Năng suất lao động ngành chế tạo kém
Công nhân sản xuất chân vịt tàu biển tại doanh nghiệp đúc cơ khí tại xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên). Ảnh: Phương Duy
Theo ông Đào Phan Long, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí (VAMI), năng suất lao động của Việt Nam nói chung, của doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng xuất phát từ chính môi trường làm việc, công nghệ hóa còn yếu. Trừ ra những ngành đã phát triển và có thế mạnh như cơ khí thủy công, chế tạo dàn khoan dầu khí, đóng tàu…, phần đông ngành chế tạo linh phụ kiện của Việt Nam, năng suất kém, người lao động còn yếu về kỹ năng, công nghệ và tư duy sáng tạo. Vì thế, sản phẩm của Việt Nam vẫn ở trong “ao làng”, chưa thể tham gia vào chuỗi sản phẩm toàn cầu, sản xuất cùng các doanh nghiệp quốc tế.
Cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Văn Kết, Giám đốc Công ty Cơ khí SKD Việt Nam cho hay, các doanh nghiệp cơ khí của Nhật Bản, Đức… có thể tạo ra những sản phẩm chất lượng hàng đầu thế giới. Đó là nhờ nguồn nhân lực trình độ, và sử dụng máy móc, công nghệ rất cao. Công ty Cơ khí SKD Việt Nam từng tuyển người thiết kế về chế tạo, gia công từ các trường đại học, nhưng rất khó để có thể tìm được nhân lực chất lượng. “Năng suất không phải là có thể sản xuất ra nhiều sản phẩm hơn trong cùng một thời gian như quan điểm về năng suất lúa gạo trước đây. Mà năng suất lao động trong thời đại công nghiệp 4.0, hội nhập phải là sản xuất những sản phẩm có hàm lượng công nghệ, khoa học cao, nâng giá trị sản phẩm, giá trị của doanh nghiệp ở tầm cao hơn”, ông Kết nhận định.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp, được xem là xương sống của nền kinh tế. Vì vậy, nâng cấp sản xuất tại các doanh nghiệp này vươn đến tầm quốc tế là điều kiện để nâng cao năng suất lao động quốc gia. Theo ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, để nâng cao năng suất lao động của doanh nghiệp, có 3 yếu tố cần tập trung: công nghệ, nhân lực và vốn; trong đó, về công nghệ, máy móc thiết bị là yếu tố quan trọng, nhưng phải cộng thêm cách tổ chức quản lý khoa học mới mang lại hiệu quả và giảm bớt số công nhân. Thêm vào đó, cần tăng cường kỹ năng, năng lực của người lao động. Vấn đề này có vai trò nhiều của các cơ sở đào tạo, trường học. Để cải thiện năng suất, ngoài tập trung vào yếu tố khoa học công nghệ, các doanh nghiệp và chuyên gia cũng cho rằng, yếu tố vốn cũng đóng vai trò quan trọng. Hơn 98% doanh nghiệp trong nước còn nhỏ, nên gặp nhiều khó khăn về tài chính, vốn đầu tư nâng cao công nghệ sản xuất, trong khi nguồn vốn ưu đãi vẫn khó tiếp cận.
Ông Đào Phan Long, Chủ tịch VAMI cho rằng, xét cho cùng, năng suất lao động là yếu tố sống còn của doanh nghiệp nên doanh nghiệp phải tự mình tìm tòi, học hỏi những công nghệ mới, cách thức quản lý khoa học từ các tập đoàn, các doanh nghiệp lớn. Hiệp hội phối hợp các đơn vị trong nước để tổ chức nhiều cuộc triển lãm, hội thảo lớn về máy móc, cơ khí, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam – quốc tế gặp gỡ và tìm kiếm hợp tác. Sắp tới, hiệp hội tiếp tục có tổ chức những chương trình như vậy, vấn đề còn lại là hành động của doanh nghiệp cơ khí chế tạo trong nước.
Đức DũngHải Phòng có gần 1900 cơ sở sản xuất ngành công nghiệp cơ khí, tăng nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, đánh giá chung, ngành công nghiệp cơ khí của Hải Phòng hạn chế về trang thiết bị và trình độ công nghệ. Do thiếu vốn đầu tư nên nhiều cơ sở sản xuất sử dụng trang thiết bị chưa đồng bộ, chất lượng và tính đa dạng của sản phẩm thấp, đơn điệu. Trong khi đó, khả năng nghiên cứu, thiết kế, chế tạo mới các sản phẩm cơ khí chưa.
