Sớm quy hoạch, sắp xếp tập trung các xưởng chế tác đá ven quốc lộ 10, đoạn qua huyện An Lão

Nhiều hộ chế tác đá lấn chiếm hành lang giao thông, gây ô nhiễm khu vực ven quốc lộ 10, đoạn qua thôn Khúc Giản, xã An Tiến. (Ảnh chụp sáng 20-12).

Theo phản ánh của người dân, dọc quốc lộ 10, đoạn từ chân cầu Trạm Bạc thuộc địa bàn xã Trường Thành tới cầu Vàng thuộc địa bàn xã An Tiến (cùng ở huyện An Lão) dài khoảng 1 km có nhiều xưởng chế tác đá quy mô lớn. Tại các xưởng này, thường xuyên có nhiều tấm đá lớn cùng thành phẩm gồm các loại lăng mộ, lư hương, ghế, linh vật… được tập kết, máy móc hoạt động liên tục để gia công, phát sinh rất nhiều bụi mịn từ quá trình cắt, cưa, mài đá. Tiếng ồn từ máy cắt đá, tiếng đục đẽo đá làm ảnh hưởng rất lớn tới đời sống của các hộ dân chung quanh. Bà Nguyễn Thị Huệ, ở thôn Khúc Giản, xã An Tiến (huyện An Lão) bức xúc: “Vào những ngày trời hanh, khô, bụi từ các xưởng chế tác đá này phát tán, bay cả vào trong làng khiến gia đình thường xuyên phải đóng kín cửa ra vào và cửa sổ để tránh bụi. Tiếng cưa cắt, đục đẽo đá chan chát, ken két suốt ngày rất khó chịu”. Nhiều xưởng chế tác đá lấn chiếm hành lang an toàn quốc lộ 10 làm nơi trưng bày, giới thiệu sản phẩm, tập kết nguyên vật liệu, tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn giao thông.

Trao đổi với phóng viên về thực trạng này, sáng 20- 12, Phó chủ tịch UBND xã An Tiến Hoàng Văn Định cho biết: Hiện, ven quốc lộ 10 đoạn từ cầu Trạm Bạc tới cầu Vàng 2 hiện có gần 50 xưởng chế tác đá của các hộ dân thuộc 2 xã An Tiến và Trường Thành, trong đó, xã An Tiến có hơn 20 hộ. Tình trạng các xưởng chế tác đá này phát tán bụi đá và tiếng ồn gây ô nhiễm, ảnh hưởng tới các hộ dân trong khu vực và người tham gia giao thông trên quốc lộ 10 diễn ra nhiều năm qua. Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, UBND xã chỉ đạo lực lượng Công an xã thường xuyên kiểm tra, chấn chỉnh hành vi lấn chiếm hành lang an toàn quốc lộ 10 của chủ các xưởng chế tác đá. Riêng đối với việc phát thải bụi và tiếng ồn, chính quyền địa phương yêu cầu và đến nay 100% số hộ ký cam kết bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, do phần lớn các hộ sử dụng đất thuê, không đủ điều kiện để đầu tư về trang thiết bị máy móc, chế tác đá theo công nghệ thủ công nên vẫn phát tán bụi ra môi trường.

Còn Chủ tịch UBND xã Trường Thành Nguyễn Duy Miện thông tin: Các xưởng chế tác đá trên địa bàn xã sử dụng máy cắt đá điều khiển bằng máy tính có phun nước (CNC) trong quá trình nên lượng bụi phát sinh giảm đáng kể. Chỉ còn công đoạn mài đá, do không có điều kiện về nhà xưởng bố trí máy móc, vẫn phải mài thủ công nên vẫn phát sinh bụi.

Khoản 2, Điều 19 Nghị định số 155/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định hành vi gây ô nhiễm không khí mà hàm lượng chất gây ô nhiễm vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 3 lần đối với thông số môi trường nguy hại (hoặc dưới 5 lần đối với thông số môi trường thường) bị phạt tiền từ 50 triệu đồng tới 80 triệu đồng.

Có mặt tại khu vực tập trung các xưởng chế tác đá ven quốc lộ 10 thuộc địa bàn hai xã Trường Thành và An Tiến vào sáng 20-12, phóng viên nhận thấy, tại nhiều xưởng chế tác đá từ cầu Trạm Bạc tới cầu Vàng 2, công nhân chế tác vẫn cắt, mài đá theo cách thủ công. Máy mài đá di chuyển đến đâu, bụi bay tứ tung tới đó. Theo ông Trần Minh Tuấn, chủ xưởng điêu khắc đá Tuấn Thiện, ở thôn Khúc Giản, xã An Tiến phản ánh: Việc sử dụng máy CNC có phun nước cắt, xẻ, mài đá sẽ hạn chế bụi khi thi công chế tác đá. Bụi đá sinh ra trong quá trình xẻ, mài đá được thu xuống bể để lắng sau đó tái sử dụng làm vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, để có thể lắp đặt được hệ thống máy CNC, bể lắng… các cơ sở cần được thuê đất dài hạn, diện tích khoảng vài trăm m2. Từ năm 2012, các cơ sở chế tác đá có phản ánh đến UBND các xã An Tiến, Trường Thành đề nghị UBND huyện An Lão hoàn tất các thủ tục công nhận làng nghề điêu khắc đá và quy hoạch khu vực sản xuất, tạo hành lang pháp lý ổn định cho các cơ sở yên tâm đầu tư máy móc, nhà xưởng phục vụ sản xuất. Nhưng đến nay, quá trình này chưa hoàn thành, nhiều điểm vẫn tiếp tục sản xuất, chế tác đá theo phương thức thủ công, dẫn tới tình trạng ô nhiễm bụi, tiếng ồn như hiện nay.

Được biết, các xưởng chế tác đá tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương với mức thu nhập từ 8 - 10 triệu đồng/tháng. Đây cũng là nghề truyền thống của địa phương. Do đó, mong muốn lớn nhất của các hộ làm nghề chế tác đá và chính quyền địa phương là UBND huyện An Lão cùng các ngành liên quan sớm hoàn thành các thủ tục để công nhận làng nghề chế tác đá gắn với quy hoạch làng nghề, tạo điều kiện để các hộ được phát triển nghề bền vững, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về bảo vệ môi trường./.