Sớm tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất trường học

Quá tải, chưa đạt chuẩn

Nằm giữa khu trung tâm thành phố, Trường THCS Trần Phú (phường Lê Chân) được xem là điểm sáng trong phong trào dạy và học của thành phố. Tuy nhiên, Hiệu trưởng nhà trường Lê Thị Minh Tâm cho biết, năm học 2025 - 2026, trường có tới 3.183 học sinh với 60 lớp học, tăng hơn 100 học sinh so với năm trước, trong khi toàn trường chỉ có 40 phòng học.

“Do thiếu phòng, trường không thể triển khai dạy 2 buổi/ngày theo chủ trương của ngành giáo dục và đào tạo. Chúng tôi mong sớm có cơ sở thứ hai để tháo gỡ khó khăn về cơ sở hạ tầng”, cô Tâm mong mỏi.

Không chỉ Trường THCS Trần Phú, trên địa bàn phường Lê Chân, tình trạng thiếu đất xây dựng trường học đang là vấn đề chung. Phó chủ tịch UBND phường Phạm Việt Anh cho biết phường hiện có 22 trường học, nhưng hầu hết chỉ đạt hoặc chưa đạt chuẩn quốc gia mức độ 1. Nguyên nhân là do quỹ đất hạn hẹp, mật độ dân cư đông, trong khi quy hoạch đô thị chỉ cho phép xây dựng công trình tối đa 5 tầng. Một số trụ sở dôi dư có diện tích nhỏ, bị phân tán, khó bố trí mở rộng diện tích cho các trường.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở nhiều địa bàn khác. Phó chủ tịch UBND xã Chí Minh Hoàng Anh Tuấn cho biết, địa phương hiện có 11 cơ sở giáo dục, chỉ 2 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Trong đợt rà soát mới đây của Sở Giáo dục và đào tạo, hai trường từng đạt chuẩn mức 2 bị tụt xuống mức 1 do không bảo đảm yêu cầu cơ sở vật chất. Để nâng cấp, sửa chữa các công trình trường học giai đoạn 2025 - 2030 cần gần 70 tỷ đồng, nhưng nguồn lực địa phương hạn chế.

Phó giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo Uông Minh Long cho biết, quỹ đất dành cho giáo dục của thành phố hiện đạt hơn 1.513 ha, cao hơn mức quy định bình quân đầu người (2,7 m²/người). Tuy nhiên, tại các khu vực đô thị hình thành từ trước, nhiều trường vẫn thiếu diện tích cục bộ, dẫn đến toàn thành phố còn thiếu gần 75 ha. Ngoài ra, không ít công trình trường học được xây dựng từ lâu, xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu dạy học hiện đại, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Ngoài ra, nhiều trường vẫn thiếu các hạng mục phụ trợ như: nhà đa năng, hệ thống điện, nước, phòng cháy chữa cháy…

Tập trung nguồn lực, hướng tới trường đạt chuẩn

Nghị quyết số 71/2025 của Bộ Chính trị xác định rõ định hướng đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó nhấn mạnh: “Tập trung nguồn lực đầu tư kiên cố hóa, hiện đại hóa trường lớp học; bảo đảm đủ cơ sở vật chất, thiết bị đạt chuẩn, đặc biệt chú trọng phòng học thực hành...”. Nghị quyết này cũng đặt mục tiêu là chi đầu tư cho giáo dục đạt tối thiểu 5% tổng chi ngân sách nhà nước.

Trên cơ sở này, Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo Lương Văn Việt cho biết giai đoạn 2025 - 2030, thành phố đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới trường lớp đồng bộ, cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của người dân. Tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia dự kiến đạt 90% ở bậc mầm non, 95% ở tiểu học, 90% ở THCS và 95% ở THPT. Qua đó, xây dựng đầu tư cơ sở vật chất theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, từng bước đạt trình độ các nước tiên tiến, ưu tiên phát triển mô hình trường học tiên tiến hội nhập quốc tế.

Hiện, Sở Giáo dục và đào tạo đang phối hợp các sở, ngành liên quan tiến hành rà soát toàn bộ cơ sở vật chất trường học trên địa bàn, đồng thời xây dựng Đề án phát triển giáo dục Hải Phòng giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Theo đó, Sở Giáo dục và đào tạo đề xuất kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030, trong đó dự kiến xây mới và sửa chữa 35 trường THPT với tổng mức đầu tư hơn 3.843 tỷ đồng. Đồng thời, thành phố bố trí khoảng 6.500 tỷ đồng để xây dựng, bổ sung phòng học, phòng bộ môn và khu vệ sinh còn thiếu tại các trường mầm non, tiểu học, THCS ở những khu vực đông dân cư. Chưa kể, cần khoảng 4.100 tỷ đồng từ nguồn kinh phí sự nghiệp để nâng cấp các hạng mục, công trình bị xuống cấp.

Tại cuộc làm việc của Ban Kinh tế - Ngân sách (HĐND thành phố) với Sở Giáo dục và đào tạo về kết quả thực hiện các dự án đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025 và nhu cầu giai đoạn 2026 - 2030, Phó chủ tịch HĐND thành phố Bùi Đức Quang đề nghị Sở Giáo dục và đào tạo rà soát kỹ lưỡng hiện trạng cơ sở vật chất, phối hợp Sở Tài chính đề xuất kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công hiệu quả, giải quyết các vấn đề cấp bách.

Trên cơ sở đó, HĐND thành phố tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành xây kế hoạch vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp định hướng phát triển giáo dục thành phố. Các địa phương cũng tăng cường rà soát quy hoạch, ưu tiên dành quỹ đất, chuyển đổi các trụ sở dôi dư không còn sử dụng sang làm cơ sở trường học, bảo đảm phù hợp thực tế.

Chủ động bố trí vốn cho các chương trình, dự án đầu tư công theo đúng quy định, kết hợp đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực xã hội cùng chung tay cải thiện điều kiện học tập cho học sinh, phát triển giáo dục toàn diện.