(HPĐT)- Hệ thống tổ chức của tuyến y tế cơ sở thiếu ổn định, hoạt động chưa hiệu quả, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu nên người bệnh dồn lên tuyến trên khám, chữa bệnh. Để nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tuyến y tế cơ sở, tháng 6 năm 2023, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố phối hợp Tổ chức Phi lợi nhuận về y tế toàn cầu (FIND) triển khai thí điểm “Dự án nâng cao năng lực chẩn đoán trong quản lý các bệnh thường gặp ở tuyến y tế cơ sở” (gọi tắt là dự án). Sau một năm triển khai, dự án đạt được nhiều kết quả tích cực.

Nhân viên xét nghiệm Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố tập huấn lấy mẫu xét nghiệm cho nhân viên trạm y tế.
Nâng cao năng lực hoạt động các trạm y tế
Sau một năm triển khai dự án, Trạm Y tế xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) thực hiện khám, xét nghiệm miễn phí hoặc có thu phí theo mức đồng chi trả tại trạm cho 4 nhóm, gồm: trẻ em dưới 5 tuổi có triệu chứng hô hấp, tiêu hóa được xét nghiệm cúm A, B, RSV, Lỵ, Amip, virus Rota; trẻ em từ 5 tuổi trở lên có triệu chứng về đường tiêu hóa được xét nghiệm Lỵ, Amip; phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV, giang mai, Rubella, viêm gan B, viêm gan C và phụ nữ độ tuổi từ 21-65 tuổi có triệu chứng được xét nghiệm Lậu, Clamydia và HPV (sàng lọc ung thư cổ tử cung). Để phòng ngừa lây truyền từ mẹ sang con, chị Nguyễn Thị Thúy, ở thôn Phù Liễn, xã Thủy Sơn, mang thai con thứ hai 24 tuần tuổi vui vẻ cho biết: “Khi mang thai lần đầu tôi phải tới Bệnh viện đa khoa huyện để xếp sổ, chờ đến lượt khám, xét nghiệm, lần này, tôi được thực hiện xét nghiệm ngay tại trạm y tế và chi phí không đáng là bao”.
Theo thống kê của Trạm Y tế xã An Hòa (huyện Vĩnh Bảo), từ khi triển khai dự án, tỷ lệ người dân đến khám sức khỏe ban đầu tại trạm y tế xã tăng 30%. Y sĩ Vũ Văn Tiêu, Trạm trưởng Trạm Y tế xã cho biết, trạm hiện gặp nhiều khó khăn như: cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu trang thiết bị hoạt động, chưa có bác sĩ. Vì thế, công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ban đầu của nhân dân chưa đạt như kỳ vọng. Nhờ triển khai dự án giúp cán bộ y tế cơ sở nắm chắc kiến thức, kỹ năng chẩn đoán, thực hành xét nghiệm bằng kit test các loại bệnh thông thường đối với người dân, từ đó giúp quản lý, chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn, cũng như phân loại, ngăn chặn và thực hiện việc phân tuyến kỹ thuật trong chăm sóc sức khỏe người dân. Chưa kể, cán bộ, nhân viên y tế của trạm được nâng cao kỹ năng quản lý, sử dụng máy tính, sử dụng phần mềm trong công tác khám, chữa bệnh.
Trực tiếp theo dõi, giám sát hoạt động của dự án, BSCK2. Đồng Trung Kiên, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (Sở Y tế) cho biết, dự án triển khai 5 gói xét nghiệm đối với 11 bệnh truyền nhiễm thường gặp tại 40 trạm y tế của huyện Thủy Nguyên và Vĩnh Bảo. “Dưới sự điều phối của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, sự phối hợp và hỗ trợ của Tổ chức FIND, sự vào cuộc tích cực của Trung tâm Y tế huyện Vĩnh Bảo và huyện Thủy Nguyên, nhất là 40 trạm y tế các xã tham gia dự án, các chỉ tiêu chuyên môn được hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra. Cụ thể, các trạm xét nghiệm nhanh HIV và giang mai đối với 623 trường hợp, không phát hiện ca dương tính; xét nghiệm HbsAg đối với 625 trường hợp, phát hiện 26 trường hợp dương tính; xét nghiệm bệnh lậu, Chlamydia đối với 1.000 trường hợp, phát hiện 1 người mắc bệnh Chlamydia; xét nghiệm nhanh cúm A, cúm B và virus hợp bào hô hấp đối với 3.355 trẻ em dưới 5 tuổi, phát hiện 33 trẻ mắc bệnh…”, BSCK2. Đồng Trung Kiên thông tin.
Mở hướng tiếp cận về việc đồng chi trả của người dân
Kết quả triển khai dự án tại 40 trạm y tế của huyện Thủy Nguyên và Vĩnh Bảo cho thấy, dự án góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán tại tuyến y tế cơ sở, đào tạo nâng cao năng lực chẩn đoán trong quản lý các bệnh thường gặp; hỗ trợ kích hoạt hoạt động chẩn đoán cho các cơ sở y tế thông qua việc cung cấp kit, sinh phẩm chẩn đoán, vật tư tiêu hao, hỗ trợ kỹ thuật, đánh giá và giám sát hoạt động tại tuyến y tế cơ sở. Các dịch vụ triển khai được người dân đón nhận và nhân viên y tế trưởng thành nhanh về kỹ năng, trình độ chuyên môn. Qua đánh giá thực tế cho thấy, hơn 90% số người dân sẵn sàng chi trả các xét nghiệm triển khai trong dự án với mức giá hiện tại (từ vài chục đến dưới 200 nghìn đồng/xét nghiệm, riêng xét nghiệm HPV khoảng 700 nghìn đồng), mở ra cách tiếp cận triển khai đồng chi trả hoặc tự chi trả, khắc phục các hạn chế hiện tại về quy định và định mức chi trả BHYT của người dân, tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế ở địa phương.
BSCK2. Trần Quốc Trinh, Phó giám đốc Sở Y tế đề nghị các chuyên gia và Tổ chức FIND xem xét, đánh giá kết quả toàn diện của dự án. Từ đó, đưa ra các kiến nghị đối với các cấp có thẩm quyền về các chính sách nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho hệ thống y tế cơ sở nơi người dân có thể tiếp cận dễ dàng, nhanh chóng và tiết kiệm nhất với dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Trong đó, đề xuất tiếp tục duy trì, triển khai nhân rộng dự án tại 217 trạm y tế trên toàn thành phố. “Việc nâng cao năng lực của y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe người dân chính là thực hiện theo tinh thần Chỉ thị số 25/2023 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc tiếp tục củng cố, hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới”, BSCK2. Trần Quốc Trinh khẳng định.
Bài và ảnh: Việt Hoàng