(HPĐT)- Là gương mặt sáng giá của phong trào tiên phong (avant - gardene) tại Paris (Pháp) trong những thập niên đầu thế kỷ 20, nữ họa sĩ Marie Laurencin đã chứa chở trong sự nghiệp nghệ thuật của mình những giấc mơ thiên tính nữ khôn cùng…
Tác phẩm của Marie Laurencin
Sinh năm 1883, Marie Laurencin bước vào tuổi thanh xuân lúc Pablo Picasso và George Braque đang phất cao ngọn cờ của chủ nghĩa lập thể ở châu Âu. Tham gia sinh hoạt nghệ thuật cùng những bậc đàn anh danh tiếng, Marie Laurencin có thế mạnh nhờ bản năng nữ tính đậm nét. Là người nội tâm, luôn có những biến chuyển đa chiều không dễ nắm bắt, Marie Laurencin được coi như “thế lực nữ” trong môi trường nghệ thuật được bao trùm gần như tuyệt đối bởi những nghệ sĩ nam mạnh mẽ, dễ lấn át. Marie luôn khác biệt, không chỉ hội họa của bà mềm mại, ướt át mà còn như mộng du vào thế giới siêu thực không trọng lượng. Tác phẩm của Marie Laurencin hầu như không xuất hiện bóng dáng đàn ông. Phiên sang cuộc đời bà, Marie Laurencin được cho rằng là người đồng tính. Mặc dù từng kết hôn với Otto Christian Heinrich von Waetjen - họa sĩ người Đức (từ 1914 đến 1921), nhưng Marie Laurencin vẫn được các nhà nghiên cứu, phê bình nghệ thuật sau này coi như nữ nghệ sĩ đồng tính ấn tượng trong nửa đầu thế kỷ 20…
Kho tàng nghệ thuật của Marie Laurencin để lại, mà theo ghi nhận, những tác phẩm xuất sắc bậc nhất hầu hết đều đang được lưu giữ tại bảo tàng Marie Laurencin ở Nagano (Nhật Bản)…, tập trung trước hết vào những nhân vật nữ bồng bềnh trong cơn mơ mơ thực thực. Những cô gái của Marie Laurencin được đặc tả bằng gam màu pastel gượng nhẹ. Mặc dù hoạt động cùng các thành viên trào lưu lập thể chiếm ưu thế lúc bấy giờ, Marie vượt thoát ra khỏi các rào cản do những người đàn ông định đoạt, để áp đặt cá tính của mình, bất chấp việc từng vấp phải nhiều ngờ vực, nghi kỵ. Vào giai đoạn nữ quyền chưa được đề cao, các nữ nghệ sĩ còn chịu lép vế hơn đồng nghiệp nam, Marie Laurencin đã phải nỗ lực, mạnh mẽ hơn nhiều chính vì những định kiến về giới tính của mình, điều mà theo các nhà nghiên cứu, bà chưa bao giờ công khai thừa nhận… Vẻ đẹp thuần khiết trong hội họa của Marie Laurencin nhiều khi là đối trọng với những cá tính dữ dội như Pablo Picasso, George Braque… và chính điều đó khiến bà có chỗ đứng đường hoàng, riêng rẽ của mình…
Trong cuộc đời hơn 70 năm (bà mất năm 1956), Marie Laurencin có quan hệ thân thiết với nhiều nhân vật đình đám cùng thời ở châu Âu. Bà từng đặc tả chân dung nhiều nhân vật có ảnh hưởng và nhiều trong số những tác phẩm đó được trân trọng lưu giữ tới ngày nay. Cũng thêm một điều đặc biệt, Marie Laurencin có sức ảnh hưởng to lớn với công chúng nghệ thuật Nhật Bản. Và biểu hiện của tình yêu ấy là một bảo tàng dành riêng cho bà ra đời năm 1983 tại tỉnh Nagano của đất nước mặt trời mọc…/.
Ngô Hương Sen
