Phối hợp hiệu quả, dự báo, cảnh báo kịp thời
Theo ông Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, Trung tâm luôn phối hợp với các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực và các Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh có liên quan để trao đổi và thống nhất nội dung dự báo, kịp thời ra các bản tin dự báo, cảnh báo và được chuyển đầy đủ, kịp thời đến các địa chỉ theo quy định.
Tại các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực, công tác dự báo, cảnh báo được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và kịp thời. Phòng Dự báo, các Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh và các trạm Khí tượng Thủy văn đo đạc, thu thập và cung cấp đầy đủ các thông tin về diễn biến mưa, lũ. Sự phối hợp thường xuyên giữa các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực và Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh với Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương thông qua các buổi thảo luận trực tuyến luôn được ưu tiên. Các bản tin của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực cảnh báo sớm về khả năng xuất hiện các đợt mưa diện rộng, khả năng xảy ra lũ và thực hiện theo đúng nhiệm vụ được giao nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Bên cạnh đó, các đơn vị trong hệ thống dự báo quốc gia dự báo sát với thực tế 24 đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta về cường độ, thời gian và khu vực ảnh hưởng, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm kèm theo. Các đợt không khí lạnh gây rét đậm, rét hại trên diện rộng đều được dự báo trước 2-3 ngày, khả năng kéo dài của các đợt rét đậm, rét hại, trong đó cập nhật thông tin nhiệt độ lúc 6 giờ hàng ngày phục vụ giáo dục, y tế cho các tỉnh, thành phố.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương và các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh theo dõi chặt chẽ các cơn bão, áp thấp nhiệt đới từ khi còn là một vùng áp thấp; phát các bản tin dự báo bão, áp thấp nhiệt đới kịp thời theo đúng quy định về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai. Khi bão bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, tần suất các bản tin tăng lên 1 giờ/lần. Các bản tin được chuyển kịp thời đến Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai; các phương tiện thông tin đại chúng. Đối với các cơn bão xuất hiện trên Biển Đông (số 1, số 3 và số 7), các bản tin được phát ngay từ khi còn là một vùng áp thấp.
Công tác dự báo tương đối phù hợp, trước 1-2 ngày so với thời điểm bão đổ bộ vào đất liền Việt Nam. Dự báo sát thực tế khu vực đổ bộ, thời gian đổ bộ và vùng ảnh hưởng của 4 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam; tương đối đúng khu vực, phạm vi xảy ra mưa lớn diện rộng, tổng lượng mưa phổ biến cho cả đợt mưa, thời điểm bắt đầu và kết thúc của đợt mưa do ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp của bão, áp thấp nhiệt đới.
Chế độ phát tin bão, áp thấp nhiệt đới được thực hiện sớm so với thời gian quy định về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai. Trung tâm phối hợp chặt chẽ với các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực, các Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh và huy động các trạm quan trắc khí tượng ven biển, trên đất liền, các trạm ra đa thời tiết trong khu vực có khả năng giám sát bão, áp thấp nhiệt đới thực hiện quan trắc từng giờ (hoặc 30 phút) nhằm thu thập đầy đủ thông tin số liệu, phục vụ công tác dự báo. Các đơn vị làm công tác dự báo cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ngoài ngành liên quan đến công tác phòng chống thiên tai, các phương tiện thông tin đại chúng như Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, các báo ra hàng ngày và đưa lên trang thông tin điện tử để kịp thời phục vụ công tác phòng tránh, giảm nhẹ thiệt hại do bão, áp thấp nhiệt đới gây ra.
Các đơn vị trong hệ thống dự báo khí tượng thủy văn quốc gia theo dõi chặt chẽ tình hình thủy văn trên phạm vi cả nước, phát hiện và dự báo kịp thời các hiện tượng thủy văn nguy hiểm. Công tác cảnh báo sớm được đặc biệt chú trọng, đặc biệt là tình hình thiếu nước, hạn hán ở Trung Bộ, Tây Nguyên và xâm nhập mặn ở Nam Bộ trong mùa cạn, lũ lớn và đặc biệt lớn ở khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên trong các tháng mùa lũ, phục vụ Quy trình vận hành liên hồ chứa trên sông Hồng, các sông Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ theo đúng quy định. Trong các bản tin thiên tai luôn kèm theo cấp độ rủi ro thiên tai theo quy định. Mức đảm bảo các vị trí dự báo phổ biến đều đạt và vượt chỉ tiêu từ 2-7%.
Trong các đợt mưa lũ, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương đã phối hợp chặt chẽ với các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực, các Đài Khí tượng Thuỷ văn tỉnh để trao đổi, thống nhất trị số dự báo, kịp thời ra các bản tin cảnh báo, dự báo mưa lũ, ngập lụt trên các lưu vực sông; dự báo diễn biến lũ trên các sông khá sát với tình hình lũ thực tế xảy ra, góp phần quan trọng trong công tác phòng tránh và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra, nhanh chóng ổn định đời sống, khôi phục sản xuất, kinh doanh, nhất là sản xuất nông nghiệp.
Cần có các giải pháp hữu hiệu
Để làm tốt công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, ông Hoàng Đức Cường cho biết, cần tăng cường công tác theo dõi các hiện tượng thời tiết bất thường, cảnh giác với thiên tai, tổ chức theo dõi giám sát tình hình thời tiết, thiên tai 24/24 giờ, kịp thời đưa ra các bản tin cảnh báo, dự báo sớm nhất, tin cậy nhất. Tổ chức lại và củng cố công tác dự báo, cảnh báo các thiên tai từ Trung ương tới địa phương cho phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực tế.
Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá, đảm bảo thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định, quy chế về công tác dự báo, bao gồm cả Quy định về cấp độ rủi ro thiên tai, về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai và các Quy trình vận hành liên hồ chứa. Phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong công tác dự báo. Tăng cường thông tin về dự báo khí tượng thủy văn, đặc biệt khi có bão, áp thấp nhiệt đới, mưa, lũ đến các cấp lãnh đạo để phục vụ công tác chỉ đạo phòng, chống bão, lũ và các cơ quan thông tấn báo chí để thông báo cho nhân dân biết và chủ động phòng, chống.
Đồng thời, cần kiểm tra, đôn đốc, hỗ trợ kỹ thuật cho các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực, tỉnh khi có bão, áp thấp nhiệt đới, lũ nguy hiểm, phức tạp. Tổ chức các bộ phận dự báo tiền phương tại khu vực trọng điểm khi có bão, lũ. Mặt khác, cần tiếp tục bồi dưỡng, nâng cao trình độ của các dự báo viên để làm chủ được các công nghệ dự báo chuyển giao công nghệ dự báo, chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn sử dụng các sản phẩm dự báo, thực hiện quy trình, quy phạm dự báo và phục vụ dự báo. Tăng cường phối hợp, bảo đảm công tác thu và truyền số liệu đầy đủ, đúng giờ, chất lượng. Hệ thống máy chủ, các hệ thống thông tin chuyên ngành khí tượng thủy văn bảo đảm liên lạc thông suốt trong mọi tình huống. Thu thập, xử lý, lưu trữ số liệu đầy đủ, chính xác phục vụ dự báo khí tượng thủy văn. Hoàn thành công tác duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa công trình đo đạc và trụ sở làm việc, các công trình phụ cận của các trạm Đài Khí tượng Thủy văn.
Thắng Trung
