Sức hút từ những không gian được 'đánh thức'

Từ chỉnh trang đến trải nghiệm

Sau thời gian tu sửa, Quán Hoa tại quảng trường Nhà hát thành phố khoác lên diện mạo mới. Mỗi tối, công trình rực sáng ánh đèn, trở thành điểm nhấn giữa dải trung tâm.

Được xây dựng từ năm 1946, Quán Hoa là một trong những biểu tượng văn hóa của Hải Phòng. Sau gần 80 năm, công trình được chỉnh trang theo hướng bảo tồn nguyên trạng kiến trúc, đồng thời cải tạo cảnh quan chung quanh. Không chỉ là việc phục hồi công trình kiến trúc, dự án còn hoàn thiện chuỗi không gian công cộng kết nối Nhà hát thành phố, dải vườn hoa, hồ Tam Bạc và các tuyến phố trung tâm.

Từ hạt nhân này, thành phố tiếp tục mở rộng các không gian trải nghiệm mới. Theo đó, phường Hồng Bàng đang chuẩn bị thí điểm phố đi bộ tại khu vực Quảng trường Nhà hát thành phố và dải vườn hoa trung tâm vào các tối cuối tuần. Bên cạnh các chương trình nghệ thuật đường phố sẽ là không gian ẩm thực, sản phẩm OCOP, dịch vụ giải trí và nhiều hoạt động văn hóa, góp phần hình thành diện mạo mới cho kinh tế đêm.

Việc làm mới không gian đô thị cũng diễn ra ở nhiều khu vực khác. Tháng 5/2026, phường Kiến An khánh thành vườn hoa hồ Hạnh Phúc sau cải tạo với hệ thống chiếu sáng nghệ thuật, đường dạo và tiểu cảnh đồng bộ, hướng tới trở thành điểm sinh hoạt văn hóa cuối tuần. Trong khi đó, phường Lê Chân đang đẩy nhanh dự án cải tạo Hồ Sen và nghiên cứu Đề án phố đi bộ, phố ẩm thực Hồ Sen - Chợ Con.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Lê Chân Nguyễn Trọng Đại, việc nghiên cứu, xây dựng thành công Đề án không chỉ tạo điểm nhấn về du lịch và kinh tế đêm mà còn góp phần nâng tầm diện mạo đô thị, xây dựng phường Lê Chân ngày càng văn minh, hiện đại, năng động và đáng sống.

Từ những dự án chỉnh trang đô thị, Hải Phòng đang từng bước hình thành mạng lưới không gian công cộng phục vụ cả đời sống người dân lẫn phát triển du lịch. Sự thay đổi ấy cũng được du khách cảm nhận rõ hơn. Dành thêm một ngày để khám phá nội đô Hải Phòng thay vì ra biển ngay như những chuyến đi trước, chị Trịnh Minh Anh, du khách đến từ Hà Nội cho biết thành phố đã mang đến nhiều trải nghiệm mới.

"Tôi từng nghĩ Hải Phòng chỉ có bánh đa cua, bánh mì cay rồi đi Cát Bà. Nhưng lần này, tôi dành cả tối dạo Quán Hoa, hồ Tam Bạc, khu phố Pháp và khám phá foodtour. Thành phố hiện đại nhưng vẫn giữ được nét bình yên, rất đáng để ở lại lâu hơn", chị Minh Anh chia sẻ.

Không chỉ riêng chị Minh Anh, ngày càng nhiều du khách dành thời gian khám phá khu vực trung tâm thay vì chỉ coi Hải Phòng là điểm trung chuyển đến biển đảo. Xu hướng đó được phản ánh qua những con số tăng trưởng của ngành Du lịch. Sáu tháng đầu năm 2026, Hải Phòng ước đón hơn 8,72 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu đạt khoảng 10.425 tỷ đồng. Riêng tháng 6, thành phố đón khoảng 2,58 triệu lượt khách với doanh thu hơn 3.098 tỷ đồng.

Không gian mới, dư địa mới

Nếu những dự án chỉnh trang tạo nên diện mạo mới cho khu vực trung tâm thì sau hợp nhất, Hải Phòng có thêm lợi thế là không gian phát triển được mở rộng. Theo Quyết định số 423/QĐ-TTg ngày 11/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, thành phố được định hướng phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm. Hệ thống hạ tầng kết nối cảng biển, sân bay, các đô thị vệ tinh và hành lang kinh tế sẽ tạo nên một không gian phát triển thống nhất.

Theo Kiến trúc sư Nguyễn Minh Trí, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hải Phòng, sau hợp nhất, khái niệm "nội đô Hải Phòng" cũng cần được nhìn nhận theo cách mới. Khu vực trung tâm vẫn giữ vai trò hạt nhân, nhưng được đặt trong một vùng đô thị rộng lớn hơn, kết nối chặt chẽ với Bắc sông Cấm, các cực tăng trưởng mới và hệ thống hạ tầng liên vùng. Đô thị không còn phát triển theo một trung tâm duy nhất mà chuyển sang cấu trúc đa cực, đa trung tâm.

Ở góc độ du lịch, điều đó đồng nghĩa với việc sức hút của nội đô không chỉ đến từ khu vực trung tâm mà còn được cộng hưởng bởi hệ thống điểm đến mới của toàn thành phố. Khu vực phía tây thành phố có 19 di tích, điểm và khu du lịch được công nhận, nổi bật như Côn Sơn - Kiếp Bạc, Văn miếu Mao Điền, làng gốm Chu Đậu, quần thể An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương, đảo Cò cùng nhiều làng nghề, di tích lịch sử khác. Những điểm đến này bổ sung chiều sâu cho sản phẩm du lịch, trong khi khu vực trung tâm phát huy thế mạnh về lưu trú, ẩm thực, dịch vụ và các hoạt động văn hóa.

Kiến trúc sư Nguyễn Minh Trí cho rằng, Hải Phòng cần tiếp tục bảo tồn hệ thống kiến trúc Pháp với hàng trăm công trình tiêu biểu, đồng thời "sống hóa" các di sản để các kiến trúc trở thành một phần của đời sống đô thị. Những quảng trường, công viên ven sông, khu phố cũ và các không gian công cộng cần được kết nối bằng các tuyến tham quan, hoạt động văn hóa và dịch vụ, thay vì tồn tại như những điểm đến riêng lẻ. Bên cạnh đó các không gian lưu trú như khách sạn, homestay, cơ sở lưu trú... cũng cần được cải tạo theo hướng tôn trọng kiến trúc hiện hữu, lồng ghép các giá trị văn hóa địa phương vào thiết kế và dịch vụ. Sự kết nối này giúp kéo dài thời gian lưu lại của du khách và góp phần kết nối những điểm đến, giúp sức hút của nội đô Hải Phòng được lan tỏa trọn vẹn hơn.

Thực tế, thành phố đang từng bước hiện thực hóa định hướng đó. Mỗi dự án chỉnh trang không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn góp phần kết nối kiến trúc, di sản, ẩm thực và đời sống đô thị thành chuỗi trải nghiệm liền mạch. Sau hợp nhất, Hải Phòng có thêm dư địa để phát triển du lịch theo hướng này. Khi các không gian công cộng tiếp tục được đầu tư và kết nối, nội đô sẽ không chỉ là trung tâm hành chính hay thương mại mà dần trở thành điểm khởi đầu cho hành trình khám phá một Hải Phòng rộng lớn, đa dạng và giàu trải nghiệm.