Năm 2026, mức chuẩn trợ giúp xã hội tăng lên 540.000 đồng/tháng, cùng nhiều chính sách hỗ trợ hộ nghèo về y tế, giáo dục và sinh hoạt.
Năm 2026, hộ nghèo tiếp tục được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước về y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và tiền điện sinh hoạt. Đáng chú ý, mức chuẩn trợ giúp xã hội được điều chỉnh tăng, trong khi chuẩn nghèo đa chiều hiện hành tiếp tục được duy trì để xác định đối tượng thụ hưởng.
Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 351/2025/NĐ-CP, chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 - 2025 tiếp tục áp dụng từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/12/2026. Việc xác định hộ nghèo dựa trên hai tiêu chí là thu nhập bình quân đầu người và mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản.
Cụ thể, tại khu vực nông thôn, hộ nghèo có thu nhập bình quân đầu người từ 1,5 triệu đồng/tháng trở xuống và thiếu hụt ít nhất 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản. Tại khu vực thành thị, ngưỡng thu nhập là 2 triệu đồng/người/tháng trở xuống, đồng thời thiếu hụt từ 3 chỉ số trở lên.
Các chỉ số thiếu hụt được xác định theo Nghị định 07/2021/NĐ-CP, liên quan đến việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, vệ sinh và thông tin.
Một trong những điều chỉnh đáng chú ý là mức chuẩn trợ giúp xã hội theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP được nâng từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/tháng. Quy định có hiệu lực từ ngày 5/10/2026 nhưng áp dụng từ ngày 1/7/2026. Người đang hưởng trợ cấp theo mức cũ được chuyển sang mức mới và truy lĩnh phần chênh lệch theo quy định.
Mức chuẩn này là căn cứ tính trợ cấp xã hội hằng tháng cho các nhóm đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó có một số trường hợp thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo như trẻ em nhiễm HIV/AIDS, người đơn thân đang nuôi con và người từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi đang hưởng trợ cấp tuất bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Trong đó, trẻ em nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ nghèo dưới 4 tuổi được hưởng 1,35 triệu đồng/tháng; trẻ từ đủ 4 đến dưới 16 tuổi được hưởng 1,08 triệu đồng/tháng. Người từ đủ 16 tuổi thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội đang học phổ thông, học nghề hoặc đại học văn bằng thứ nhất được tiếp tục hưởng đến hết khóa học, thay vì giới hạn tối đa 22 tuổi như trước.
Bên cạnh trợ cấp xã hội, chính sách bảo hiểm y tế tiếp tục góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh. Theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024, người thuộc hộ nghèo được ngân sách Nhà nước đóng bảo hiểm y tế, không phải tự mua thẻ.
Đặc biệt, một số trường hợp người thuộc hộ nghèo sinh sống tại vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo và đặc khu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 100% mức hưởng khi khám, chữa bệnh không đúng nơi đăng ký ban đầu hoặc không đúng quy định chuyển người bệnh, nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Trong lĩnh vực giáo dục, Nghị định 238/2025/NĐ-CP quy định chính sách miễn học phí đối với các nhóm đủ điều kiện, trong đó có học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo theo quy định khi học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học.
Trẻ mầm non, học sinh phổ thông và học viên chương trình giáo dục phổ thông tại cơ sở giáo dục thường xuyên thuộc hộ nghèo cũng được hỗ trợ chi phí học tập theo quy định.
Ngoài ra, theo Thông tư 190/2014/TT-BTC, mỗi hộ nghèo được hỗ trợ tiền điện tương đương 30 kWh theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Mức hỗ trợ theo dữ liệu được cung cấp là 46.000 đồng/hộ/tháng.
Theo kết quả công bố đầu năm 2026, cả nước có 1.089.151 hộ nghèo và cận nghèo đa chiều, chiếm 2,95% tổng số hộ. Đây là kết quả rà soát theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 - 2025, làm căn cứ triển khai chính sách an sinh xã hội trong năm 2026.
Số liệu cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các vùng. Trung du và miền núi phía Bắc có tỷ lệ nghèo đa chiều cao nhất cả nước, đạt 13,27%, tương ứng 417.044 hộ, chiếm hơn 38% tổng số hộ nghèo và cận nghèo toàn quốc. Trong đó có 229.032 hộ nghèo, chiếm 7,29% và 188.012 hộ cận nghèo, chiếm 5,98%.
Bắc Trung Bộ đứng thứ hai với tỷ lệ 6,57%, tương ứng 203.561 hộ, gồm 74.998 hộ nghèo và 128.563 hộ cận nghèo. Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên ghi nhận tỷ lệ 5,17%, với 231.419 hộ nghèo và cận nghèo.
Tại Đồng bằng sông Cửu Long, tỷ lệ nghèo đa chiều là 2,74%, tương ứng 122.561 hộ. Đồng bằng sông Hồng có tỷ lệ 1,36%, với 98.235 hộ. Đông Nam Bộ thấp nhất cả nước, chỉ 0,29%, tương ứng 16.331 hộ nghèo và cận nghèo.
Sự chênh lệch này phản ánh những khác biệt về điều kiện kinh tế, khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội và cơ hội sinh kế giữa các vùng, đặt ra yêu cầu tiếp tục ưu tiên nguồn lực giảm nghèo tại những địa bàn khó khăn.
Từ năm 2027, khi ngưỡng thu nhập trong chuẩn nghèo được nâng lên, số hộ nghèo và cận nghèo có thể thay đổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì các chính sách hỗ trợ y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và chi phí sinh hoạt tiếp tục đóng vai trò quan trọng, giúp người dân giảm bớt khó khăn, cải thiện điều kiện sống và hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững.
TT (theo TTXVN)
