Tạo lực đẩy mới cho kinh tế tư nhân

Còn nhiều thách thức 

Theo số liệu thống kê, hiện toàn thành phố có khoảng 47.000 doanh nghiệp đăng ký, chiếm 5% tổng số doanh nghiệp trên cả nước. Tuy nhiên, chỉ khoảng 27.000 doanh nghiệp đang hoạt động thực chất. Đáng chú ý, số lượng doanh nghiệp có quy mô lớn chiếm chưa đến 1%, trong khi hơn 99% còn lại là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 30%, còn doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm tới 60-65%. Thực tế cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp tại Hải Phòng phần lớn còn mang tính manh mún, rời rạc, thiếu sức cạnh tranh và rất dễ bị ảnh hưởng trước những biến động của thị trường. Quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn diễn ra chậm; năng lực kết nối, cung ứng sản phẩm phụ trợ cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn thấp, chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. 

Theo Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Sao Đỏ, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hải Phòng Trần Văn Thắng, có 3 nguyên nhân chính đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp hiện nay. Đó là, Việt Nam là một nền kinh tế mở, nên dễ bị tác động bởi các cú sốc toàn cầu. Đại dịch COVID-19 khiến nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp quy mô hoặc ngừng sản xuất. Gần đây, việc Hoa Kỳ dự kiến áp thuế lên tới 46% với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam đang tạo ra áp lực lớn, đe dọa năng lực cạnh tranh và giảm sút đơn hàng. Bên cạnh đó, hệ thống chính sách vĩ mô còn nhiều bất cập, tạo ra khoảng cách lớn giữa khu vực tư nhân, doanh nghiệp nhà nước và khối FDI; dù chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân gặp nhiều rào cản trong tiếp cận nguồn lực và không gian phát triển. Nguyên nhân cuối cùng là sự mất cân đối trong hệ sinh thái doanh nghiệpgiữa doanh nghiệp lớn, nhỏ và hộ kinh doanh - đang khiến toàn bộ hệ thống thiếu tính ổn định và khả năng chống chịu. Khi doanh nghiệp nhỏ và hộ cá thể không đủ năng lực để trụ vững, bị tổn thương bởi thiếu vốn, thiếu lao động, doanh thu sụt giảm, hàng tồn kho tăng cao... thì chuỗi cung ứng bị đứt gãy, kéo theo ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp lớn và toàn nền kinh tế.

Xây dựng, triển khai cơ chế, chính sách hỗ trợ 

Trong 5 năm trở lại đây, tỷ trọng của các doanh nghiệp tư nhân đóng góp vào khu vực kinh tế của thành phố đạt từ 40- 45% và chiếm trên 60% tổng thu nội địa, là minh chứng cho vai trò quan trọng của khu vực kinh tế này trong cơ cấu kinh tế thành phố. Cũng bởi vậy, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 12,5%, một trong những giải pháp thành phố tập trung thực hiện là thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. Để khu vực kinh tế tư nhân phát triển vững mạnh, trở thành động lực hàng đầu thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới sáng tạo, cộng đồng doanh nghiệp đề nghị thành phố xem xét, phê duyệt chủ trương xây dựng Nghị quyết và chương trình hành động phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có vai trò của Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố; tăng cường tập trung và hành động quyết liệt hơn trong cải cách thủ tục hành chính; xây dựng các chính sách hỗ trợ thiết thực các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo… 

Thực tế thời gian qua, xác định rõ vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân, bên cạnh các chính sách của Trung ương, thành phố triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, xây dựng nhiều mô hình điển hình, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ 4.0 trong giải quyết thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trên địa bàn trong sản xuất, kinh doanh; tổ chức đối thoại doanh nghiệp từ cấp cơ sở đến thành phố để nắm bắt các vướng mắc, khó khăn từ khu vực kinh tế tư nhân, kịp thời có giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ…Mới đây, thành phố thành lập Hiệp hội doanh nghiệp thành phố làm cầu nối giữa doanh nghiệp - doanh nghiệp, doanh nghiệp - chính quyền, doanh nghiệp - chính sách, góp phần thúc đẩy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn thành phố. Với cam kết đồng hành với doanh nghiệp, tập trung cao nhất hỗ trợ toàn diện cho các doanh nghiệp phát triển, hiện nay, thành phố cơ bản hoàn thành Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hải Phòng nhằm nâng cao sức cạnh tranh và khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Thành phố phối hợp các bộ, ngành Trung ương hoàn thành xây dựng và đang trình cơ quan Trung ương thẩm định Nghị quyết thay thế Nghị quyết 35 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố, trong đó có các chính sách liên quan đến đầu tư, đất đai… tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế khu vực tư nhân phát triển. 

Ở góc độ khác, để kinh tế tư nhân phát triển vững mạnh, doanh nghiệp cần đóng vai trò là chủ thể sáng tạo, linh hoạt và đổi mới liên tục để thích ứng với xu thế toàn cầu, nơi công nghệ và thị trường thay đổi từng ngày. Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động Công nghiệp Việt Nam Nguyễn Quang Vinh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nói chung và doanh nghiệp Hải Phòng nói riêng đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Để tiếp tục phát triển mạnh mẽ và bền vững, hơn bao giờ hết, doanh nghiệp cần tăng cường sự đoàn kết, hợp tác; mỗi doanh nghiệp chủ động đầu tư, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất – kinh doanh, bảo đảm gia nhập và tự chủ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.