TTXVN
Kể từ khi ông Đô-nan Trăm nhậm chức Tổng thống Mỹ hồi tháng 1 năm nay, Oa-sinh-tơn đang thích ứng với một Trung Quốc ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng. Mỹ cũng theo đuổi cách tiếp cận thực dụng và linh hoạt trong chính sách ngoại giao với Trung Quốc, xuất phát từ nhận thức rằng Trung Quốc trở thành cường quốc quân sự và kinh tế có khả năng thách thức vai trò dẫn dắt của Mỹ, không chỉ ở châu Á mà còn cả trên thế giới. Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách quân sự với Mỹ, vốn từng một thời được coi là không thể vượt qua. Trong lĩnh vực kinh tế, Trung Quốc là đối thủ ngang sức với Mỹ. Không chấp nhận việc chỉ là “công xưởng của thế giới”, Trung Quốc đang làm xói mòn vị thế hàng đầu của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ cao. Ngoài ra, cán cân thương mại chênh lệch 250 tỷ USD có lợi cho phía Trung Quốc cũng đang gây ra nhiều hậu quả đối với Mỹ.
 |
Sản phẩm điện thoại của tập đoàn Apple (Mỹ) đều được sản xuất tại Trung Quốc. Ảnh: baoquocte.vn |
Trong bối cảnh như vậy, chính quyền Mỹ hiện nay chọn giải pháp chung sống với "một Trung Quốc mạnh". Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh cũng đang theo đuổi chính sách không đối đầu với Oa-sinh-tơn bởi Trung Quốc cũng rất cần mối quan hệ ổn định và hợp tác với Mỹ để hiện thực hóa các chiến lược tham vọng của mình. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định “có cả nghìn lý do để cải thiện quan hệ Trung – Mỹ mà không có lý do nào để làm nó xấu đi”.
Trên thực tế thì Mỹ và Trung Quốc là hai nền kinh tế lớn thứ nhất và thứ hai thế giới, chiếm tới 1/3 kinh tế toàn cầu. Với kim ngạch thương mại- dịch vụ năm ngoái đạt trên 110 tỷ USD, đầu tư hai chiều đạt 170 tỷ USD, Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ và Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc. Mối quan hệ Mỹ - Trung vì thế mà ngày càng phụ thuộc vào nhau bởi những lợi ích đan xen, trong khi những bất đồng và căng thẳng giữa hai nước, như một cuộc chiến tranh thương mại, đều có thể dẫn tới những hậu quả to lớn không chỉ với Bắc Kinh và Oa-sinh-tơn, mà còn với cả thế giới. Điều này dẫn tới hai cường quốc phải lựa chọn giải pháp cùng bắt tay hợp tác trong các lĩnh vực đem lại lợi ích và đối thoại để cùng kiểm soát bất đồng. Việc lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc tại cuộc gặp thượng đỉnh hồi tháng 4 năm nay nhất trí thiết lập 4 cơ chế đối thoại cấp cao mới được xem là bước đi tích cực tạo nền tảng cần thiết để hai bên loại bỏ sự nghi ngờ, tăng cường lòng tin và tìm kiếm sự đồng thuận.
Trong các vấn đề quốc tế, có thể thấy rõ Mỹ và Trung Quốc luôn tìm cách né tránh xung đột trực tiếp với nhau. Dù hai bên tiếp tục thăm dò sức mạnh của nhau để bảo vệ và mở rộng tầm ảnh hưởng trên thế giới bằng các biện pháp quân sự, kinh tế và chính trị, nhưng thái độ và giọng điệu của chính quyền Tổng thống Đô-nan Trăm đối với Trung Quốc không quá gay gắt. Bất chấp còn nhiều mâu thuẫn về giải pháp xử lý vấn đề Triều Tiên, tình hình biển Hoa Đông và biển Đông, nhưng dường như Trung Quốc và Mỹ đều cố gắng giảm tới mức thấp nhất nguy cơ gây tổn hại.
Về ngắn hạn, quan hệ Mỹ và Trung Quốc được cải thiện đem lại những lợi ích nhất định cho cả hai nước nói riêng, cũng như tạo thuận lợi trong việc giải quyết một số vấn đề quốc tế nói chung. Tuy nhiên, điều quan trọng là duy trì được sự ổn định của mối quan hệ này trong bao lâu, khi sự thiếu lòng tin chiến lược, khác biệt về hệ tư tưởng... là điều không dễ dàng vượt qua. Bên cạnh cơ hội hợp tác, mối quan hệ giữa hai cường quốc rõ ràng vẫn đứng trước nhiều thách thức, nhiều bất đồng. Tuy nhiên, xu thế né tránh đối đầu, kiềm chế khác biệt để hợp tác trong những lĩnh vực có cùng lợi ích vẫn sẽ được hai bên cố gắng duy trì.
