Sử dụng hóa đơn điện tử: Chống gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng

Ngành Thuế luôn khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải lập hóa đơn theo đúng quy định, ghi đầy đủ, đúng số lượng hàng hóa, dịch vụ.

Trong ảnh: Giao dịch mua bán hàng hóa tại Trung tâm thương mại Aeon Mall.

Nhận diện hành vi gian lận hóa đơn

Trong năm 2022, ngành Tòa án thành phố tiếp tục đưa ra xét xử công khai một số vụ án mua bán trái phép hóa đơn. Đơn cử, TAND huyện An Dương xét xử sơ thẩm 4 bị cáo thông qua trang mạng Facebook mua lại Công ty TNHH thương mại xuất nhập khẩu Thái Hà, đăng ký trụ sở tại thôn Cái Tắt, xã An Đồng (huyện An Dương) với giá 180 triệu đồng, với mục đích buôn bán trái phép hóa đơn. Từ đây, các đối tượng mua bán trái phép 850 hóa đơn, thu lời bất chính gần 400 triệu đồng. Hay TAND quận Hồng Bàng xét xử 2 bị cáo thuê dịch vụ thành lập và mua lại giấy tờ, con dấu, cùng các chứng từ kinh doanh của 3 doanh nghiệp. Từ 3 doanh nghiệp “ma” này, trong thời gian hơn 3 năm, các bị cáo mua bán trái phép hơn 1.700 hóa đơn, thu lời hơn 150 triệu đồng. Đây chỉ là 2 trong số nhiều vụ án được ngành Tòa án thành phố đưa ra xét xử. Hải Phòng là địa phương có nhiều vụ lập công ty “ma”, mua bán hóa đơn trái phép, lợi dụng chính sách hoàn thuế GTGT để thu lời bất chính, trong đó nhiều vụ án gây thiệt hại nghiêm trọng hàng tỷ đồng.

Ngành Thuế có nhiều văn bản để nhận diện hành vi gian lận đối với các đối tượng lợi dụng chính sách thông thoáng trong việc thành lập doanh nghiệp, sau đó mua bán hóa đơn, thanh toán qua các ngân hàng thương mại để thực hiện hoàn thuế GTGT. Doanh nghiệp có hồ sơ đề nghị hoàn thuế thường chuẩn bị khá tinh vi, che đậy bằng hồ sơ khai thuế và các hồ sơ kế toán, để hợp thức theo quy định. Nếu chỉ căn cứ vào hồ sơ của người nộp thuế thì không thể phát hiện được hết sai phạm. Chỉ khi cơ quan thuế áp dụng các biện pháp thanh tra, truy vết đến các doanh nghiệp thứ cấp mới có thể phát hiện các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hàng hóa nhưng không có địa chỉ, hoặc xuất hóa đơn khống mà không có hàng hóa, dịch vụ. Do đó, cơ quan Thuế mất nhiều thời gian dài để thực hiện các biện pháp nghiệp vụ trong thanh tra, thực hiện truy vết nguồn gốc hàng hóa có liên quan đến nhiều doanh nghiệp trong chuỗi quan hệ mua bán mới có thể xác định được hành vi vi phạm.

Tăng cường quản lý, kiểm tra phát hiện vi phạm

Thực hiện Luật Quản lý thuế, Nghị định số 123/2020/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 78/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định, từ tháng 7- 2022 là thời hạn chuyển đổi sang sử dụng hóa đơn điện tử.

Để tăng cường công tác quản lý thuế, tạo lập thói quen tiêu dùng văn minh, mua bán hàng hóa phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, Cục Thuế thành phố nhiều lần thông báo tới người nộp thuế thực hiện chuyển đổi hóa đơn điện tử theo đúng quy định. Đồng thời, các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khi mua hàng hóa, dịch vụ cần yêu cầu người bán hàng lập hóa đơn theo đúng số lượng hàng hóa, dịch vụ đã được nhận và khi bán hàng phải lập hóa đơn đầy đủ, đúng số lượng hàng hóa, dịch vụ xuất cho người mua hàng theo đúng quy định. Trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, người nộp thuế có thể truy cập vào trang tracuuhoadon.gdt.gov.vn và trang hodandientu.gdt.gov để tra cứu thông tin xác thực của hóa đơn điện tử.

Theo Cục trưởng Cục Thuế thành phố Hà Văn Trường, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Thuế năm 2023 là kiên quyết đấu tranh với các hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp. Ngành Thuế thành phố tiếp tục thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật thuế tại doanh nghiệp kết hợp với việc kiểm tra sử dụng hóa đơn nhằm kịp thời phát hiện việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp của doanh nghiệp, qua đó xử lý vi phạm về hóa đơn, phòng, chống gian lận hoàn thuế GTGT, bảo đảm chi hoàn thuế chặt chẽ, đúng chính sách, đúng đối tượng.

Với sự chỉ đạo của Tổng cục Thuế, ngành Thuế thành phố tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phân loại, quản lý rủi ro cao về hóa đơn và hoàn thuế GTGT trên cơ sở dữ liệu quan trọng về hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu về quản lý thuế tập trung. Ngoài ra, ngành Thuế cũng đang rà soát, bổ sung các tiêu chí cảnh báo trong dữ liệu hóa đơn điện tử đối với doanh nghiệp thuộc diện đưa vào giám sát trọng điểm; nhận diện vi phạm trên cơ sở dữ liệu quản lý thuế và hóa đơn điện tử; xây dựng sổ tay nghiệp vụ về hoàn thuế GTGT. Tăng cường quản lý, thực hiện hoàn thuế GTGT nhanh chóng, song ngăn chặn triệt để tình trạng gian lận trong hoàn thuế, ngành Thuế thành phố góp phần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giúp doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh./.