Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và những nội dung cơ bản trong Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Sáng 16/6, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; trao đổi, thảo luận các nhiệm vụ, giải pháp triển khai Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Kết luận số 17-KL/TW thể hiện tầm nhìn và quan điểm chỉ đạo chiến lược của Đảng đối với công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn mới. Kết luận xác định rõ mục tiêu, 9 định hướng, 6 nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan.
Theo Kết luận số 17-KL/TW, mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031 gắn với các mục tiêu, nhiệm vụ được đề ra tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển; tạo tiền đề để đến năm 2045 xây dựng hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết 9 định hướng lập pháp trọng tâm tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn.
Thứ nhất là tiếp tục hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Thứ hai là hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng khuôn khổ pháp lý cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ ba là hoàn thiện pháp luật về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với nhiệm vụ bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Về nhiệm vụ và giải pháp, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển; xác định công tác xây dựng pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước.
Bên cạnh đó, cần bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; thường xuyên tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả chính sách, kịp thời phát hiện và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định khẳng định Kết luận số 17-KL/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác xây dựng pháp luật trong giai đoạn mới. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả các nội dung của Kết luận, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật trở thành nền tảng thể chế vững chắc, tạo động lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Tại hội nghị, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đã trình bày Báo cáo một số nội dung cơ bản của Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (Đề án), Kế hoạch số 64-KH/UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Đề án; các giải pháp bảo đảm thực hiện Đề án, Kế hoạch số 64-KH/UBTVQH16.
Đề án xác định 6 quan điểm chỉ đạo, 6 yêu cầu đối với công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, trọng tâm là bảo đảm công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện, chặt chẽ của Đảng; kịp thời thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng; nghiên cứu sửa đổi tổng thể và tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp; tạo lập đầy đủ hành lang pháp lý điều chỉnh toàn diện các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Cùng với đó, Đề án bám sát mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển được đề ra tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; đồng thời, tiếp nối các mục tiêu chiến lược đã được xác lập tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và các nghị quyết chiến lược, trụ cột, chuyên đề, bảo đảm tính ổn định, đồng bộ, nhất quán, liên tục trong hoạch định chính sách và hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đề án cũng xác định 7 nhóm giải pháp bảo đảm thực hiện; trong đó tăng cường lãnh đạo, kiểm tra và giám sát của các cấp ủy Đảng đối với công tác xây dựng pháp luật; đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm an ninh chính trị; đề cao vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia quy trình xây dựng pháp luật.

Báo cáo tại Hội nghị về kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW, Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 trong phạm vi Chính phủ phụ trách, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, Chính phủ được giao thực hiện 171/192 nhiệm vụ lập pháp bao gồm các nhiệm vụ nghiên cứu, rà soát để đề xuất sửa đổi, bổ sung văn bản hiện hành và các nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng mới luật, pháp lệnh, nghị quyết, chiếm 90% tổng số nhiệm vụ lập pháp toàn khóa.
Trong đó, năm 2026 có 104 nhiệm vụ, năm 2027 có 32 nhiệm vụ, năm 2028 có 23 nhiệm vụ và năm 2029 có 12 nhiệm vụ. Riêng nhóm nhiệm vụ lập pháp năm 2026, Chính phủ đã hoàn thành 12 nhiệm vụ lập pháp và được Quốc hội thông qua các luật, nghị quyết ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Để bảo đảm chất lượng, tiến độ thực hiện, Chính phủ xác định 5 giải pháp trọng tâm.
Một là, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu; coi kết quả thực hiện nhiệm vụ lập pháp là một nội dung quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bộ, cơ quan ngang bộ, nhất là đối với các nhiệm vụ trọng tâm, phức tạp, có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội.
Đây cũng là những nội dung đang được Chính phủ chỉ đạo, triển khai rất quyết liệt, thể hiện qua việc giao Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, tham mưu các đề án như “Đề án về chỉ số đánh giá, chấm điểm KPI đối với công tác xây dựng pháp luật” và “Đề án soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật theo hướng tập trung, chuyên nghiệp”.
Hai là, kiểm soát chất lượng chính sách ngay từ giai đoạn nghiên cứu, rà soát, đánh giá tác động của chính sách. Làm rõ mức độ phù hợp, tính khả thi, hiệu quả thực tế của các quy định pháp luật hiện hành; nhận diện đầy đủ các bất cập, hạn chế, mâu thuẫn, chồng chéo, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành và nguyên nhân.
Việc đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới luật, pháp lệnh, nghị quyết phải dựa trên tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến thực chất đối tượng chịu sự tác động, chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội, doanh nghiệp và người dân; đồng thời kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, không để lồng ghép lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật.
Ba là, bảo đảm sự gắn kết giữa xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; chú trọng nhận diện các điểm nghẽn pháp lý, quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp. Đồng thời, hoàn thiện các giải pháp trong tổ chức thi hành pháp luật, nhất là tăng cường kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; nâng cao hiệu quả theo dõi thi hành pháp luật và đánh giá hiệu quả văn bản sau khi ban hành.
Bốn là, củng cố tổ chức pháp chế, tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật; bảo đảm kinh phí, điều kiện làm việc, cơ sở dữ liệu, chuyên gia phục vụ các khâu của quy trình lập pháp, nhất là tổng kết thực tiễn, khảo sát, đánh giá tác động, tham vấn chính sách và tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý.
Năm là, nghiên cứu, xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thể chế hóa đầy đủ Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tại hội nghị, đại diện một số bộ, ban, ngành đã trình bày kế hoạch triển khai thực hiện nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi phụ trách.
TT (tổng hợp)