(HPĐT)- Tại cuộc họp trực tuyến tổng kết ngành tài chính năm 2022 vừa qua, một trong số yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ đối với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là sớm tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh giải ngân gói hỗ trợ 2%. Là một trong các gói hỗ trợ quan trọng của Chính phủ nhằm giúp doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh trước ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, song tiến độ triển khai còn ì ạch.
Gói hỗ trợ lãi suất từ nguồn ngân sách nhà nước với khoản vay của doanh nghiệp được triển khai theo Nghị định 31 ngày 20-5-2022 của Chính phủ về “hỗ trợ lãi suất từ ngân sách Nhà nước đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh”. Theo nghị định này, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được hỗ trợ lãi suất 2%/năm, tính trên số dư nợ vay và thời hạn cho vay hỗ trợ lãi suất thực tế nằm trong khoảng thời gian quy định. Ngân hàng sẽ thực hiện giảm số lãi tiền vay. Theo kế hoạch đăng ký, ước tính các ngân hàng sẽ dành khoảng 800.000 tỷ đồng dư nợ cho vay chỉ riêng trong năm 2022. Số tiền lãi hỗ trợ khoảng 16.035 tỷ đồng. Song, tính đến cuối tháng 11-2022, doanh số cho vay của gói hỗ trợ lãi suất trên cả nước mới đạt gần 30.000 tỷ đồng, dư nợ gần 23.000 tỷ đồng với số tiền hỗ trợ lãi suất gần 78 tỷ đồng. Tại Hải Phòng, tính đến cuối tháng 11-2022, doanh số cho vay được hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31 đạt 469,17 tỷ đồng; số khách hàng được hỗ trợ là 18 khách hàng với dư nợ được hỗ trợ lãi suất đạt 387,65 tỷ đồng.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, việc triển khai gói hỗ trợ chậm do một số vướng mắc chính, trước hết do doanh nghiệp chưa mặn mà bởi nếu nhận tiền hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, sau này phải qua thanh tra, kiểm toán. Nguyên nhân tiếp theo là doanh nghiệp được hỗ trợ là phải có khả năng phục hồi, nhưng việc đánh giá khả năng này thế nào còn đang gặp khó khăn. Trong khi đó, phía các ngân hàng cho rằng, nguyên nhân đầu tiên khiến việc giải ngân chậm là ngân hàng thương mại còn lúng túng trong xác định đối tượng được hỗ trợ lãi suất. Nhiều hộ gia đình sản xuất kinh doanh vay vốn tại các ngân hàng thương mại nhưng không đăng ký hộ kinh doanh nên không thuộc diện được hỗ trợ. Còn theo phản ánh của doanh nghiệp, để được hưởng hỗ trợ, doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện có khả năng phục hồi và trả nợ. Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt những biến động lớn như hiện nay, cũng khó đánh giá khả năng này.
Trước thực tế này, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang tập trung rà soát, đề xuất nội dung sửa đổi Nghị định 31 để Chính phủ xem xét, quyết định theo hướng sửa đổi, bổ sung các quy định chưa phù hợp thực tế để thúc đẩy, tạo thuận lợi cho việc giải ngân. Tuy nhiên, theo ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, nên chăng Chính phủ xem xét điều chuyển nguồn này sang gói hỗ trợ khác bởi việc sửa đổi, điều chỉnh Nghị định 31 sẽ mất nhiều thời gian. Cũng từ thực tế triển khai gói hỗ trợ này, các doanh nghiệp mong muốn Chính phủ ban hành các chính sách hỗ trợ thiết thực hơn và bảo đảm nhanh chóng đi vào đời sống. Chẳng hạn như đề xuất Chính phủ nghiên cứu tiếp tục giảm tiền thuê đất 30% cho tất cả các đối tượng thuê đất. Với phương pháp hỗ trợ này, chính là hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp phục hồi, ổn định kinh doanh và phát triển./.
Nguyên Hà
