Dư địa lớn
Hệ thống cầu cảng, kho bãi tại Cảng Đình Vũ. Ảnh: Duy Thính
Ông Nguyễn Thành Phương, Tổng giám đốc Tập đoàn Sao Đỏ - chủ đầu tư Khu Công nghiệp Nam Đình Vũ (Hải Phòng) cho biết, Sao Đỏ đã và đang đầu tư trong khá nhiều lĩnh vực tại nơi đây và hiện nay, đơn vị đang đầu tư phát triển lĩnh vực mới là cảng biển và logistics.
Được kiến tạo trên ý tưởng khu công nghiệp gắn liền với cảng biển.Nam Đình Vũ có diện tích 1.329 ha với 4 phân khu chức năng liên hoàn bổ trợ lẫn nhau tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh hoàn chỉnh, đồng bộ và giàu tiện ích bao gồm: khu công nghiệp, khu cảng biển và hậu cần cảng, khu phi thuế quan, khu cảng dầu khí và hàng lỏng.
Theo ông Nguyễn Thành Phương, Khu Công nghiệp Nam Đình Vũ, nhất là cảng Nam Đình Vũ nằm ở vị trí rất thuận lợi, đủ điều kiện để hình thành trung tâm logistics lớn tại Hải Phòng. Việc xây dựng và phát triển khu công nghiệp đang đi theo đúng định hướng phát triển của thành phố nhằm biến Hải Phòng thành trung tâm hàng hải logistics lớn nhất phía Bắc. Do vậy, việc phát triển logistics là xu hướng tất yếu trên toàn thế giới và tại Việt Nam dư địa để phát triển ngành này rất lớn, bởi, hạ tầng logistics còn yếu và chi phí logistics cho lĩnh vực vận tải hàng hóa còn lớn.
Ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Công ty cổ phần Cảng Nam Đình Vũ chia sẻ, dù mới đi vào khai thác từ tháng 2-2018, nhưng cảng đón khoảng 200 chuyến tàu lớn nhỏ, đi các tuyến quốc tế như đi Nhật Bản, Hàn Quốc, Xin-ga-po, Hong Kong (Trung Quốc), Thượng Hải (Trung Quốc)…, với sản lượng hàng hóa thông quan đạt khoảng 200.000 TEU. Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, cảng Nam Đình Vũ là một trong những cảng có cơ sở hạ tầng hiện đại nhất khu vực Hải Phòng hiện nay về quy mô, trang thiết bị xếp dỡ tuyến tiền phương cũng như hậu phương và hệ thống kho bãi. Là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics tại Khu Công nghiệp Đình Vũ, ông Pii-út Rát-tho, Tổng giám đốc Công ty CP Transworld QBV ICD cho hay, thị trường logistics ở miền Nam đến độ bão hòa, trong khi Transworld QBV ICD nhìn thấy tương lai phát triển rất tươi sáng ở thị trường miền Bắc. Hơn nữa, khu vực miền Bắc có vị trí thuận lợi giáp với biên giới Trung Quốc, cộng thêm việc giao thương hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc ngày càng phát triển và mở rộng sẽ là cơ hội cho ngành logistics phát triển vượt bậc trong tương lai.
Tạo đà để phát triển
Ông Nguyễn Tương, Phó tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp logistics Việt Nam cho rằng, thời gian qua, được sự quan tâm của Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan, nhất là Bộ Công Thương nên ngành logistics có tốc độ tăng trưởng rất nhanh.
Tuy nhiên, khó khăn, hạn chế lớn nhất của ngành logistics hiện nay là kết cấu hạ tầng phục vụ ngành logistics còn nhiều khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, đường sông và đường sắt.
Dưới vai trò quản lý nhà nước, ông Trần Thanh Hải - Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu nhấn mạnh, ngành dịch vụ logistics Việt Nam có những bước phát triển nhanh và mạnh với tốc độ phát triển lên đến 13 - 15% và là một trong những ngành có tiềm năng rất lớn đối với nền kinh tế.
Tuy nhiên, thực trạng ngành logistics hiện nay còn có một số “điểm nghẽn" về hạ tầng cho logistics, nhất là về hạ tầng đường bộ, hàng không, tuy nhiên, còn thiếu sự kết nối giữa các phương tiện, các hình thức giao thông vận tải. Chi phí logistics cao do hiện nay khối lượng lớn hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ, trong khi đó, đường bộ là hình thức vận chuyển có chi phí cao hơn so với các hình thức vận tải khác. Việc cắt giảm chi phí logistics hiện nay còn rất khó khăn do chưa khai thác và đẩy mạnh được các phương tiện đường thủy, đường sắt; năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics còn yếu. Theo thống kê của Hiệp hội doanh nghiệp logistics, Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, nhưng phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Bên cạnh vướng mắc về vốn, doanh nghiệp logistics Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm, thiếu năng lực cạnh tranh nên chưa có cơ hội vươn ra thị trường lớn. Thêm vào đó, thiếu sự liên kết đồng bộ giữa các doanh nghiệp, giữa các công đoạn khác nhau của hoạt động logistics. Ông Trần Thanh Hải cũng chỉ ra việc có doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kho, có doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận tải, hỗ trợ... tuy nhiên các hoạt động này chưa có sự liên kết, sâu chuỗi và đây là một trong những điểm yếu tiếp theo của hoạt động logistics. Ngoài ra, nguồn nhân lực cũng là một yếu tố trở ngại bởi lực lượng làm logistics hiện nay của Việt Nam đều được đào tạo từ các nguồn khác nhau, chưa có nền tảng đào tạo chính thức, bài bản. Mặt khác, việc ứng dụng công nghệ trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 khi mà lượng hàng hóa di chuyển lớn, nhu cầu về mặt thời gian cũng như tính an toàn của hàng hóa... nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng được.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Tương, Phó tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp logistics Việt Nam cũng cho rằng, khó khăn lớn nhất của ngành dịch vụ logistics là phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ ngành này. Những năm qua, ngành logistics phát triển mạnh mẽ nhưng khâu vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, đường hàng không, đường sắt vẫn còn nhiều khó khăn. Do đó, để tập trung phát triển ngành dịch vụ logistics trong thời gian tới, ông Nguyễn Tương cho rằng, ngoài vấn đề cơ chế chính sách, kết cấu hạ tầng cần có sự hỗ trợ của các bộ, ngành liên quan, bản thân các doanh nghiệp logistics phải nỗ lực nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ và giảm chi phí để thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh xuất nhập khẩu.
Uyên Hương
