Sức bật mới cho quan hệ ASEAN-Nga

Cụm giàn công nghệ trung tâm số 2 mỏ Bạch Hổ của Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro. Ảnh: Nhandan.com.vn

Có thể thấy một trong những hướng đối ngoại chính của Nga là củng cố vị thế tại châu Á - Thái Bình Dương và phát triển hợp tác với các nước trong khu vực, nơi Moskva có lợi ích chiến lược đặc biệt. Trong khi đó, Moskva đánh giá ASEAN vẫn là hạt nhân của các tiến trình liên kết khu vực và đã tạo lập tại đây một hệ thống cân bằng và minh bạch các mối quan hệ liên quốc gia, dựa trên những chuẩn mực được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế và việc cùng tính đến những lợi ích hợp pháp của toàn thể các quốc gia. Trên tinh thần đó, một trong những ưu tiên của Nga tại châu Á là thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược với ASEAN, coi hợp tác chặt chẽ với ASEAN là một trong những phương hướng then chốt trong việc thực hiện chủ trương tăng cường vị thế tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Về phía ASEAN, lãnh đạo các nước ASEAN cũng bày tỏ mong muốn nâng tầm quan hệ với Nga bởi Moskva luôn là một đối tác quan trọng, có tiếng nói và ảnh hưởng lớn trên trường quốc tế.

Tại Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Nga diễn ra theo hình thức trực tuyến chiều 6-7, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh: "Chúng tôi ủng hộ “G10” [10 quốc gia ASEAN] tại các diễn đàn quốc tế, chúng tôi tích cực tham gia hoạt động mà ASEAN đóng vai trò trung tâm. Theo ông, các nguyên tắc bình đẳng và đồng thuận được ASEAN nêu ra có vai trò quan trọng và cần được duy trì, bởi lẽ những nguyên tắc này cho phép tiếng nói của mỗi thành viên tham gia được lắng nghe đầy đủ và qua đó duy trì bầu không khí hợp tác và phối hợp hành động mang tính xây dựng.

Nhìn nhận mối quan hệ trong 30 năm qua giữa Nga và ASEAN, đặc biệt là dấu mốc 25 năm thiết lập quan hệ Đối tác đối thoại (năm 1996) và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 11-2018, người đứng đầu ngành ngoại giao Nga khẳng định Liên bang Nga và ASEAN là đối tác chiến lược tin cậy, đối thoại, hợp tác cùng nhau hướng tới tương lai, phối hợp ứng phó hiệu quả các khó khăn, thách thức trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế đầy bất ổn và phức tạp. Ông cho rằng hai bên xây dựng được những thành quả đáng kể, tạo ra cơ sở nền tảng pháp lý cho các thỏa thuận hợp tác, đồng thời hình thành cơ cấu tương tác nhiều tầng, nhánh trong nhiều lĩnh vực: chính trị và an ninh, kinh tế-thương mại và văn hóa-xã hội. Tuy nhiên, Bộ trưởng Lavrov thẳng thắn nhìn nhận tiềm năng hợp tác kinh tế giữa Nga và các nước ASEAN chưa được phát huy một cách đầy đủ, mặc dù nguồn lực dự trữ cho sự phát triển ở lĩnh vực này “là vô cùng to lớn”.

Trên bình diện đa phương, Bộ trưởng Lavrov cho rằng sự hợp tác “mạnh mẽ và hữu ích” giữa Nga và ASEAN có vai trò quan trọng trong bối cảnh địa chính trị ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Moskva duy trì quan điểm cho rằng khu vực này cần có một cấu trúc hiện đại về an ninh bình đẳng, phù hợp với thực tế, góp phần mang lại hòa bình, ổn định và các điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển bền vững tại đây. Ông Lavrov nhấn mạnh cần phát triển các hình thức tương tác đa phương hữu ích mà ASEAN đóng vai trò trung tâm.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động như hiện nay, cả Nga lẫn ASEAN đều đang phải đối mặt với những thách thức lớn, trong đó phải kể tới cuộc khủng hoảng do đại dịch COVID19. Việc hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược, hợp tác cùng nhau vượt qua các thách thức do dịch bệnh gây ra và đẩy nhanh các nỗ lực phục hồi, tạo thêm sức bật để quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN - Nga phát triển lên tầm cao mới, đem lại lợi ích thiết thực cho cả hai./.