Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở (kỳ 2)

Kỳ 2: Kiện toàn, tinh gọn đầu mối, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở

Dự án Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở là biện pháp nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về kiện toàn, sắp xếp, tinh gọn đầu mối bên trong gắn với hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác của từng tổ chức với cơ sở, giảm chi ngân sách nhà nước; cụ thể hóa và tạo cơ sở pháp lý để bảo đảm thi hành quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền công dân, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới. Bên cạnh đó, dự án Luật được soạn thảo nhằm xây dựng, củng cố phong trào toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở do Đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, các lực lượng chức năng trong đó Công an nhân dân làm nòng cốt.

Việc xây dựng dự án Luật cũng nhằm pháp điển hóa văn bản quy phạm pháp luật về các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở để quy định trong văn bản luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, tương xứng trong xây dựng, hoạt động quản lý, sử dụng các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở.

Chính phủ giao Bộ Công an, cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật thống nhất quan điểm tuân thủ Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan; bảo đảm các quy định của luật được cụ thể và có tính khả thi. Bộ Công an cần tổng kết đầy đủ, toàn diện thực tiễn hoạt đọng của các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Khi xây dựng dự án Luật cần bám sát quan điểm, chủ trương của Đảng về sắp xếp, kiện toàn, tinh gọn đầu mối bên trong của tổ chức cơ sở; tham khảo có chọn lọc pháp luật của một số nước về tổ chức, hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở để vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn ở Việt Nam.

Một trong những vấn đề được quan tâm khi xây dựng dự án Luật lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, đó là việc sắp xếp, bố trí lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở theo hướng thống nhất, kiện toàn, tinh gọn đầu mối gắn liền với chức năng, nhiệm vụ, quan hệ công tác, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Cụ thể, trong dự thảo Luật có nhiều quy định liên quan đến việc sắp xếp, kiện toàn, thống nhất lực lượng bảo vệ dân phố, Công an xã bán chuyên trách đang được tiếp tục sử dụng và các chức danh đội trưởng, đội phó đội dên phòng thành lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở được bố trí ở thôn, tổ dân phố , đơn vị dân cư tương đương theo mô hình tổ bảo vệ an ninh, trật tự. Các chức danh tổ trưởng, tổ phó tổ bảo vệ an ninh, trật tự đồng thời là đội trưởng, đội phó đội dân phòng.

Dự án Luật lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở cũng sẽ góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở. Trong điều kiện hiện nay, khi tình hình trong nước, khu vực và thế giới có liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự đang diễn ra hết sức nhanh chóng, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp với nhiều vấn đề mới nảy sinh, đã đặt ra yêu cầu phải tăng cường và nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự ở địa bàn cơ sở. Trong đó, phải coi trọng vị trí, vai trò của các lực lượng đang tham gia nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và yêu cầu đặt ra là phải tăng cường và nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả của các lực lượng chuyên trách cũng như huy động được quần chúng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự; xây dựng được nền an ninh nhân dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, để giải quyết kịp thời các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự và giữ vững an ninh, trật tự ngay từ địa bàn cơ sở, là yêu cầu cấp thiết, qua đó nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở.

Dự án Luật lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, có hiệu lực pháp lý cao về nhiệm vụ, hoạt động, xây dựng lực lượng, bảo đảm điều kiện hoạt động của các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Hiện nay, về tổ chức, hoạt động, nhiệm vụ, bảo đảm điều kiện hoạt động của các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đang được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật với nhiều hình thức khác nhau và do do nhiều cơ quan có thẩm quyền ban hành, bên cạnh đó, pháp luật hiện hành đang quy định cho các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở thực hiện một số nhiệm vụ về bảo vệ an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ có tính chất tương đồng, chồng lấn. Do đó, cần thiết phải pháp điển hóa nhiệm vụ, hoạt động, xây dựng lực lượng, bảo đảm điều kiện hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở vào 1 đạo luật chung để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về an ninh, trật tự.