Về vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội 2 phương án. Một là tiếp tục giữ hình thức đầu tư BT trong Luật PPP nhưng cần quy định cụ thể, rõ ràng, minh bạch, hạn chế được các tiêu cực có thể xảy ra. Hai là không quy định về dự án áp dụng loại hợp đồng BT tại dự thảo Luật PPP. Tuy nhiên, trước yêu cầu của thực tiễn và xác định hình thức BT vẫn đang phát huy tác dụng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét, lựa chọn phương án 1. Theo đó, sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến dự án áp dụng loại hợp đồng BT theo phương thức mới chặt chẽ hơn tại dự thảo Luật PPP, tạo lập cơ sở pháp lý thống nhất để điều chỉnh dự án áp dụng loại hợp đồng BT nhằm khắc phục những hạn chế, vướng mắc phát sinh trong thời gian qua và bảo đảm thống nhất với quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, pháp luật về ngân sách nhà nước. Cụ thể sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án áp dụng loại hợp đồng BT có tổng mức đầu tư tương đương dự án nhóm A theo pháp luật về đầu tư công trở lên có sử dụng quỹ đất để thanh toán; phương thức thanh toán cho nhà đầu tư đối với dự án áp dụng loại hợp đồng BT trong nội dung báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; bổ sung quy định về dự kiến sử dụng tài sản công, quyền khai thác, kinh doanh công trình, dịch vụ để thanh toán cho nhà đầu tư đối với dự án áp dụng loại hợp đồng BT; sơ tuyển, hồ sơ mời sơ tuyển cần quy định tiêu chuẩn sơ bộ về năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản và pháp luật có liên quan để thực hiện dự án khác; bổ sung quy định: nhà đầu tư trong dự án áp dụng loại hợp đồng BT sau khi chuyển giao công trình cho cơ quan ký kết hợp đồng thì vẫn phải chịu trách nhiệm bảo trì dài hạn, hỗ trợ tổ chức, đơn vị vận hành công trình; bỏ quy định về thanh toán bằng số tiền thu được từ bán đấu giá tài sản công…
Về đấu thầu dự án BT và đấu giá khu đất để thanh toán, nhiều ý kiến cho rằng: hiện nay, phần lớn các dự án BT là do nhà đầu tư tạm ứng kinh phí thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất và phần lớn quỹ đất thanh toán đều chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Trong khi đó, Luật Đất đai quy định “giá trị quyền sử dụng đất được xác định tại thời điểm giao đất”, nên có khả năng giá đất phải được xác định lại tại thời điểm ban hành quyết định giao đất, gây ảnh hưởng đến việc tính toán lợi nhuận đầu tư của nhà đầu tư, ảnh hưởng đến quá trình kêu gọi đầu tư. Do đó, cần rà soát quy định pháp luật về trình tự, thủ tục sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án theo phương thức BT. Nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung dự thảo Luật PPP và sửa đổi, bổ sung Luật Đấu thầu, Luật Đấu giá tài sản, quy định đấu thầu đồng thời dự án BT và đấu thầu (hoặc đấu giá) “quỹ đất, trụ sở làm việc” thanh toán dự án BT để lựa chọn đồng thời nhà đầu tư dự án BT và nhà đầu tư “dự án khác”; đơn vị trúng thầu là đơn vị có hiệu số giữa giá đấu giá tài sản, trừ đi giá bỏ thầu thực hiện dự án cao nhất…
Thanh Nhân
