Nông dân xã Hòa Bình (huyện Vĩnh Bảo) thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp trên cách đồng mẫu lớn. Ảnh: Nguyễn Tuấn Anh
- Gần 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Hải Phòng đạt được nhiều thành tựu rất đáng ghi nhận. Đề nghị đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố đánh giá kết quả nổi bật trong thực hiện chương trình này?
- Sau 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) và Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 16-7-2012 của Thành ủy về xây dựng NTM Hải Phòng đến năm 2015, định hướng đến năm 2020, dự kiến đến hết năm 2019, toàn thành phố có 100% số xã đạt chuẩn NTM, hoàn thành trước 1 năm so với kế hoạch của thành phố và chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao. Đến thời điểm này, thành phố có ba huyện Cát Hải, An Dương, Kiến Thụy hoàn thành 9/9 tiêu chí xây dựng huyện NTM, đang hoàn thiện hồ sơ, trình Trung ương thẩm định, xét, công nhận, đạt 50%, cao hơn so với cả nước (13,04%) và đồng bằng sông Hồng (35,71%). Toàn thành phố hiện có 14 thôn được công nhận đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu. Chất lượng nhiều tiêu chí NTM của Hải Phòng đạt ở mức cao hơn so với chuẩn NTM của Trung ương và trung bình cả nước.
Thành công lớn nhất trong xây dựng NTM ở Hải Phòng là nhận thức của các tầng lớp nhân dân về nông nghiệp, nông dân, nông thôn thay đổi, cuốn hút người dân chung tay tạo dựng nên những miền quê đáng sống. Quan hệ sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn được đổi mới. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường, an sinh xã hội được quan tâm. Đời sống của nhân dân được cải thiện, tính gắn kết cộng đồng ở khu vực nông thôn ngày càng bền chặt. Từ đó, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố vững chắc, tạo thế và lực mới cho thành phố phát triển nhanh và bền vững hơn trong những năm tới.
- Đồng chí cho biết những cách làm riêng của Hải Phòng trong việc huy động nguồn lực đầu tư cho xây dựng NTM ?
- Trong quá trình thực hiện xây dựng NTM, thành phố luôn xác định xây dựng xã đạt chuẩn NTM không chỉ đơn thuần là một dự án đầu tư. Có nhiều tiêu chí không cần nhiều kinh phí, nhưng cũng không kém phần khó khăn, đòi hỏi phải nỗ lực hết mình mới đạt được (ví dụ như: dồn điền, đổi thửa, tổ chức sản xuất, củng cố hợp tác xã, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng nếp sống văn hóa…). Do vậy, bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách, thành phố đặc biệt chú trọng công tác xã hội hóa nguồn lực từ xã hội và nhân dân theo tinh thần “cùng chung tay xây dựng NTM” và “người nông dân là chủ thể trong xây dựng NTM”.
Về đầu tư ngân sách, thành phố xác định phải tiến hành một cách căn cơ; có lộ trình, ưu tiên thứ tự đầu tư việc làm trước, việc làm sau và làm quyết liệt. Cụ thể, trước hết tập trung công tác quy hoạch, sau đó mới đến đầu tư hạ tầng và trong đầu tư hạ tầng thì ưu tiên đầu tư hạ tầng sản xuất và các công trình phục vụ dân sinh. Thành phố đã ban hành cơ chế ngân sách thành phố hỗ trợ 100% kinh phí xây dựng hạ tầng xã NTM; xác định mức hỗ trợ bình quân cụ thể cho mỗi xã để hoàn thành, đạt chuẩn theo lộ trình từng năm; phân cấp quản lý vốn cho các huyện để địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, cân đối, bố trí nguồn lực, tổ chức triển khai thực hiện hoàn thành Chương trình. Mức đầu tư từ ngân sách giai đoạn 2016 - 2019 tăng gấp 2 lần so với giai đoạn 2010 - 2015. Tổng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương đầu tư cho NTM Hải Phòng gần 10 năm qua là hơn 25.840 tỷ đồng; thu hút các nguồn lực khác đầu tư hơn 20.968 tỷ đồng, chiếm 44,7% tổng nguồn lực đầu tư xây dựng NTM. Trong đó, nhân dân tham gia đóng góp đạt 6.588 tỷ đồng, chiếm 14%. Giai đoạn 2016-2019, thành phố huy động nguồn vốn doanh nghiệp, hợp tác xã cho xây dựng NTM đạt 3.153 tỷ đồng, gấp 6,3 lần giai đoạn 2010-2015. Thành phố quan tâm tạo các phong trào lôi cuốn sự góp công, góp sức của người dân. Điển hình là phong trào vận động nhân dân góp công, góp sức làm đường giao thông nông thôn, đường nội đồng theo cơ chế hỗ trợ xi măng của thành phố. Tổng nguồn lực thực hiện chương trình hỗ trợ xi măng làm đường giao thông nông thôn 5.201 tỷ đồng, trong đó các huyện huy động nguồn lực từ nhân dân 4.455 tỷ đồng, chiếm 85,8%, ngân sách thành phố chỉ chiếm 14,2%.
