(HPĐT)- Báo Hải Phòng nhận được đơn của cụ Đào Thị Gái (còn gọi là cụ Đào Thị Đậm) ở thôn Chiến Thắng, xã Đặng Cương (huyện An Dương) khiếu nại phán quyết của Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm và phúc thẩm dân sự về chia tài sản thừa kế không đúng, ảnh hưởng tới quyền lợi của cụ và các con.
Theo đơn và nội dung trình bày chiều 17-11, cụ Gái cho biết: Cụ kết hôn cùng cụ Phạm Quốc Tuấn vào năm 1978 và có 4 người con chung gồm các ông, bà: Phạm Văn Hậu, Phạm Thị Phương, Phạm Quốc Toản (tên gọi khác là Đông), Phạm Văn Ngọc. Con riêng của cụ Gái là bà Phạm Thị Thuần ở cùng với vợ chồng cụ Gái và cụ Tuấn từ năm 1978. Trước khi lấy cụ Gái, cụ Tuấn có người vợ đầu là cụ Đỗ Thị Vấn (cụ Vấn mất năm 1977) và sinh được 3 người con gồm các ông, bà: Phạm Văn Phúc, Phạm Thị Huê và Phạm Thị Hoài. Tài sản chung của cụ Tuấn và cụ Vấn là thửa đất ở số 141 tờ bản đồ số 7 xã Đặng Cương (huyện An Dương), diện tích 1.016 m2. Năm 2010, cụ Tuấn mất, không để lại di chúc.
Trong cuộc họp gia đình vào năm 2019, ông Phúc có thỏa thuận với cụ Gái và các thành viên trong gia đình chia phần đất cụ Tuấn để lại thành 3 phần, trong đó ông Toản được chia 289 m2 đất ngoài cùng phía Nam giáp hộ ông Mua (đã xây nhà sử dụng); phần đất ở giữa diện tích 276 m2 đứng tên ông Phúc và cụ Gái, ông Phúc xây nhà thờ; ông Ngọc sử dụng 317 m2 đất còn lại ở phía Bắc giáp ao đấu thầu. Ngày 18- 8-2020, ông Phúc lập biên bản thỏa thuận chia di sản thừa kế có sự chứng kiến của Phó chủ tịch UBND xã Đặng Cương Trương Văn Thiết. Vì tin tưởng ông Phúc, nên cụ Gái và các thành viên trong gia đình ký thỏa thuận nhưng không đọc nội dung. Đến khi nhận văn bản thì các thành viên mới phát hiện thỏa thuận ghi phần đất ở giữa chia cho ông Phúc và vợ là bà Phạm Thị Chiến chứ không phải chia cho ông Phúc và cụ Gái. Cụ Gái và các con có đơn đề nghị UBND xã Đặng Cương hủy văn bản chia di sản thừa kế. Cuối năm 2022, ông Phúc gửi đơn tới TAND huyện An Dương yêu cầu hủy bỏ văn bản thỏa thuận nói trên và thực hiện chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật. Sau hai cấp xét xử, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm TAND thành phố vẫn chia phần đất ở giữa cho vợ chồng ông Phúc chứ không phải cho ông Phúc và cụ Gái, không đúng với thỏa thuận của các bên. Về lối đi từ đường giao thông của thôn vào phần đất của gia đình, HĐXX phán quyết đó là lối đi chung do UBND xã Đặng Cương quản lý là không đúng vì gia đình cụ đổi đất để mở nên phải là lối đi riêng của gia đình.
Trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng chiều 17-11, Phó chủ tịch UBND xã Đặng Cương Nguyễn Quốc Anh cho biết: Theo thỏa thuận chia di sản thừa kế thì phần đất ở giữa giao cho vợ chồng ông Phạm Văn Phúc. Tuy nhiên, cụ Gái cùng các con yêu cầu chỉ giao phần đất này cho ông Phúc và cụ Gái cũng phải được đứng tên. Địa phương tổ chức hòa giải nhưng không thành. Sau đó, các bên gửi đơn tới cơ quan tòa án để được xem xét, giải quyết. Còn theo công chức địa chính xã Đặng Cương Nguyễn Ngọc Huy, diện tích lối đi nằm ngoài diện tích đất thửa số 141 của gia đình cụ Gái; một số hộ trong thôn Chiến Thắng vẫn sử dụng lối đi này để ra ruộng sản xuất nên không có căn cứ để xác định đây là lối đi riêng của gia đình cụ Gái.
Theo bản án phúc thẩm số 62/2023/DS-PT TAND thành phố ngày 18-9-2023, HĐXX nhận định: Trong thửa đất số 141 cụ Tuấn và cụ Vấn để lại có một nửa là di sản thừa kế của cụ Vấn, ¼ diện tích là di sản thừa kế của cụ Tuấn và cụ Gái có ¼ diện tích đất. Theo quy định pháp luật, cụ Gái được quyền quản lý sử dụng 597,32 m2; ông Phúc được quản lý sử dụng 210,168 m2; ông Hậu, bà Phương, ông Toản, ông Ngọc, bà Thuần mỗi người được hưởng thừa kế quyền sử dụng đất đối với diện tích 23,0725 m2. Tuy nhiên, do hiện trạng ông Toản, ông Phúc đã xây nhà, sự thỏa thuận, nguyện vọng các bên nên HĐXX cấp phúc thẩm công nhận nội dung thỏa thuận: Hủy văn bản thỏa thuận phân chia tài sản thừa kế được UBND xã Đặng Cương chứng thực ngày 18- 8-2020 (do không thể thực hiện được thỏa thuận); xác lập lối đi chung có diện tích 148,1 m2. Phần đất còn lại chia cho ông Toản quản lý diện tích 296,2 m2 cùng toàn bộ công trình nhà ở của vợ chồng ông; chia cho ông Phúc quản lý diện tích 289,1 m2, vợ chồng ông Phúc được quyền sử dụng toàn bộ tài sản đã xây dựng trên phần đất này; chia cho ông Ngọc sử dụng diện tích 344,7 m2; không có bên nào phải thanh toán giá trị chênh lệch cho nhau.
Được biết, ngày 25-10- 2023, cụ Gái gửi đơn tới TAND cấp cao tại Hà Nội đề nghị xem xét bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm, phù hợp với quy định thời hạn đề nghị xem xét giám đốc thẩm. Hiện, HĐXX phúc thẩm cho rằng tổng diện tích đất chia di sản của gia đình cụ Gái gồm cả diện tích đất ngõ, trong khi UBND xã Đặng Cương cho rằng diện tích đất ngõ không nằm trong di sản chia thừa kế. Gia đình cụ Gái có thể làm việc với các bên liên quan, có thêm căn cứ gửi tới cơ quan tòa án cấp cao tại Hà Nội để được xem xét, giải quyết vụ việc theo quy định./.
LÊ MINH