(HPĐT)- Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có văn bản khẩn chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương về việc cung cấp vật liệu cho các dự án giao thông trọng điểm khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nhất là khi cát san lấp nền đường đang cung không đủ cầu. Đây cũng là khó khăn chung của nhiều địa phương, trong đó có Hải Phòng khi cùng thời điểm đồng loạt triển khai nhiều dự án hạ tầng, giao thông. Điều này đặt ra bài toán về kinh tế tuần hoàn trong việc nghiên cứu tái chế, sử dụng nguyên liệu rác thải, phế thải thay thế vật liệu khai thác tự nhiên.
Cách đây 9 năm, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1696 về một số giải pháp xử lý tro, xỉ, chất thải thạch cao phosphogypsum (gyps) của các nhà máy nhiệt điện, hóa chất phân bón làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Sau nhiều năm, dù một số đơn vị đạt những thành công nhất định trong xử lý tro, xỉ, chất thải gyps của nhà máy nhiệt điện, hóa chất phân bón thành thạch cao nhân tạo, có khả năng thay thế thạch cao tự nhiên, làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất xi măng hay làm vật liệu xây dựng giao thông. Nhà máy sản xuất phân bón Diamon phốt phát (DAP) - Đình Vũ (Công ty CP DAP-Vinachem) thải ra lượng bã gyps khoảng 350.000 tấn - 450.000 tấn/năm. Hiện, Nhà máy chế biến bã thải thạch cao Đình Vũ phối hợp Công ty DAP Vinachem Hải Phòng để xử lý, tái chế và tiêu thụ hàng trăm nghìn tấn bã thải thạch cao/năm, thành nguyên liệu sản xuất xi măng và có thể sử dụng làm vật liệu xây dựng giao thông. Dù nhiều cố gắng nhưng tại khu lưu trữ bãi thải thạch cao này vẫn tồn đọng hơn 3 triệu tấn. Và không chỉ riêng tại Công ty CP DAP-Vinachem, theo thống kê của Bộ Xây dựng, trung bình mỗi năm các nhà máy phân bón, hóa chất ở nước ta phát sinh ra khoảng 2,2 triệu tấn bã thải thạch cao. Trong đó, một lượng lớn vẫn đang lưu trữ trong các bãi chứa của nhà máy, đang gây lãng phí tài nguyên và có nguy cơ ô nhiễm môi trường. Có thể thấy việc xử lý tro, xỉ, chất thải thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, hóa chất phân bón làm nguyên liệu, vật liệu xây dựng còn nhiều vướng mắc, hạn chế.
Do đó, Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) và Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng mới đây đồng chủ trì tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp xử lý, tiêu thụ bã gyps tại Nhà máy sản xuất phân bón DAP - Vinachem, Khu công nghiệp Đình Vũ”. Việc xử lý xỉ tro, bãi thải thạch cao làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp và vật liệu xây dựng đang là yêu cầu cấp thiết. Qua hội thảo cho thấy, còn nhiều vướng mắc, nhất là thiếu các hướng dẫn, quy định cụ thể, cũng như cơ chế hỗ trợ. Bộ Xây dựng phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương sớm ban hành chỉ dẫn, hướng dẫn kỹ thuật và tiến tới nâng lên thành tiêu chuẩn kỹ thuật, sử dụng bã thạch cao làm vật liệu san nền đường giao thông. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp, đơn vị tái chế trong triển khai xử lý, tái chế, sử dụng rác thải, phế thải. Việc xử lý, tái chế thành công nguyên liệu này không chỉ giải quyết được vấn đề lớn về môi trường, khắc phục tình trạng thiếu vật liệu san lấp cho các dự án giao thông mà còn góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm áp lực trong việc khai thác cát tự nhiên./.
Hoàng Minh
