(HPĐT)- Hải Phòng sở hữu nguồn tài nguyên di sản văn hóa vật thể, phi vật thể dồi dào, trong đó, có 1 di sản thiên nhiên thế giới, 5 di tích quốc gia đặc biệt, 119 di tích quốc gia, 2 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, 11 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 22 bảo vật quốc gia. Các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học khuyến nghị thành phố không chỉ khai thác “thô” mà cần ứng dụng công nghệ, khuyến khích sáng tạo để xây dựng công nghiệp văn hóa, “biến” di sản thành nguồn lực phát triển…
Tiềm năng lớn
Những năm qua, nhiều đề án và chương trình đã được triển khai nhằm “khởi động” cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa tại Hải Phòng. Tiêu biểu là các hoạt động tuyên truyền, quảng bá Di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà, cùng các di sản văn hóa, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh nổi bật của thành phố trên các phương tiện truyền thông đại chúng, kể cả trên những kênh sóng uy tín của truyền thông quốc tế. Đáng chú ý, các đề án như khôi phục và tổ chức biểu diễn nghệ thuật tại Nhà Kèn (vườn hoa Nguyễn Du), tổ chức lễ hội văn hóa - lịch sử truyền thống, chương trình nghệ thuật đường phố vào các tối cuối tuần, cũng như sáng đèn nhà hát và sân khấu truyền hình… đã trở thành điểm sáng trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Những chương trình này không chỉ góp phần khôi phục văn hóa dân gian, lan tỏa giá trị nghệ thuật truyền thống, mà còn tạo sân chơi sáng tạo cho nghệ sĩ, thu hút du khách và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân. Chia sẻ về thực trạng hiện nay, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trần Thị Hoàng Mai cho biết: “Những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, trong khi ngành công nghiệp văn hóa vẫn còn đối mặt với không ít trở ngại, thách thức. Những khó khăn chủ yếu đến từ cơ chế, chính sách, sự thiếu đồng bộ giữa các cấp, các ngành và địa phương, cũng như tình trạng vi phạm bản quyền, sở hữu trí tuệ... Tuy nhiên, với sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và nỗ lực của các cấp, ngành, công nghiệp văn hóa của thành phố Cảng sẽ vươn lên mạnh mẽ.”
Phát triển một cảng thị sáng tạo
Từ những đặc trưng văn hóa biển – cảng thị và không gian đô thị, các chuyên gia đề xuất nhiều giải pháp sáng tạo nhằm phát triển công nghiệp văn hóa. GS. TS. Phạm Hồng Tung, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội) chỉ rõ, Hải Phòng là một không gian lịch sử - văn hóa chứa nhiều yếu tố và nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam và của riêng đất và người Hải Phòng. Tiêu biểu là tính chất hướng biển - hướng đại dương của Hải Phòng của miền đất cảng thị lâu đời và tính cách của người “ăn sóng nói gió”, hào sảng, phóng khoáng, rộng mở, khoan hòa... Ông cho rằng, việc phát triển các ngành công nghiệp văn hóa cần dựa trên cơ sở khai thác, phát huy nguồn di sản văn hóa biển - đại dương của Hải Phòng, như: Kết nối với các địa phương và các cảng thị trên thế giới để phát triển mạng lưới cảng thị toàn cầu; xây dựng bảo tàng cảng thị Hải Phòng; xây dựng và triển khai chương trình giáo dục địa phương Hải Phòng dựa trên văn hóa hướng biển - hướng đại dương; lễ hội Hải Phòng, foodtour Hải Phòng theo hướng biển - đại dương...
Để tạo nên một không gian sáng tạo mang “chất Hải Phòng”, theo PGS.TS Đặng Thị Phương Anh (Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội), thành phố nên cải tạo các công trình cảng và kho hàng lâu đời thành bảo tàng cảng biển, phòng trưng bày lịch sử công nghiệp và không gian sáng tạo nghệ thuật; đồng thời hình thành các khu nghệ thuật ven sông, ven biển, biến nơi đây thành không gian mở phục vụ triển lãm, biểu diễn đường phố và lễ hội văn hóa...
Các chuyên gia, nhà khoa học thành phố cũng đề xuất nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa như: xây dựng sản phẩm chủ lực, gắn phát huy giá trị di sản với phát triển du lịch… “Những ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học sẽ là cơ sở để Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu với thành phố để tập trung vào những nội dung thiết thực nhất với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp để đầu tư mang lại hiệu quả cao. Trước hết là bảo vệ giá trị di sản...”, TS Trần Thị Hoàng Mai khẳng định.
HẢI HẬUHiện thực hóa các chủ trương của Đảng, Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa (CNVH) Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, xác định 12 lĩnh vực của CNVH, gồm: Quảng cáo, kiến trúc, phần mềm và các trò chơi giải trí, thủ công mỹ nghệ, thiết kế, điện ảnh, xuất bản, thời trang; nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; truyền hình và phát thanh; du lịch văn hóa. Mục tiêu chủ yếu của chiến lược đến năm 2030, phấn đấu doanh thu của các ngành CNVH đóng góp 7% GDP và tiếp tục tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội.
