp kỹ thuật chống sạt lở núi.

Tuy nhiên, thông tin từ địa phương, UBND xã Việt Khê không có đủ kinh phí để có thể triển khai ngay các phương án phòng, chống sạt lở tại núi Đá Vách. Việc này đòi hỏi sự vào cuộc, quan tâm của ngành liên quan và thành phố. Thiết nghĩ, không để tình trạng sạt lở núi Đá Vách kéo dài, địa phương cần sớm hoàn thiện báo cáo, đề xuất Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố để được chỉ đạo, hướng dẫn, quan tâm triển khai các phương án khắc phục kịp thời. Có như vậy, mới bảo đảm cuộc sống của người dân tại đây vào mỗi mùa mưa bão.