(HPĐT)- 50 năm sau Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, cùng với cả nước, thành phố Cảng không chỉ phát huy truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng” trong đấu tranh giải phóng dân tộc mà còn tiếp tục lập nên những “chiến thắng mới” trong phát triển kinh tế - xã hội. Hải Phòng ngày càng khẳng định vai trò, vị thế là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực và cả nước, điểm sáng về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách.
Đô thị Hải Phòng phát triển ngày càng hiện đại. Ảnh: GIANG SƠN ĐÔNG
Thu ngân sách ngày càng tăng
Hòa bình lập lại, cùng với cả nước, Hải Phòng vừa tập trung hàn gắn vết thương chiến tranh, vừa từng bước khôi phục và tạo những bước phát triển mới về kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân. Có thể nói, những năm đầu sau chiến tranh, thành phố gặp nhiều khó khăn, quy mô kinh tế nhỏ, thu không đủ chi. Bước vào thời kỳ đổi mới và sau 10 năm thực hiện Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế-xã hội, đến năm 2000, Hải Phòng cùng cả nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế-xã hội, bước vào giai đoạn mới. Thu ngân sách nhà nước có nhiều chuyển biến tích cực, với những đổi mới về quản lý nguồn thu, tổ chức thu. Năm 2001, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố đạt 5.706 tỷ đồng, trong đó, thu nội địa hơn 1.027 tỷ đồng. Thành phố gia nhập “câu lạc bộ nghìn tỷ”. Dù vậy, tình trạng thất thu thuế vẫn còn diễn ra, nhất là thu ngoài quốc doanh, thu thuế sử dụng đất, chưa đáp ứng nhu cầu chi cho đầu tư, phát triển kinh tế-xã hội.
Năm 2003, trước yêu cầu phát triển, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 32 về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nghị quyết 32 xác định rõ nhiệm vụ, mục tiêu để phát triển Hải Phòng trở thành đầu mối giao thông quan trọng, cửa chính ra biển của miền Bắc, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế động lực phía Bắc. Với định hướng, sự quan tâm, tập trung đầu tư của Trung ương, Hải Phòng chủ động phát huy tiềm năng lợi thế cảng biển nước sâu Lạch Huyện. Quy mô kinh tế thành phố duy trì ổn định, tăng ở mức cao gấp 1,5 lần bình quân chung cả nước; thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài có những đột phá mạnh mẽ. Đây là tiền đề để thu ngân sách của thành phố luôn vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra.
Năm 2019, trên cơ sở tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 32, Bộ Chính trị khóa 12 ban hành Nghị quyết 45 về xây dựng và phát triển Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Để tạo nguồn lực cho phát triển, trong suốt giai đoạn từ năm 2016-2020, HĐND thành phố chọn chủ đề hành động hằng năm là “Tăng cường kỷ cương thu, chi ngân sách; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh”. Chủ đề này thể hiện quyết tâm cao của thành phố trong việc phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tập trung cho công tác thu, chi ngân sách. Do đó, Hải Phòng đạt kết quả đột phá trong thu ngân sách. Tổng thu ngân sách nhà nước giai đoạn này khoảng 408.498 tỷ đồng, gấp 1,6 lần; riêng tổng thu nội địa đạt 120.698 tỷ đồng, gấp 2,65 lần giai đoạn 2011-2015. Kết quả thu ngân sách đột phá giúp thành phố tăng cường nội lực, chủ động hơn trong đầu tư phát triển, thực hiện an sinh xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân. Đây cũng là giai đoạn kết cấu hạ tầng giao thông thành phố phát triển vượt bậc, tổng mức đầu tư đạt 43.886 tỷ đồng, gấp 1,82 lần so với 5 năm trước, với hàng loạt công trình lớn như: cầu Tân Vũ- Lạch Huyện, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, cùng với đó là hàng chục tuyến đường liên tỉnh, liên huyện, 46 cây cầu các loại…
Tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển
Tiếp đà tăng, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, nhiệm kỳ 2020- 2025, quy mô thu ngân sách của thành phố đạt kết quả nổi bật. Thành phố luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức thu ngân sách do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao và đóng góp cho ngân sách Trung ương ngày càng tăng. Quy mô thu ngân sách nhà nước của Hải Phòng xếp thứ 3 cả nước (chỉ sau thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh). Cơ cấu thu nội địa theo chiều hướng tích cực; tỷ trọng thu thuế, phí từ sản xuất kinh doanh ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, hơn 69% tổng thu nội địa và tăng trưởng bình quân 4%/năm. 3 năm liên tiếp, Hải Phòng đạt mức thu ngân sách hơn 100 nghìn tỷ đồng. Năm 2024, tổng thu ngân sách trên địa bàn thành phố đạt 115.200 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay, tăng 7,9%, trong đó, thu nội địa đạt 48.200 tỷ đồng, tăng 7,2% so với năm 2023.
Chính nhờ nguồn thu ngân sách vượt dự toán được giao, với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng theo Nghị quyết 35 của Quốc hội, 2 năm 2021, 2022, thành phố được thưởng vượt thu các khoản thu phân chia và đầu tư trở lại với tổng số tiền hơn 2.700 tỷ đồng. Nhờ đó, tổng dự toán chi 5 năm (2019-2023) của thành phố tăng gấp 1,9 lần so với giai đoạn 2014-2018. Riêng chi đầu tư phát triển là 42,1 nghìn tỷ đồng, xếp thứ 3/11 địa phương vùng đồng bằng sông Hồng và thứ 4/63 địa phương, cao hơn mức bình quân chung của vùng và cả nước. Nhiều dự án quan trọng được thực hiện, góp phần thay đổi diện mạo đô thị, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn để huy động các nguồn lực, thu hút đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh từ các thành phần kinh tế. Đồng thời, thành phố dành nguồn ngân sách lớn để ưu tiên chi cho an sinh xã hội. Năm 2024, thành phố không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia và hoàn thành trước 1 năm so với mục tiêu Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra…
Sau 50 năm thống nhất, non sông liền một dải, cùng với cả nước, Hải Phòng đang tự tin phát triển mạnh mẽ hơn. Quy mô thu ngân sách, nhất là thu nội địa ngày càng tăng, thực sự là nhân tố nội lực quan trọng để Hải Phòng bứt phá, vươn mình theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị với những mục tiêu cao hơn.
ĐỖ OANH
Theo Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú, quý 1-2025, nhiều chỉ tiêu kinh tế của thành phố tăng so với cùng kỳ, trong đó, điểm sáng nổi bật là thu ngân sách. Số thu 3 tháng đạt hơn 47.873 tỷ đồng, tăng 44,16% so với cùng kỳ, bằng 40,83% dự toán Trung ương giao và bằng 40,54% dự toán HĐND thành phố giao. Trong đó, thu nội địa đạt hơn 28.537 tỷ đồng, tăng 48,20% so với cùng kỳ, bằng 55,96% dự toán Trung ương và dự toán HĐND thành phố giao.