Có thể nói, trong kết quả chung này, sự đóng góp của chính những người nông dân - chủ thể của mọi quá trình kinh tế, văn hóa, xã hội diễn ra ở nông thôn - tham gia tích cực vào xây dựng kết cấu hạ tầng như điện, đường, trường, trạm, thủy lợi… Người nông dân khẳng định vai trò quan trọng của mình trong quá trình xây dựng NTM.
Tuyến đường Lạng Am- Nhân Mục (huyện Vĩnh Bảo). Ảnh: Hoàng Phước
- Vậy hướng đi trong xây dựng NTM của thành phố sau năm 2020 như thế nào, thưa đồng chí?
- Xác định xây dựng NTM không có điểm kết thúc, bước sang giai đoạn mới, Hải Phòng đang hướng đến xây dựng NTM nâng cao. UBND thành phố đã ban hành bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM nâng cao giai đoạn 2018-2020, chú trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nông thôn. Các xã NTM kiểu mẫu của Hải Phòng sẽ xây dựng với những điểm nhấn: đường có hoa, nhà có số, hạ tầng kiên cố, nhân dân đồng thuận..; cùng chung tay xây dựng nếp sống văn hóa ở chính nơi họ sinh sống, gắn bó từ đời này, qua đời khác…. Cụ thể, thành phố phấn đấu hết năm 2020, 100% số huyện đạt chuẩn huyện NTM. Đến năm 2025, có 4 huyện đạt chuẩn huyện NTM kiểu mẫu; có 30 xã đạt chuẩn xã NTM nâng cao; 20 xã đạt chuẩn xã NTM kiểu mẫu; 100 thôn đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng 2 - 2,5 lần so với năm 2020. Đến năm 2030, 100% huyện đạt chuẩn huyện NTM kiểu mẫu, 100% số xã đạt chuẩn xã NTM nâng cao; từ 20 - 30% số xã đạt chuẩn xã NTM kiểu mẫu; 250 - 300 thôn đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn gấp 2 lần so với năm 2025…
Để đạt được những mục tiêu này, Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng tái cơ cấu ngành, ứng dụng công nghệ cao, tạo ra sản phẩm sạch bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, tăng cường liên kết tạo ra chuỗi giá trị trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Thành phố chú trọng tổ chức rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch NTM bảo đảm phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, quá trình đô thị hóa của địa phương, quy hoạch vùng huyện, quy hoạch tái cơ cấu ngành nông nghiệp, gắn với ứng phó biến đổi khí hậu. Tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng cơ sở nông thôn, chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn gắn với phát triển đô thị; xây dựng và giữ gìn cảnh quan môi trường nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp, hình thành các vùng quê đáng sống. Xây dựng kế hoạch cụ thể phát triển đô thị gắn với xây dựng NTM, phấn đấu đến năm 2030 chuyển đổi 50% số huyện thành quận như mục tiêu Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24-1-2019 của Bộ Chính trị đề ra.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Kim An thực hiện
