Ảnh: Thu Hiền
LTS: Hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7-1947 – 27-7-2017), từ số báo này, Báo Hải Phòng mở chuyên mục “Hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ” tuyên truyền công tác thực hiện chính sách đối với gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng của các cấp, ngành, thành phố; ca ngợi những tấm gương anh hùng, liệt sĩ, thương binh tiêu biểu đã không tiếc máu xương hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Báo Hải Phòng mong nhận được sự quan tâm và cộng tác của bạn đọc…
 |
Khu tưởng niệm Lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân. |
| Tại cuộc họp ngày 25-4-2017, Ban Thường vụ Thành ủy thông qua chủ trương đầu tư, nâng cấp, mở rộng khuôn viên Nhà tưởng niệm thành Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân. Đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Văn Thành nhấn mạnh: đây là nén tâm nhang của lãnh đạo, nhân dân thành phố hướng tới kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Đức Cảnh (2-2-1908 – 2-2-2018). Dự kiến công trình được khởi công đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27-7. |
Bí thư đầu tiên của Đảng bộ thành phố Cảng
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh sinh năm 1908, trong gia đình nhà Nho nghèo, giàu truyền thống yêu nước và hiếu học tại làng Diêm Điền, tổng Hộ Đội, huyện Thụy Anh (nay là thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình). Đồng chí giác ngộ cách mạng từ rất sớm, 18 tuổi thoát ly lên Hà Nội làm công nhân nhà in Mạc Đình Tư, đến tháng 6-1927, tham gia tổ chức Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập.
Tháng 3-1929, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh cùng 6 người khác họp tại nhà số 5D, phố Hàm Long, Hà Nội, thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở trong nước. Đầu tháng 4-1929, đồng chí thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Hải Phòng. Ngày 17-6-1929, tại nhà số 312 phố Khâm Thiên, Hà Nội, đồng chí tham gia thành lập tổ chức Đông Dương Cộng sản Đảng và là Ủy viên Trung ương lâm thời. Trước yêu cầu của phong trào công nhân, ngày 28-7-1929, đồng chí triệu tập đại hội, thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ. Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh được bầu làm Tổng Thư ký, phụ trách tờ báo Lao Động và Tạp chí Công hội Đỏ. Tại hội nghị hợp nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam tháng 2-1930 tại Hương Cảng (Trung Quốc), đồng chí được chỉ định tham gia Ban Chấp hành Trung ương lâm thời, được cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ, trực tiếp là Bí thư Tỉnh bộ Hải Phòng (gồm Hải Phòng, Kiến An, Quảng Yên, Hòn Gai). Tháng 4-1931, sau khi dự hội nghị, trên đường về cơ sở, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh bị địch bắt ở làng Yên Dũng Hạ (nay là xã Thủy Hưng - gần thành phố Vinh). Dù bị địch tra tấn dã man, đồng chí kiên trung, không nản chí. Tháng 11-1931, thực dân Pháp mở tòa đại hình, kết tội tử hình Nguyễn Đức Cảnh. Trong xà lim án chém, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh tập trung sức để viết cuốn “Công nhân vận động”. Ngày 30-7-1932, thực dân Pháp đưa đồng chí Nguyễn Đức Cảnh về Hải Phòng và sáng 31-7-1932, thi hành bản án tử hình đồng chí cùng với đồng chí Hồ Ngọc Lân trước cửa đề lao Hải Phòng.
Nhà sử học Ngô Đăng Lợi nhận định: Những tư tưởng đồng chí Nguyễn Đức Cảnh theo đuổi và thực hiện, đến ngày nay còn nguyên giá trị, để thế hệ sau noi theo và phát huy. Đồng chí là một trong những chiến sĩ xuất sắc của Đảng ta, góp phần tích cực thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ, Bí thư đầu tiên của Đảng bộ Hải Phòng... Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, sự giác ngộ chủ nghĩa cộng sản sâu sắc, trọn đời hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng, xứng đáng là học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ
Năm 2007, di hài của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân được tìm thấy. Thể theo nguyện vọng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn, tháng 8-2008, thành phố Hải Phòng và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thống nhất xây dựng Nhà tưởng niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân tại vị trí tìm thấy di hài. Nhân dịp kỷ niệm 84 Ngày mất của đồng chí, nhà tưởng niệm được thành phố Hải Phòng công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố.
| Toàn bộ kinh phí đầu tư, xây dựng các hạng mục của công trình Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân, gồm đền thờ chính, nhà trưng bày truyền thống, nhà sắp lễ, khu nhà giáo dục truyền thống, khuôn viên, xây xanh, hệ thống cấp điện, thoát nước, với khái toán khoảng 130 tỷ đồng sẽ được huy động từ nguồn xã hội hóa. |
Tháng 7-2016, Thành ủy có chủ trương đầu tư, nâng cấp, mở rộng khuôn viên khu di tích Nhà tưởng niệm thành Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân, xây dựng nơi đây thành một địa chỉ tuyên truyền, giáo dục về tấm gương đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ, truyền bá tư tưởng cách mạng tới nhân dân. Sau nhiều lần họp bàn, cân nhắc phương án đầu tư, nâng cấp, mở rộng, đến tháng 4-2017, Ban Thường vụ Thành ủy chính thức thông qua chủ trương này. Trên cơ sở tham khảo phương án xây dựng một số đền thờ, khu tưởng niệm, di tích lịch sử trong cả nước, sau nhiều lần bổ sung, điều chỉnh, tại cuộc họp Ban Thường vụ Thành ủy vừa qua, các đồng chí trong Ban Thường vụ nhất trí cao phương án do nhà tư vấn thiết kế Công ty cổ phần xây dựng và bảo tồn công trình văn hóa (Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch) đưa ra. Theo đó, tổng thể nhà lưu niệm chia 4 khu vực trên diện tích 3 ha, với các hạng mục: đền thờ chính, nhà trưng bày truyền thống, nhà sắp lễ, hạ tầng kỹ thuật, khuôn viên, cây xanh, hồ nước. Trong đó, khu vực tâm linh được xây dựng trên diện tích 8.800m2, bao gồm khu nhà tưởng ở trên vị trí cao nhất của khu nhằm tạo điểm nhấn về cảnh quan và các hạng mục khác như chòi nghỉ chân, vườn cây xanh, cây lưu niệm…. Đền thờ chính có mặt bằng hình chữ Nhị gồm gian tiền bái và hậu cung, vật liệu hoàn toàn truyền thống, cấu kiện gỗ đục chạm hoa văn cầu kỳ, tinh xảo…
Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Phạm Hữu Thư, sau khi thành phố cân nhắc điều chỉnh quy mô nhà quản lý, vị trí tứ trụ, chòi bảo vệ…, Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân được khởi công đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7-1947 – 27-7-2017) và 85 năm Ngày mất của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân (31-7-1932 – 31-7-2017). Sau khi hoàn thành các hạng mục của dự án, Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và liệt sĩ Hồ Ngọc Lân sẽ là điểm đến của du khách trong và ngoài nước; công nhân, viên chức, lao động cả nước về dâng hương, đồng thời là nơi giáo dục truyền thống các thế hệ và các tầng lớp nhân dân thành phố. Thành phố phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng công trình đáp ứng các tiêu chuẩn, yêu cầu của khu di tích lịch sử cấp quốc gia.
Thanh Giang
