“Sát thủ” âm thầm
Kiểm tra huyết áp bạn trẻ đăng ký tham gia hiến máu tại Trường đại học Y -Dược Hải Phòng.
Tham gia khám sơ tuyển nghĩa vụ quân sự năm 2019, anh Lê Văn Bảo (sinh năm 2001, ở thôn Phạm Dùng, xã An Hồng, huyện An Dương) không khỏi ngỡ ngàng khi bác sĩ thông báo chỉ số huyết áp 140/90. Anh bộc bạch: “Mấy tháng trước khi khám sức khỏe, em thường cảm thấy đau đầu, chóng mặt. Nghĩ bản thân thiếu chất, cơ thể bị suy nhược nên em cố gắng. Em nghĩ bệnh tăng huyết áp chỉ thường gặp ở người già, nên chưa bao giờ kiểm tra huyết áp”.
Anh Bảo là một trong nhiều trường hợp người trẻ mắc bệnh tăng huyết áp đang được quản lý, phát thuốc điều trị thường xuyên tại Trạm Y tế xã An Hồng (huyện An Dương). Bác sĩ Nguyễn Thị Huyền, Trạm trưởng Trạm Y tế xã An Hồng cho biết: “Từ cuối năm 2018 đến nay, trạm khám sàng lọc, phát hiện một số trường hợp người trong độ tuổi lao động mắc bệnh này. Trước đây, tỷ lệ người dưới 60 tuổi mắc bệnh tăng huyết áp chiếm tỷ lệ dưới 5%. Hiện nay, khoảng 24% số người mắc bệnh tăng huyết áp có độ tuổi từ 40-55 tuổi”. Tương tự, theo kết quả khám sàng lọc gần 2.000 người dân của Trạm Y tế xã Tự Cường (huyện Tiên Lãng) đầu năm 2019, có 45,4% số người trên 60 tuổi mắc bệnh tăng huyết áp. Tỷ lệ người dưới 50 tuổi mắc cao huyết áp chiếm khoảng 26%. Tức là, cứ 4 người trong độ tuổi lao động có 1 người mắc bệnh tăng huyết áp.
“Tăng huyết áp là nguyên nhân chủ yếu gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận… làm người bệnh mất sức lao động, liệt, tàn phế, thậm chí là tử vong. Tuy nhiên, việc quản lý, tư vấn người ở độ tuổi lao mắc bệnh tăng huyết áp gặp không ít khó khăn, do họ thường xuyên làm việc xa nhà hoặc không tham gia kiếm tra sức khỏe định kỳ tại các trạm y tế xã/phường, bệnh viện quận/huyện ở nơi cư trú. Nhằm tầm soát tốt bệnh tăng huyết áp với người trong độ tuổi lao động, chúng tôi đề nghị địa phương, đơn vị phối hợp chặt chẽ với y tế cơ sở để trao đổi thông tin về người có nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp để theo dõi, lập hồ sơ chăm sóc sức khỏe ban đầu”, bác sĩ Nguyễn Văn Hoạt, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Tự Cường (huyện Tiên Lãng) nêu ý kiến.
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống
Theo quy ước của Hiệp hội Tim mạch Việt Nam, huyết áp đạt dưới 120/80 mmHg được coi là mức bình thường. Huyết áp luôn ở mức từ 140/90 mmHg trở lên thì được xem là tình trạng tăng huyết áp. Tuy nhiên, thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Bảo khẳng định: Ngay cả khi ở mức chỉ số huyết áp cao, nhiều người vẫn không có biểu hiện rõ ràng về triệu chứng của bệnh. Một số người mắc tăng huyết áp kèm theo biểu hiện đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, khó thở... Song, những dấu hiệu này không đặc trưng, rõ nét khiến những người trong độ tuổi lao động, nhất là người trẻ dễ dàng bỏ qua, xem nhẹ. “Nếu phát hiện ở giai đoạn muộn, bệnh tăng huyết áp ở người trẻ dễ biến chứng nặng, khó điều trị dứt điểm”.
Chỉ tính riêng tại Bệnh viện Việt-Tiệp, mỗi năm Khoa Thần kinh tiếp nhận, điều trị hơn 1.700 ca đột quỵ. Trong đó, số người trong độ tuổi lao động chiếm từ 30-40%. Nguyên nhân chủ yếu gây đột quỵ do hậu quả của tăng huyết áp. Bác sĩ Đàm Hương Liên, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Việt- Tiệp khuyến cáo: Để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp, thành viên trong gia đình có người mắc bệnh này nên chủ động kiểm tra huyết áp, không chờ đến khi xuất hiện triệu chứng của bệnh. Bên cạnh đó, người trong độ tuổi lao động nên tham gia khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện bệnh tăng huyết sớm, điều trị kịp thời.
Còn theo bác sĩ Hoàng Thị Hiền, Phó trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên, bên cạnh yếu tố di truyền, bệnh lý về tim mạch, chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt tác động lớn tới sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp của người ở người trẻ. “Thói quen ăn mặn (hơn 5 g muối/ngày), hút thuốc lá, uống rượu, bia, sử dụng thức ăn có hàm lượng cholesterol cao, ít vận động, thức khuya... là thủ phạm gây bệnh tăng huyết áp. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người trẻ cần duy trì cân nặng lý tưởng, thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh, luyện tập thể thao đều đặn, kiểm soát tốt các bệnh liên quan... Đặc biệt, khi bác sĩ chỉ định dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, người bệnh phải tuân thủ đúng phác đồ, không nên tùy tiện mua thuốc điều trị tăng huyết áp tại hiệu thuốc hoặc ngưng dùng thuốc, điều này gây những biến chứng khó lường, khó kiểm soát”, bác sĩ Hiền lưu ý.
Bài và ảnh: Tuyết Mai
