Tăng cường “đặt hàng”, hợp tác đào tạo lao động

Lời giải của “bài toán khó” 

Tuyển dụng lao động có tay nghề, đã qua đào tạo vẫn là một thách thức không nhỏ đối với nhiều doanh nghiệp tại Hải Phòng. Theo Phó trưởng Phòng Hành chính - Nhân sự Công ty cổ phần công nghiệp nặng IBS (quận Hồng Bàng) Phạm Thị Hường, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển bổ sung khoảng 30 lao động kỹ thuật các ngành hàn, cơ khí..., nhưng trong 4 tháng qua, số lượng tuyển dụng được rất hạn chế. Để ứng phó tình trạng thiếu hụt lao động trong bối cảnh đơn hàng tăng cao, doanh nghiệp buộc phải thuê khoán lao động thời vụ với mức lương từ 700.000 đến 800.000 đồng/ngày, tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời. Bên cạnh tiếp tục công khai thông tin tuyển dụng trên nhiều kênh truyền thông và website, thời gian tới, đơn vị dự kiến gửi thư ngỏ đến các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố để tìm kiếm sự hỗ trợ trong cung ứng nguồn lao động đáp ứng đúng yêu cầu. 

Mô hình hợp tác đào tạo giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục được áp dụng, đây là lời giải phù hợp về yêu cầu sử dụng lao động đã qua đào tạo. Đầu tháng 4 vừa qua, Công ty TNHH Pegatrone Việt Nam (quận Hải An) thoả thuận, ký kết biên bản ghi nhớ với Trường cao đẳng kỹ thuật Hải Phòng về việc cử cán bộ tham gia, đóng góp ý kiến xây dựng chương trình phù hợp nhu cầu thực tế, hỗ trợ địa điểm, máy móc, thiết bị và nhân lực hướng dẫn thực hành cho học viên và thoả thuận tiếp nhận sinh viên nhà trường sau khi tốt nghiệp, đạt điều kiện sơ tuyển được vào làm việc tại công ty. Ngoài ra, doanh nghiệp đăng ký trao 3 học bổng dành cho học sinh, sinh viên có thành tích học tập xuất sắc trong năm học 2025-2026. 

Hiện, một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn đang chủ động "trải thảm đỏ", tích cực tìm kiếm và đáp ứng các "đơn đặt hàng" cụ thể từ doanh nghiệp trong từng lĩnh vực, ngành nghề đào tạo. Phó hiệu trưởng phụ trách Trường trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Hải Phòng (quận Kiến An) Nguyễn Văn Thành cho biết: "Với mục tiêu đa dạng hóa đối tác, tạo điều kiện cho sinh viên có nhiều cơ hội tham quan, thực tập tại các doanh nghiệp, năm 2025, nhà trường tiếp tục ký kết thỏa thuận hợp tác với Công ty cổ phần MECTA (quận Kiến An) về việc cung ứng 200 học viên các ngành cơ khí, điện, xây dựng mỗi năm. Đồng thời, trường cũng ký hợp đồng phối hợp đào tạo khoảng 30 lao động ngành điện, điện công nghiệp cho Công ty TNHH thương mại và dịch vụ điện máy Dương Vương (quận Lê Chân)..."

Học viên là trung tâm 

Không chỉ dừng lại ở các biên bản ghi nhớ và ký kết hợp tác đào tạo, vai trò tham gia của các bên liên quan ngày càng được cụ thể hóa và làm rõ hơn. Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Du lịch Hải Phòng (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Mai Thị Huệ cho biết: "Nhà trường thường xuyên tổ chức các cuộc thi nghiệp vụ như tìm kiếm sứ giả ẩm thực Hải Phòng, kỳ thi tay nghề cấp trường... Đây không chỉ là sân chơi, cơ hội để sinh viên thực hành những kiến thức đã học mà còn là dịp để nhà trường mời các chuyên gia từ các đơn vị đối tác tham gia thẩm định, đánh giá kết quả đào tạo, đồng thời đóng góp ý kiến xây dựng chuẩn đầu ra sát với thực tế". Bên cạnh đó, thông tin về các cơ hội việc làm thời vụ, làm thêm cũng được nhà trường cập nhật thường xuyên trên fanpage và website, tạo điều kiện cho sinh viên vừa học vừa thực hành, tích lũy kinh nghiệm. Trường cao đẳng Hàng hải 1 (Cục Hàng hải Việt Nam) cũng đang tích cực nghiên cứu chuyển đổi, cập nhật và điều chỉnh 108 chương trình đào tạo, bảo đảm phù hợp với xu thế của thị trường lao động và áp dụng phương pháp tiếp cận năng lực tiên tiến được chuyển giao từ Australia và Pháp... 

Hướng tới mục tiêu giúp học viên có cơ hội làm quen với môi trường làm việc thực tế và có cơ hội việc làm sớm ngay sau tốt nghiệp, theo Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Giao thông - Vận tải Trung ương 2 (Bộ Giao thông Vận tải) Nguyễn Duy Vinh, vào dịp tháng 4 và 5 hằng năm, nhà trường tổ chức hoạt động tham quan xưởng thực hành, trải nghiệm nghề nghiệp, tư vấn, giới thiệu việc làm đối với sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp… Có cơ hội tiếp cận trực tiếp với nhà tuyển dụng, sinh viên hiểu thêm về văn hóa doanh nghiệp, qua đó, bồi đắp khát vọng lập nghiệp, gắn bó với ngành nghề vừa được đào tạo. 

Dù có nhiều tín hiệu lạc quan trong mối liên hệ hợp tác giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp, song, công tác tuyển sinh đào tạo nghề còn nhiều khó khăn, do tỷ lệ phân luồng học sinh sau THCS và THPT chưa đáp ứng yêu cầu. Do đó, theo Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đinh Minh Tuấn, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở khang trang, thiết bị dạy học hiện đại, đổi mới giáo trình đào tạo để thu hút người học. Mặt khác, các trường cần tăng cường tiếp cận thông tin tuyển dụng, dự báo về thị trường lao động, nhu cầu sử dụng nhân lực trong từng ngành, nghề lĩnh vực để hỗ trợ người học tiếp cận việc làm sớm nhất, tạo tiền đề để xây dựng, phát triển, mở rộng những thỏa thuận hợp tác đào tạo lâu dài, theo giai đoạn, gắn với những ngành nghề trọng điểm, phục vụ sự phát triển của thành phố trong thời gian tới.