(HPĐT)- Ngành Văn hóa đang tất bật chuẩn bị cho Đề án Sân khấu truyền hình sắp đi hết năm 2021, với quy mô, chất lượng cao hơn. Song, nguồn kịch bản phục vụ chương trình đang bị thiếu hụt. Việc này chỉ sớm được khắc phục khi thành phố, ngành Văn hóa kịp thời quan tâm đãi ngộ để thu hút trí tuệ, cống hiến của các nhà biên kịch, tác giả hàng đầu cả nước.
Các tác giả kịch bản sân khấu góp phần làm nên thành công của Đề án Sân khấu truyền hình.
Trong ảnh: Trình diễn vở kịch nói “Di sản mùa Xuân” của tác giả Ngọc Thụ.
Khan hiếm kịch bản
Theo Đề án Sân khấu truyền hình năm 2020, ngành Văn hóa thực hiện 12 chương trình sân khấu truyền hình. Năm 2021, trên cơ sở thành công ban đầu của đề án và để tiếp tục khẳng định vị thế của thành phố đi đầu cả nước trong chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của người dân, thành phố quan tâm đầu tư 77 tỷ đồng để mở rộng quy mô Đề án Sân khấu truyền hình. Theo đó, năm 2021, ngành Văn hóa thực hiện 24 vở diễn, chương trình ca múa nhạc. Đặc biệt, các tác phẩm tập trung phản ánh rõ nét thực tiễn phát triển nhanh, sôi động, hấp dẫn của thành phố, bên cạnh những tác phẩm về nhân vật, dòng chảy lịch sử trong quá trình lập nước, giữ nước và sự hình thành phát triển của mảnh đất và con người Hải Phòng.
Song, theo dự kiến đề cương chương trình sân khấu truyền hình năm 2021, có đến 11/24 chương trình chưa có kịch bản. Con số này cho thấy sự khan hiếm của kịch bản sân khấu truyền hình. Bởi thực tế, trong thời gian đầu thực hiện đề án, các đoàn nghệ thuật đều cố gắng khai thác các kịch bản cũ, với số lượng hết sức hạn hẹp. Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao Lê Văn quý cho biết, thiếu hụt kịch bản sân khấu hay đang là nỗi lo của ngành Văn hóa thực hiện đề án để bảo đảm chất lượng nội dung, nghệ thuật tạo điểm nhấn, có sức lan tỏa, đi vào đời sống của người dân thành phố.
Trước thực trạng đó, thành phố cho phép ngành Văn hóa đặt hàng các tác giả có uy tín trong nước và quốc tế để sáng tác, dàn dựng các tác phẩm sân khấu bảo đảm nội dung tư tưởng, đáp ứng yêu cầu của đề án. Tại cuộc gặp mặt tiếp xúc, đặt hàng kịch bản sân khấu đối với 26 nhà biên kịch, đạo diễn uy tín hàng đầu cả nước và thành phố do Ngành Văn hóa tổ chức ngày 13-9, các tác giả chủ động đăng ký 6 kịch bản mới như: Huyền thoại núi Voi của tiến sĩ Trần Đình Ngôn, danh tướng Phạm Ngũ Lão của nhà văn Nguyễn Hiếu, viết về Lương Khánh Thiện của tác giả Ngọc Thụ, “Lời thề” của NSND Nguyễn Tiến Dũng và “Quận He” của tác giả Hoàng Thanh Du. Dẫu vậy, số lượng kịch bản này chưa đủ lấp chỗ trống thiếu hụt chương trình sân khấu truyền hình năm 2021. Nếu các kịch bản không sáng tác kịp thời, ngành Văn hóa đành phải khai thác, tận dụng kịch bản cũ, nhưng chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả, tính lan tỏa của đề án.
Sớm tổ chức trại sáng tác
Tại cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, đặt hàng kịch bản sân khấu, NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Đài Truyền hình Việt Nam từng thực hiện chương trình Sân khấu truyền hình nhưng “nhạt” dần. Vì vậy, để đề án bền vững, thành phố Hải Phòng quan tâm, chăm lo đội ngũ tác giả kịch bản sân khấu để sáng tác phục vụ đề án. Bên cạnh đó, ngành Văn hóa sớm tổ chức trại sáng tác để các tác giả có điều kiện tìm hiểu thực tế, thấm đẫm nét đặc sắc văn hóa, lịch sử đất và người Hải Phòng. Bởi nếu chỉ nghiên cứu qua các tài liệu, các kịch bản ra đời chỉ dừng lại ở minh họa về Hải Phòng, khó có được chất lượng cao về nội dung, nghệ thuật.
NSND Giang Mạnh Hà, Phó chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho rằng, để thực hiện 24 chương trình sân khấu truyền hình vào năm 2021 với yêu cầu hạn chế sử dụng kịch bản cũ, phải mang hơi thở mới, cách đặt vấn đề mới thì rất cần mở trại sáng tác. Nếu chưa tổ chức được trại sáng tác, ngành Văn hóa sớm đặt hàng các nhà biên kịch. Trên cơ sở đó, ngành lựa chọn tác phẩm chất lượng, phù hợp yêu cầu của đề án để dàn dựng chương trình sân khấu truyền hình. Song, tác phẩm mang dấu ấn, cá tính của mỗi tác giả, nên để đánh giá toàn diện, Hội đồng Nghệ thuật thành phố cần bổ sung thêm các nhà biên kịch, đạo diễn có kinh nghiệm để tham gia đánh giá, lựa chọn tác phẩm có chất lượng nghệ thuật cao, đúng mục đích của đề án, đồng thời xây dựng kế hoạch cụ thể để dàn dựng tác phẩm. Cảm nhận được sự trân trọng đó, các tác giả sẽ có thêm động lực để sáng tác, cống hiến cho Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng.
Bên cạnh đó, các nghệ sĩ, tác giả sân khấu hàng đầu của cả nước và thành phố đều bày tỏ, mong muốn thành phố quan tâm phát huy, duy trì tổ chức giải thưởng quy mô, với giá trị giải thưởng cao như cuộc thi sáng tác văn học, nghệ thuật “Hải Phòng – Khát vọng vươn lên” vào năm 2019. Các giải thưởng sẽ khích lệ, động viên kịp thời tạo nên phong trào thi đua sáng tác kịch bản sân khấu đạt chất lượng nghệ thuật cao về đất và người Hải Phòng.
Có thể khẳng định, các nhà biên kịch đóng vai trò quan trọng của Đề án Sân khấu truyền hình. Vì vậy, ngành Văn hóa cần sớm bố trí thời gian, kinh phí tổ chức trại sáng tác và đề xuất thành phố có cơ chế đãi ngộ, động viên, khích lệ kịp thời để các tác giả hàng đầu của cả nước phát huy tài năng, cống hiến, góp phần thực hiện thành công Đề án Sân khấu truyền hình, lan tỏa giá trị không chỉ ở thành phố mà vang xa trên cả nước.
Bài và ảnh: Mạnh Quang
