(HPĐT)- Vừa qua, chuyên mục “Qua đường dây nóng” của Báo Hải Phòng liên tục nhận được phản ánh của người dân về việc rao bán các thiết bị theo dõi tràn lan trên mạng internet với giá chỉ vài trăm nghìn đồng. Nhiều người bày tỏ sự lo lắng khi bí mật đời tư có thể bị xâm phạm, lộ lọt bất kỳ lúc nào.
Kỹ thuật viên Trung tâm bảo dưỡng Madaz kiểm tra các thiết bị trên xe ô tô.
Dễ dàng mua bán
Đưa xe ô tô đi kiểm tra lại hệ thống điện chiếu sáng vào ngày 2-4, anh Vũ Khánh Kim, ở khu 97, phố Bạch Đằng (quận Hồng Bàng) được kỹ thuật viên Trung tâm bảo dưỡng ô tô trên đường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) thông báo phát hiện ở vị trí chốt khoá bấm dây an toàn hàng ghế phía sau có gắn thiết bị điện tử giống như chiếc cúc áo. Qua kiểm tra, đội ngũ kỹ thuật của xưởng sửa chữa xe nghi ngờ đây là loại thiết bị định vị có khả năng nghe lén, do phía ngoài thiết bị có những lỗ nhỏ dạng mic thu âm, còn bên trong cũng được lắp một sim điện thoại.
Anh Lê Minh Thành, quản lý của xưởng sửa chữa cho biết: Trước đây các loại thiết bị định vị, nghe lén lắp trên ô tô, xe máy thường có kích thước bằng hộp diêm, phải đấu nối với hệ thống điện của phương tiện, nên dễ bị phát hiện. Nhưng hiện nay, sau nhiều lần cải tiến, những thiết bị nghe nén đã được tối ưu hóa về kích cỡ, chỉ lớn bằng cúc áo, đầu bút bi, sử dụng năng lượng khá thấp, chỉ cần viên pin đĩa 3V loại CR 2032 có thể hoạt động từ 4 đến 6 tháng. Do đó, những người có ý định cài thiết bị định vị, ghi âm lưu trữ trên điện thoại thông minh với mục đích xấu có thể tự cất giấu, gắn vào bất kỳ vị trí nào trên xe.
Tuy nhiên, điều bất ngờ là những thiết bị định vị, nghe lén này có thể được mua bán công khai và dễ dàng trên bất kỳ ứng dụng mua sắm trực tuyến trên các mạng xã hội, như Tiki, Shopee, Lazada… Chỉ với mức giá từ 200 nghìn đến 500 nghìn đồng và sau 2 ngày từ lúc nhấn lệnh đặt hàng, người mua sẽ sở hữu thiết bị có khả năng định vị, nghe lén, thu âm từ xa, phổ biến là các loại máy có tên N9, GF07, Q63. Người bán chỉ nhận giao hàng qua đơn vị vận chuyển, không thực hiện mua bán trực tiếp. Qua tìm hiểu được biết, những thiết bị này được bán với mục đích bố, mẹ muốn quản lý, giám sát việc học tập của con một cách sát sao hơn, định vị người già mắc bệnh mất trí nhớ nếu không may đi lạc hoặc gắn vào những loại vật dụng dễ bị thất lạc như chìa khoá, điện thoại, túi xách… Tuy nhiên, một số người đặt mua và sử dụng vào những mục không trong sáng, bí mật xâm phạm đời tư của người khác phục vụ ý đồ xấu.
Hành vi xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác có thể bị phạt tù tới 3 năm theo điều 159 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Siết quản lý kinh doanh thiết bị nghe lén
Để truyền tải thông tin là các đoạn ghi âm, ghi hình từ thiết bị nghe lén về máy chủ là điện thoại thông minh, các thiết bị này đều phải sử dụng các sim 4G của các nhà mạng. Trong đó, chủ yếu là nano sim có kích thước nhỏ gọn hoặc sử dụng esim được ”gắn chết” vào hệ thống bo mạch của thiết bị. Người dùng chỉ cần đăng ký số điện thoại sử dụng esim với nhà mạng, sau đó kích hoạt trên các thiết bị là có thể sử dụng để truyền tải dữ liệu thông qua công nghệ 4G như các loại sim thông thường.
Giám đốc Công ty TNHH công nghệ Passhop (quận Hồng Bàng) Đỗ Xuân Tuynh cho rằng: Do người đặt mua và sử dụng thiết bị nghe lén chủ yếu vào mục đích xấu nên chắc chắn sẽ không dùng những sim đăng ký chính chủ. Do đó, để hạn chế nguy cơ làm lộ, lọt thông tin đời tư của người dân, các nhà mạng cần khẩn trương xử lý dứt điểm tình trạng sim rác. Nhất là đối với việc một số doanh nghiệp đăng ký mua sim số cấp phát đến nhân viên sau đó lại bán sim ra ngoài kèm theo lý do khá chính đáng là “nhân viên đã nghỉ việc”. Trường hợp phát sinh tình trạng sử dụng sim rác cho các thiết bị định vị, theo dõi sau ngày 31-3, thời hạn cuối chuẩn hoá thông tin thuê bao do Bộ Thông tin và Truyền thông quy định, cần xem xét xử lý trách nhiệm của các đơn vị cung cấp mạng viễn thông.
Khoản 2 điều 6 Nghị định 66/2017/NĐ-CP của Chính phủ về điều kiện kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị có quy định, chỉ các cơ sở kinh doanh thuộc các Bộ: Công an, Quốc phòng hoặc các cơ sở kinh doanh không thuộc những Bộ này nhưng được cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự. Luật sư Đoàn Văn Trường, Trưởng văn phòng luật sư An Minh (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cho biết: Hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận này rất chặt chẽ, gồm lý lịch tư pháp đủ điều kiện của người đại diện theo pháp luật, người quản lý, nhân viên kỹ thuật, thuyết minh hệ thống thiết bị, phương án kinh doanh, phương pháp kỹ thuật với từng loại sản phẩm. Bởi vậy, trước hết cần ngăn chặn tình trạng mua bán trái phép các thiết bị định vị, nghe lén kể trên. Các ngành Công an, Công Thương, Thông tin và Truyền thông cần nhanh chóng phối hợp kiểm tra những gian hàng trên không gian mạng, kiên quyết gỡ bỏ các gian hàng không đáp ứng đủ quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh mặt hàng này./.
Bài và ảnh: MINH AN
