“Kẻ hủy diệt” khó lường
“Nó xảy ra như cơn ác mộng”, Gabriel Fattah Manga bàng hoàng chia sẻ sau khi sạt lở đất cướp đi tính mạng hơn 1.000 người tại thủ đô Freetown của Sierra Leone. Ngày 14-8, mưa to dữ dội và lụt lội nặng nề gây sạt lở đất nghiêm trọng tại quốc gia châu Phi nghèo. 2 tuần sau, tại nước Mỹ tráng lệ, siêu bão Harvey đổ ập vào bang Texas (Mỹ), nhấn chìm thành phố Houston trong biển nước. Trận bão phá hủy nhiều nhà cửa và các công trình công cộng, ảnh hưởng đến 6.8 triệu người dân Mỹ.
![]() |
| Khí hậu bất thường khiến sạt lở đất xảy ra ngày càng nhiều. (Ảnh: CNN) |
Tại châu Á, nơi hứng chịu nhiều diễn biến phức tạp của biến đổi thời tiết, những cơn “phẫn nộ” của thiên nhiên ác liệt hơn qua mỗi năm. Mùa thu năm 2016, bão Meranti được mệnh danh là “cuồng phong” làm 20 người chết, gây thiệt hại hơn 2,6 tỷ USD. Mới đây nhất, ngày 23-8, bão Hato hoành hành tại miền nam Trung Quốc, Macau và Hồng Kông, khiến 22 người thiệt mạng, các thị trường chứng khoán đóng cửa, hàng loạt ngành hàng không tê liệt. Trong 40 năm qua, tỷ lệ bão mạnh tấn công châu Á tăng tới 50%. Tỷ lệ các cơn bão dữ dội cấp 4, cấp 5 tăng gấp đôi, gấp ba.
Nỗ lực chưa đủ lớn
Trước tình trạng thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, không thể tiếp tục “dậm chân tại chỗ” với những giải pháp không tạo được hiệu quả nổi trội trong nhiều năm qua. Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu có hiệu lực từ tháng 11-2016, là văn bản quốc tế có xung lực mạnh mẽ, thúc đẩy các nước tham gia thực hiện nghiêm túc cam kết để mục tiêu tăng nhiệt độ trái đất ở mức +1,5 độ C vào năm 2018. Tuy nhiên, tương lai của Hiệp định Paris không tươi sáng. Chỉ còn vài tháng đến mốc cuối cùng, nước Mỹ - thành phần quan trọng của của Hiệp định Paris, rút lui khỏi thỏa thuận. Trong khi đó, theo Ủy ban châu Âu, Mỹ đứng thứ hai trong danh sách các nước thải khí CO2 nhiều nhất thế giới. Ngay sau đó, việc Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh đẩy mạnh việc khai thác than khiến nỗ lực cải thiện hiện tượng nhà kính tại Mỹ, và trên toàn thế giới lâm vào bế tắc.
Hiện tại, theo Ngân hàng Phát triển châu Á, bên cạnh nguồn tài trợ cho tài chính khí hậu cao kỷ lục là gần 4 tỷ USD, các nước cần tự giác áp dụng những chính sách cải thiện biến đổi khí hậu, đồng thời, dẹp bỏ những mâu thuẫn chính trị để tăng cường hợp tác. Biện pháp kiểm soát biến đổi khí hậu cần được lồng ghép vào những dự án vĩ mô trong mọi lĩnh vực, nhất là công nghiệp và phát triển hạ tầng giao thông. Châu Á tiếp tục tập trung phát triển bền vững, cắt giảm việc xả khí thải toàn cầu, khuyến khích phát triển công nghệ thân thiện với môi trường, nhưng cũng có những giải pháp thích nghi với tình hình khí hậu cực đoan diễn biến phức tạp.
Trần Ngọc (tổng hợp)