(HPĐT)- Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về thời giờ làm thêm trong 1 tháng và trong 1 năm của người lao động (có hiệu lực từ ngày 1-4-2022). Theo đó, trong trường hợp người sử dụng lao động có nhu cầu và người lao động chấp thuận thì được sử dụng người lao động làm thêm hơn 40 giờ nhưng không quá 60 giờ/tháng (trước đây quy định không quá 40 giờ/tháng). Việc tăng hạn mức giờ làm thêm trong tháng không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm nâng cao thu nhập người lao động, mà quy định này góp phần giải quyết bài toán trước mắt về thiếu hụt lao động của các doanh nghiệp.

Việc tăng hạn mức giờ làm thêm trong tháng là giải pháp trước mắt nhằm nâng cao thu nhập cho người lao động.
Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH nhựa Vinh An (huyện Thủy Nguyên) trong giờ làm việc.
Khai thác được lợi thế lao động
Trước đây, việc giới hạn làm thêm không quá 40 giờ/tháng (theo Bộ luật Lao động 2019) khiến nhiều lao động không có được thu nhập như mong muốn. Anh Nguyễn Hữu Hưởng, công nhân Công ty TNHH Primzen Electronic Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ) cho biết, những tháng giãn, hoãn việc làm do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, thu nhập của tôi chỉ khoảng 6 triệu đồng/tháng, giảm gần 30% so với trước. Trong khi các chi phí sinh hoạt có xu hướng tăng nên bản thân anh tiêu dần vào số tiền tích lũy được từ nhiều năm. Nếu mỗi ngày chỉ làm thêm 1-2 giờ, thu nhập của anh tăng không nhiều (khoảng 1 triệu đồng/tháng), nên anh Hưởng mong muốn được tăng ca, thêm giờ làm từ 3-4 tiếng/ngày để nâng cao thu nhập, đáp ứng nhu cầu cuộc sống.
Không chỉ người lao động, nhiều chủ doanh nghiệp hồ hởi trước thông tin điều chỉnh tăng giờ làm thêm trong tháng đối với người lao động. Theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Nam Thuận (huyện Thủy Nguyên) Nguyễn Thị Vân Anh, nhiều tháng qua, trong bối cảnh cạnh tranh tuyển dụng lao động phổ thông, công ty áp dụng các chính sách ưu đãi, thưởng thâm niên, năng suất, hỗ trợ đi lại…, nhưng doanh nghiệp không tuyển đủ 500 công nhân. Do đó, chính sách điều chỉnh tăng giờ làm thêm là phù hợp và cần thiết để doanh nghiệp tận dụng được lực lượng lao động sẵn có, góp phần giữ vững hoạt động sản xuất, kinh doanh, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng.
Theo thống kê của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, năm 2021, thu nhập trung bình của người lao động làm việc trong các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đạt 7,58 triệu đồng/người/ tháng, tăng khoảng 3% so với cùng kỳ. Mức tăng thu nhập chưa tương xứng mức tăng của một số loại hàng thiết yếu (lương thực, chất đốt, xăng…) ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của công nhân, người lao động. Trong khi mức lương tối thiểu vùng chưa thay đổi thì việc điều chỉnh tăng số giờ làm thêm là giải pháp kịp thời, phù hợp giúp người lao động gia tăng thu nhập cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, theo Trưởng Phòng Việc Làm, An toàn Lao động (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường, bên cạnh niềm vui, phấn khởi về những lợi ích từ chính sách mới mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa thông qua, chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý nhà nước cần chú trọng các yếu tố liên quan đến bảo đảm an toàn lao động, hạn chế bệnh nghề nghiệp, thực hiện an toàn vệ sinh thực phẩm trong những bữa ăn ca… nhằm bảo vệ sức khỏe của người lao động.
Tăng cường phối hợp, triển khai thực hiện
Tăng giờ làm thêm đồng nghĩa với việc người lao động có điều kiện để tăng thu nhập trang trải chi phí cuộc sống, doanh nghiệp giảm bớt chi phí, thời gian tuyển dụng, đào tạo lao động mới. Do đó, để khuyến khích người lao động hăng say, nhiệt tình với công việc, tiền công làm thêm giờ phải được trả tương xứng, hơn hẳn so với mức lương thông thường bởi khi kéo dài thời gian làm việc, dù trong hoàn cảnh nào, sức khỏe của người lao động cũng bị ảnh hưởng. Ngoài ra, thỏa thuận giờ làm thêm giữa chủ sử dụng lao động và người lao động phải trên tinh thần tự nguyện. Do đó, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đào Thị Huyền bày tỏ: Liên đoàn Lao động thành phố chỉ đạo công đoàn cấp trên cơ sở tăng cường nắm bắt thông tin, phát huy tối đa vai trò của cán bộ công đoàn tại cơ sở trong thương lượng tiền làm thêm giờ. Trong mọi trường hợp, người lao động phải được đối xử công bằng, bình đẳng, không để xảy ra tình trạng người lao động bị gây khó khăn, o ép (nếu không muốn làm thêm giờ), chú trọng bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Để việc thi hành pháp luật nghiêm minh, các cơ quan quản lý nhà nước cần có văn bản hướng dẫn cụ thể, ràng buộc trách nhiệm đối với chủ sử dụng lao động để bảo đảm việc làm thêm giờ là hoàn toàn tự nguyện giữa hai bên, không vượt quá thời gian theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, năng suất lao động của Hải Phòng nói riêng, cả nước nói chung còn ở mức thấp so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, việc tăng giờ làm chỉ là giải pháp trước mắt, không thể là giải pháp căn cơ để giải quyết bài toán hướng đến nền sản xuất hiện đại. Theo Giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội Đỗ Văn Bình, từ 1-4, bên cạnh thực hiện tổ chức điều tra lao động, tiền lương và mức sống tối thiểu để làm căn cứ xây dựng các nội dung về lương tối thiểu vùng năm 2023 và các chính sách liên quan theo chỉ đạo của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, Sở tiếp tục tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo lao động có kỹ năng nghề, tiếp tục rà soát, hướng dẫn đào tạo một số ngành nghề phục vụ các lĩnh vực thế mạnh, đột phá của thành phố, phấn đấu nâng tỷ lệ sử dụng lao động qua đào tạo lên mức 86%, tỷ lệ sử dụng thời gian lao động khu vực nông thôn đạt 87% nhằm phát huy hơn nữa tinh thần sáng tạo của người lao động, nâng cao chất lượng lao động của thành phố./.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI